PRAWO PRACY

Wcześniejsza wypłata trzynastki proporcjonalnej

Magdalena Kasprzak
Gazeta Samorządu i Administracji
2011-11-09

Jak należy rozumieć przepis mówiący o tym, że wysokość trzynastki powinna zostać naliczona proporcjonalnie do liczby miesięcy pozostawania pracownika w zatrudnieniu (jeśli pracownik będzie zatrudniony w 2011 roku przez 8 miesięcy)? Czy 8,5 proc. sumy wynagrodzenia podlega proporcji? Czy trzynastkę można wypłacić w dniu rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem, czy trzeba czekać do I kwartału następnego roku?

Odpowiedź Podstawowym warunkiem uprawniającym pracownika do dodatkowego wynagrodzenia rocznego jest przepracowanie u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego lub co najmniej 6 miesięcy (art. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej; dalej: ustawa o trzynastkach). Pracownik zatrudniony w roku przez 8 miesięcy nabędzie zatem prawo do trzynastki naliczonej proporcjonalnie, pod warunkiem że miesiące te faktycznie przepracował, a nie tylko pozostawał w zatrudnieniu.

Uzasadnienie Warte podkreślenia jest wyjaśnienie wreszcie pojęcia „przepracowanie”. W uchwale Sądu Najwyższego z 7 lipca 2011 r. (sygn. akt III PZP 3/11) stwierdzono, że okresy pobierania zasiłku i wynagrodzenia chorobowego nie są wliczane do sześciomiesięcznego okresu wymaganego do otrzymania trzynastki. Sąd potwierdził, że „pozostawanie w stosunku pracy” przez wymagany okres co najmniej 6 miesięcy nie jest tożsame z „przepracowaniem” tego okresu, a co za tym idzie – nie jest też wystarczające do nabycia prawa do trzynastki. Należy brać pod uwagę okresy zatrudnienia w roku kalendarzowym, w których pracownik faktycznie wykonywał pracę.

Wysokość dodatkowego wynagrodzenia rocznego za okres krótszy niż rok, ale dłuższy niż 6 miesięcy, ustala się proporcjonalnie do przepracowanego okresu. Oznacza to zatem, że pod uwagę bierze się wynagrodzenie z okresu przepracowanego.

Czytaj także: Urlop macierzyński i okresy choroby a prawo do trzynastki>>

Wyliczenia wysokości nagrody dokonuje się według wzoru:

8,5 proc. × wynagrodzenie z przepracowanych miesięcy (uprawniających pracownika do trzynastki) = wysokość trzynastki.

Jeżeli zatem pracownik przepracowałby 8 miesięcy w danym roku, to wysokość trzynastki naliczona zostanie proporcjonalnie do tego okresu, czyli: 8,5 proc. × wynagrodzenie z 8 miesięcy.

Dodatkowe wynagrodzenie roczne wypłaca się nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który wynagrodzenie to przysługuje (art. 5 ustawy o trzynastkach). Od zasady tej istnieje jednak wyjątek – pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z likwidacją pracodawcy, trzynastkę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Co do zasady, pracodawca nie ma zatem obowiązku wypłacania pracownikowi trzynastki w dniu ustania zatrudnienia (np. w związku z przejściem pracownika na rentę). Obowiązek rozliczenia się z pracownikiem do momentu ustania stosunku pracy nie obejmuje wypłaty omawianej nagrody.

Wypłata trzynastki w dniu ustania zatrudnienia pracownika nie będzie jednak również naruszeniem obowiązujących przepisów. Innymi słowy, pracodawca może (chociaż nie musi) wypłacić taką nagrodę pracownikowi wcześniej – czyli np. w dniu ustania jego zatrudnienia. Termin wskazany w przepisach jest tylko datą końcową, do której wypłata musi nastąpić.

W wielu przypadkach wcześniejsza wypłata trzynastki będzie uzasadniona. W momencie ustania zatrudnienia wiadomo już, ile wyniesie trzynastka za dany rok (jeśli w ogóle pracownikowi przysługuje), pracodawca może chcieć „pójść na rękę” pracownikowi i wypłacić mu od razu kwotę trzynastki, a ponadto niekiedy wygodniej jest ostatecznie rozliczyć się z pracownikiem, ponieważ czekanie np. pół roku do końca I kwartału roku następnego może spowodować, że wystąpią problemy związane np. ze zmianą numeru konta bankowego pracownika czy jego adresu zamieszkania itp.

Czytaj także: „Inne usprawiedliwione nieobecności w pracy” a podstawa trzynastki>>

ZAPAMIĘTAJ

Niezdolność do pracy – zarówno w okresie pobierania przez pracownika wynagrodzenia, jak i zasiłku chorobowego – nie może być wliczona do przepracowanego przez niego okresu uprawniającego do nabycia prawa do trzynastki.

Podstawy prawne

● Ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241)

● Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 149, poz. 887)

1

Zobacz wszystkie artykuły »

Zobacz inne publikacje i serwisy dla specjalistów w sektorze publicznym

  • Rachunkowość Budżetowa
  • Poradnik Rachunkowości Budżetowej
  • Poradnik Oświatowy
  • Poradnik Instytucji Pomocy Społecznej
  • Poradnik Organizacji Non Profit
Pomóż nam lepiej dostosować nasz portal
do Twoich potrzeb. Zaznacz jedną odpowiedź.

Czy jesteś: