- INFOR.PL

STUDIUM PRZYPADKU Warszawskie Centrum ATTIS

Udana restrukturyzacja publicznej placówki ochrony zdrowia

Utworzenie dwóch nowych komórek organizacyjnych szpitala i zracjonalizowanie wykorzystania zajmowanej powierzchni nie tylko uchroniły funkcjonujące w Warszawie Centrum ATTIS przed likwidacją, ale pozwoliły także efektywniej wykorzystać posiadane zasoby kadrowe i technologiczne.

Centrum Leczniczo-Rehabilitacyjne i Medycyny Pracy ATTIS funkcjonuje na warszawskim rynku medycznym od ponad 35 lat. I choć obecnie placówka utrzymuje płynność finansową i rozwija się, to był jednak moment, kiedy bardzo realnie firmie zagrażała likwidacja.

W latach 90. ubiegłego stulecia placówka funkcjonowała pod nazwą Ośrodek Medycyny Pracy i Lecznictwa (OMPiL). W 1999 r. decyzją wojewody warszawskiego otrzymała status Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Wtedy też zmieniła się forma jej finansowania. Niedostosowane do wymogów Kasy Chorych struktury organizacyjne sprawiły, że ośrodek znalazł się na liście szpitali do likwidacji. Dlatego w 1999 r., pod kierunkiem nowego dyrektora, Wiktora Masłowskiego, zapoczątkowany został proces restrukturyzacji placówki, a najważniejsze zmiany miały miejsce w 2000 r.

Restrukturyzacja zgodnie z planem

Kierownictwo Centrum ATTIS (w 2000 r. zmieniła się także nazwa firmy) widziało możliwość przetrwania i rozwoju placówki m.in. w reorganizacji szpitala. W 2000 r. opracowano plan restrukturyzacyjny, który zyskał poparcie władz Urzędu Marszałkowskiego w Warszawie, Mazowieckiej Regionalnej Kasy Chorych, a także autorytetów w dziedzinie nauk medycznych i szpitalnictwa. Plan - w referendum zakładowym - zaakceptowało 67 proc. załogi. Jego strategicznym elementem było utworzenie dwóch nowych komórek organizacyjnych szpitala i zracjonalizowanie wykorzystania jego powierzchni (obłożenie wynosiło niecałe 72 proc.).

Zaplanowano ograniczenie powierzchni zajmowanej przez dotychczasowe komórki (Zakład Chorób Wewnętrznych i Zakład Rehabilitacji), uruchomienie dwóch nowych (Zakładu Operacyjno-Zabiegowego i Zakładu Anestezjologii i Opieki Medycznej) oraz poszerzenie zasobów diagnostyki medycznej.

WAŻNE

W efekcie szpital, dotychczas zajmujący się leczeniem zachowawczym, stał się placówką o profilu zabiegowo-internistycznym. Nowe inwestycje, uruchomione w 2001 r., przyniosły efekt w postaci całkowicie nowego źródła przychodów. Okazało się, że nie tylko uchroniły one szpital przed likwidacją, ale również pozwoliły efektywniej wykorzystać posiadane zasoby kadrowe i technologiczne. Firma poszerzyła swoją ofertę rynkową i stała się w okolicy najnowszym szpitalem, który ma dobre warunki do leczenia i diagnostyki.

ATTIS w liczbach

W skład Centrum ATTIS wchodzi Szpital Opieki Krótkoterminowej, pięć Ogólnodostępnych Poradni zlokalizowanych w różnych dzielnicach Warszawy oraz Centrum Opieki nad Rodziną. Aktualnie Centrum ATTIS zapewnia opiekę medyczną około 60 tysiącom pacjentów, współpracuje z ponad 800 firmami, oferując świadczenia medycyny pracy, realizuje rocznie blisko 500 tysięcy procedur medycznych z zakresu diagnostyki medycznej i laboratoryjnej.

Fakt uruchomienia dwóch nowych komórek organizacyjnych zaważył na wysokich kosztach inwestycyjnych, jakie Centrum ATTIS poniosło w 2001 r., ale zaprojektowany w planie restrukturyzacyjnym z 2000 r. kierunek rozwoju firmy okazał się trafiony. Po dwóch latach obie inwestycje zaczęły przynosić dochody.

Nowe dobre inwestycje

Centrum ATTIS w 2002 r. zrealizowało inwestycję uzupełniającą w stosunku do inwestycji podstawowych wykonanych w szpitalu. Zrobiono remont i modernizację Izby Przyjęć. Drugą większą inwestycją było otwarcie w czerwcu 2002 r. ogólnodostępnej apteki, która nie tylko stanowiła dopełnienie kompleksowości opieki nad pacjentem, umożliwiając mu zaopatrywanie się w leki w miejscu świadczenia usług medycznych, ale jest dodatkowym źródłem przychodów zakładu.

Rok 2002 był też pierwszym, gdy wszystkie zakłady Szpitala Opieki Krótkoterminowej funkcjonowały nieprzerwanie. W efekcie liczba hospitalizowanych wzrosła o ponad 60 proc.

W 2003 r. uruchomiono w Centrum ATTIS szybką ścieżkę diagnostyczną, co wpłynęło na konkurencyjność firmy w segmencie medycyny pracy. Już w tym samym roku placówka zrealizowała świadczenia ponadlimitowe na kwotę 1 036 048 zł i gdyby MOW NFZ za nie zapłacił, wynik finansowy Centrum ATTIS byłby dodatni.

WAŻNE

Instrument rozwoju w postaci inwestowania w poszerzanie profilu działania firmy zastosowano także przy konstruowaniu w 2005 r. programu restrukturyzacyjnego na potrzeby ustawy z 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 78, poz. 684).

Program został zaakceptowany przez właściciela - czyli samorząd województwa mazowieckiego i zatwierdzony przez wojewodę mazowieckiego. Strategicznym elementem programu było utworzenie nowej placówki medycznej - Centrum Opieki nad Rodziną, w której zaplanowano udzielanie świadczeń medycznych dla dzieci i młodzieży, a więc dla segmentu rynku, w którym dotychczas Centrum ATTIS nie partycypowało. Placówkę uruchomiono w październiku 2006 r. Najbliższe lata pokażą, czy nowa inwestycja będzie dochodowa, a wszystko zależy od warunków kontraktów, jakie zaoferuje MOW NFZ.

Ważnym instrumentem wspierającym możliwość przetrwania i rozwoju Centrum ATTIS było wykorzystanie szans pojawiających się w makrootoczeniu, głównie w obszarze rozwiązań polityczno-prawnych.

WAŻNE

W 2001 r. Centrum skorzystało ze środków finansowych pochodzących z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i modernizując ciąg komunikacyjny w szpitalu zastąpiło stare windy nowymi, o znacznym stopniu zaawansowania technologicznego, co nie tylko usprawniło przemieszczanie się, ale wpłynęło również na obniżenie kosztów eksploatacji szpitala.

W 2004 r., korzystając ze środków Funduszu Ochrony Środowiska, za pośrednictwem lokalnych władz samorządowych, Centrum ATTIS pozyskało środki na inwestycję związaną z dociepleniem jednego ze swoich wiodących obiektów, tj. Poradni przy ul. Górczewskiej 89. W wyniku tej inwestycji ponad 30-letni budynek został wyposażony w nowe okna, zmodernizowano dach i wykonano estetyczną elewację. W konsekwencji obniżyły się koszty eksploatacji budynku.

Natomiast 28 lipca 2005 r. Centrum podpisało umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego I Oddział w Warszawie, wnioskując o pożyczkę na restrukturyzację finansową zakładu. Było pierwszą publiczną placówką ochrony zdrowia na Mazowszu, która w ten sposób wykorzystała szansę wynikającą z ustawy z 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

W konsekwencji firma otrzymała pieniądze na restrukturyzację indywidualnych roszczeń pracowników wynikających z tzw. ustawy 203. Uzyskanie pożyczki pozwoliło kierownictwu wywiązać się z powinności (narzuconych właśnie przez tzw. ustawę 203) wobec osób uprawnionych za okres od lipca 2002 r. do maja 2004 r. i odciążyć budżet firmy.

Poprawa zarządzania

Istotnym instrumentem w procesie restrukturyzacji Centrum ATTIS były działania z obszaru reorganizacji struktury firmy i procesów zarządzania podejmowane równolegle z działalnością inwestycyjną. Ich cele to planowe obniżanie kosztów funkcjonowania firmy i poprawa jakości świadczonych usług.

Już w 2000 r. hierarchiczną, rozbudowaną strukturę organizacyjną zastąpiono strukturą płaską - dwustopniową, co spowodowało znaczną redukcję kosztów w obszarze zatrudnienia i usprawniło zarządzanie firmą.

WAŻNE

W 2000 r. wprowadzono system informatycznej obsługi pacjenta. To nowoczesne narzędzie usprawniło zarządzanie kontaktami z pacjentem oraz umożliwiło skuteczne zarządzanie procesem udzielania świadczeń medycznych.

Trzy lata później wdrożono system wewnętrznego budżetowania, co umożliwiło bieżącą kontrolę kosztów w poszczególnych jednostkach i komórkach organizacyjnych firmy, a także zaktywizowało kadrę kierowniczą do planowania i zarządzania powierzonym obszarem.

W czasie procesu restrukturyzacji podjęto wiele decyzji o outsorcingu usług pomocniczych, takich jak sprzątanie, pranie bielizny, ochrona, a także usług pielęgniarskich i pomocniczej opieki nad pacjentem. Zlecenie usług na zewnątrz wprost przełożyło się na obniżenie kosztów funkcjonowania Centrum ATTIS.

W konsekwencji procesu restrukturyzacji placówki zachowano ponad 600 miejsc pracy. Nie zmienia to jednak faktu, że tylko w latach 1999-2002, na skutek wygaśnięcia umów o pracę, osiągnięcia przez część pracowników wieku emerytalnego oraz zwiększenia efektywności pracy, nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia o ok. 20 proc. Poza tym część działalności podstawowej oparto na umowach cywilnoprawnych.

Szybsze tempo rozwoju

Restrukturyzacja przyspieszyła tempo rozwoju, poprawiło się wykorzystanie zasobów i wzrosło bezpieczeństwo finansowe firmy. Osiągnięte pozytywne efekty nie byłyby możliwe bez rzeczywistego wsparcia ze strony władz samorządu województwa mazowieckiego - właściciela Centrum ATTIS, który aktywnie uczestniczył zarówno na etapie planowania strategicznego, jak i w toku realizacji przyjętej strategii, zapewniając środki finansowe na zaplanowane inwestycje.

Dyrektor Centrum ATTIS, Wiktor Masłowski w najbliższej perspektywie planuje dokończyć modernizację szpitala, zagospodarować patio na potrzeby rejestracji i poczekalni dla pacjentów oraz doposażyć i ucyfrowić diagnostykę.

Bożena Piwowar

rzecznik rozwoju Centrum ATTIS