Ustalenie pokontrolne dotyczące zarządzania kryzysowego podczas powodzi w 2024 roku

• Zakres kontroli
• Stwierdzone nieprawidłowości

Zakres kontroli

Weryfikacja dotyczyła lat 2024-2025 i objęła Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB), Urzędy Wojewódzkie – Dolnośląski i Opolski, Starostwo Powiatowe w Kłodzku i Nysie, Urzędy Miasta i Gmin w Kłodzku, Lądku-Zdroju, Stroniu Śląskim, Głuchołazach i Nysie. Te podmioty właściwie udzielały pomocy poszkodowanym, związanej z pozyskiwaniem na ten cel środków finansowych.

Zbadano również działalność jednostek organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie: Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu i Zarządu Zlewni w Nysie.

We wszystkich kontrolowanych podmiotach NIK zidentyfikował uchybienia.

Stwierdzone nieprawidłowości

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa między 11 a 15 września 2024 roku wysyłało alerty tożsamej treści na obszarze 11 województw, nie biorąc pod uwagę pogarszającej się sytuacji hydrologicznej na Dolnym Śląsku.

Wojewoda Dolnośląski nie zaktualizował Wojewódzkiego Planu Zarządzania Kryzysowego natomiast w czasie powodzi mimo komunikatów pogodowych w województwie nie ogłosił alarmu i pogotowia przeciwpowodziowego na zagrożonych obszarach. Dodatkowo nie przekazał dyrektorowi RCB informacji o przerwaniu zapory w Stroniu Śląskim, w związku z tym informacja nie dotarła do mieszkańców. Podobne zarzuty dotyczą Wojewody Opolskiego, z tym że nie zainicjował on wysyłki alertów RCB mimo napływających informacji o coraz większych zrzutach wody ze zbiornika Nysa.

Skontrolowane starostwa nie podejmowały działań przygotowujących do ewentualnego zarządzania kryzysowego na wypadek powodzi-ćwiczeń, szkoleń, treningów. Jednocześnie posiadały odpowiednie struktury organizacyjne w tym zakresie i podejmowały działania w celu przeciwdziałaniu skutkom powodzi. Starostwo Powiatowe w Nysie nie miało aktualnego Powiatowego Planu Zarządzania Kryzysowego związanego z ewakuacją ludności, zwierząt i mienia. W starostwie w Kłodzku nie zadbano o systemy odpowiedzialne za funkcjonowanie stacji pomiarowych poziomu wody oraz magazyn przeciwpowodziowy, Nie zgłoszono do RCB potrzeby ogłoszenia alertu o przerwaniu zapory w Stroniu Śląskim.

Odnośnie jednostek organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie podstawowy zarzut to niezapewnienie skutecznych metod łączności na wypadek braku działania telefonów stacjonarnych i komórkowych oraz internetu, Łączność radiowa nie działała na zbiornikach Zlewni w Nysie. Rejonowy Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu nie zareagował adekwatnie do sytuacji na zbiorniku Stronie Śląskie.