| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Zadania > Środowisko > Ochrona przyrody – dziedzictwa i bogactwa narodowego ( cz.2)

Ochrona przyrody – dziedzictwa i bogactwa narodowego ( cz.2)

Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000, to prowadzony od 1992 roku system ochrony przyrody na terenie Unii Europejskiej. W Polsce Natura 2000 jest najmłodszą z form ochrony przyrody wprowadzoną w 2004 roku.

Zakres działań ochronnych powinien obejmować m.in.

•    ochronę czynną lub odtwarzanie siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, będących przedmiotem ochrony

•    utrzymanie korytarzy ekologicznych łączących obszary Natura 2000

•    rozmieszczenie obiektów i urządzeń służących celom ochrony

•    stosunki wodne, w tym gospodarowanie wodami

•    gospodarkę rolną, leśną i rybacką

•    warunki zagospodarowania terenów oraz ich użytkowania, w tym w zależności od potrzeb wskazanie:

             - terenów przeznaczonych pod zabudowę

             - lokalizację infrastruktury technicznej i komunikacyjnej

             - lokalizację infrastruktury turystycznej i edukacyjnej

Na obszarze Natura 2000 (poza parkami narodowymi i rezerwatami) nie podlega ograniczeniu działalność związana z utrzymaniem urządzeń i obiektów bezpieczeństwa przeciwpowodziowego oraz działalność gospodarcza rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb, jeżeli nie oddziałuje znacząco negatywnie na cele ochrony obszaru Natura 2000.

Podejmowane na obszarach Natura 2000 przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko ( Rozporządzenie MŚ z 26 lipca 2002 r.) a nie związane z ich ochroną, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w przepisach i uzyskania zezwolenia. Regionalny dyrektor ochrony środowiska może nakazać natychmiastowe wstrzymanie działań, które podjęte zostały bez odpowiednich decyzji i niezgodnie z ustaleniami planu zadań ochronnych przewidzianych dla danego terenu Natura 2000. Może też nakazać w odpowiednim terminie podjęcie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru.

Polska uznała, że każdy teren Natura 2000 otrzyma osobny plan zadań ochronnych-rodzaj katalogu czynności i zadań preferowanych, dopuszczalnych i wykluczonych. Większość planów powstanie po 2013 roku. Przewidzianych jest 1000 planów (1000 obszarów zgłoszone zostało do Sieci w UE – Natura 2000. org.pl), do dziś opracowano tylko jeden plan.

Projekt planu ochrony dla Natura 2000 lub jego części wymaga zaopiniowania przez:

•    dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, jeśli obszar obejmuje teren zarządzany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe,

•    dyrektora urzędu morskiego jeśli obszar dotyczy terenu morskiego,

Ponadto sporządzający projekt planu ochrony umożliwi zainteresowanym osobom i podmiotom prowadzącym działalność w obrębie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, dla których ochrony wyznaczono dany obszar, udział w pracach związanych ze sporządzaniem tego projektu.

Ustawa o ochronie przyrody nakazuje by ustanowienie planu ochrony było poprzedzone przeprowadzeniem postępowania z udziałem społeczeństwa na zasadach określonych w ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, oraz udziale społeczeństwa w ochronie środowiska.

Na dwóch etapach powstawania Programu Natura 2000 powinno nastąpić jego przedstawienie i szerokie uzgodnienie. Pierwszy etap dawno już minął a dotyczył wyznaczenia listy terenów objętych Programem. Zgodnie z informacjami Ministerstwa Środowiska, sporządzony w 2004 roku ekspercki projekt takiej listy był poddany konsultacjom z zainteresowanymi stronami, w tym w szczególności z Lasami Państwowymi, organizacjami gospodarki wodnej i transportu, organizacjami pozarządowymi i społecznymi.

Czy jednak uspołecznienie decyzji (wyznaczenie obszarów) nie było pozorne?  Wydaje się, że za mały był i obecnie jest udział administracji samorządowej a również samych mieszkańców. Większość społeczności lokalnej wie co najwyżej, że na ich terenach taki obszar został wyznaczony, ale nie znają jego zasięgu a co ważniejsze zasad ochrony. Tymczasem większość zadań ochronnych musi być zaakceptowana bo będzie realizowana przez mieszkańców.

Samorządy różnego szczebla muszą aktywnie włączyć się w tworzenie programów, aby tereny którymi dysponują nie stały się cenne przyrodniczo a zablokowane gospodarczo. Władze lokalne muszą też podjąć trud pośredniczenia w formie informacji, między opracowującymi programy a swoimi mieszkańcami. Jeśli nie będzie rzetelnej informacji programy będą pozornie uzgadniane, a mieszkańcy nie wyrażą poparcia dla takich działań.

Przed ostatecznym zaakceptowaniem programu przez wszystkie strony, należałoby dodatkowo wykonać:

•    analizę wpływu programu na obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego oraz na studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

•    analizę skutków dla gospodarki

•    analizę kosztów wdrażania programu oraz wskazania źródeł finansowania

•    rzetelne uzgodnienia i konsultacje społeczne

•    szeroką lokalną informację o danym obszarze z uwzględnieniem pomocy lokalnych mediów i ośrodków dydaktycznych

Program Natura 2000 ma być promocją polskiej przyrody w Unii Europejskiej, a jego powstanie na wzór krajów unijnych musi być konsultowane i uzgodnione ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Przy słabym włączeniu w jego tworzenie społeczności lokalnych - spowoduje tylko lawinę protestów.

dr Hanna Sztrantowicz

samorzad.infor.pl

 

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Radosław Michał Stępień

Adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »