| INFORFK | INFORRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Zadania > Zarządzanie nieruchomościami > Ewidencja gruntów i budynków w świetle nowej ustawy

Ewidencja gruntów i budynków w świetle nowej ustawy

Od 1 kwietnia 2009 r. informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne i powszechnie dostępne. Dowiedz się, jakie jeszcze zmiany ustawowe przynosi znowelizowane Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zmiany w ustawie z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: Prawo geodezyjne) wprowadzono ustawą z 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: nowelizacja Prawa geodezyjnego). Nowelizacja zawiera tylko dwie zmiany w art. 24 Prawa geodezyjnego i dotyczy jawności informacji o gruntach, budynkach i lokalach oraz nieodpłatności udzielania wypisu przez określone podmioty.

Informacja o gruntach, budynkach i lokalach

Ewidencja gruntów i budynków powinna zawierać określone informacje (patrz: tabela).

W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

• właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części,

• miejsce zamieszkania lub siedzibę wymienionych wyżej osób,

• informacje o wpisaniu do rejestru zabytków,

• wartość nieruchomości.

Grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Wydają oni stosowne wypisy i wyrysy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) z 19 czerwca 2006 r.), ponadto w orzecznictwie mowa jest o ewidencji jako zbiorze informacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 27 października 1998 r.) oraz o zmianach w ewidencji (wyrok NSA z 13 maja 1999 r.) – o szczegółach czytaj Z orzecznictwa.

Właściciele i użytkownicy nieruchomości mają obowiązek zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych wynikających z decyzji właściwych organów.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny. Operat składa się z: map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.

Jawność i powszechność

Od 1 kwietnia 2009 r. informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne i powszechnie dostępne. Jednak nie dotyczy to wszystkich informacji. Jawne i powszechnie dostępne są tylko (art. 1 lit. a nowelizacji Prawa geodezyjnego):

1) dane z ewidencji gruntów i budynków określone w art. 20 ust. 1 Prawo geodezyjne (patrz: ramka),

2) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 3 i 4 Prawa geodezyjnego).

A zatem dane dotyczące właściciela lub innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, a także miejsca zamieszkania lub siedziby tych osób – art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa geodezyjnego – nie zostały objęte jawnością i pełnym dostępem.

Od 1 kwietnia 2009 r. wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego wydaje się nieodpłatnie na żądanie:

• prokuratury,

• sądów, działających w sprawach publicznych,

• organów kontroli państwa w związku z wykonywaniem przez te organy ich ustawowych zadań,

• organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego w związku z ich działaniami dotyczącymi praw do nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.

Dlaczego wprowadzono zmiany

W intencji projektodawców nowelizacji Prawa geodezyjnego przepisy obowiązujące do 31 marca 2009 r., dotyczące dostępu do informacji, w sposób zasadniczy utrudniały potencjalnym inwestorom uzyskanie podstawowych informacji o interesujących ich nieruchomościach. Ograniczenie takie nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia. Znaczenie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla potencjalnego inwestora można porównać do danych zawartych w księdze wieczystej. Dotyczy to m.in. aktualnego stanu posiadania, powierzchni nieruchomości czy klasy gruntu, co ma znaczenie np. w przypadku możliwości wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. W praktyce inwestor nie był w stanie dokonać wstępnego badania interesującej go nieruchomości bez wejścia w kontakt z jej właścicielem albo użytkownikiem wieczystym.

W porównaniu z poprzednim stanem prawnym, czyli przed nowelizacją Prawa geodezyjnego, rozszerzono krąg podmiotów uprawnionych do żądania wypisu. Chodzi o „inne podmioty” niż właściciel lub użytkownik nieruchomości, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.

Konsekwencje zmian

Zasadniczą konsekwencją zmian wprowadzonych nowelizacją Prawa geodezyjnego jest obniżenie wpływów z opłat za wydanie wypisu. Opłaty te stanowią przychody Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym, składającego się z funduszu centralnego oraz funduszy wojewódzkich i powiatowych (art. 41 ust. 1 Prawa geodezyjnego).

Ponadto można spodziewać się zwiększonej liczby podmiotów zgłaszających się o uzyskanie informacji o gruntach i budynkach objętych jawnością i powszechną dostępnością. W niektórych przypadkach będzie to wymagało np. zwiększenia liczby pracowników obsługujących interesantów w tym zakresie.

Z orzecznictwa

Skoro właściwy starosta prowadzi taką ewidencję, jest również organem właściwym do udzielania informacji poprzez wydawanie stosownych wypisów i wyrysów.

Wyrok WSA z 19 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 625/06

Według NSA ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, w związku z czym wymaga dokonywania zmian, aby zachować aktualność nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego

Wyrok NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98

Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Jak stwierdził NSA, dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych itp.

Wyrok NSA z 13 maja 1999 r., sygn. akt II SA 566/99

PODMIOTY UPRAWNIONE DO ŻĄDANIA WYDANIA WYPISU

Starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego, zawierający dane osobowe właściciela lub osób władających nieruchomościami na żądanie:

• właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu

• podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu

• innych podmiotów niż wyżej wymienione, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu

Sławomir Liżewski

Podstawy prawne:

• Ustawa z 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 42, poz. 334)

• Ustawa z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 42, poz. 334)

Autor:

Źródło:

Samorzad.infor.pl
Poradnik Rachunkowości Budżetowej189.00 zł

POLECANE ARTYKUŁY

TERMINARZ

GRU19
TydzieńPWŚCPSN
491234567
50891011121314
5115161718192021
5222232425262728
129303101020304

Ostatnio na forum

Narzędzia księgowego

Eksperci infor.pl

Kancelaria Wierzbowski Eversheds

Usługi prawne dla biznesu

Zostań ekspertem Infor.pl »