Kategorie

Najważniejsze elementy stosunku pracy

Jakub Kaniewski
Znajomość podstawowych zasad prawa pracy oraz sposobu formułowania poszczególnych elementów treści stosunku pracy pozwoli pracodawcy uniknąć w przyszłości wielu sporów między pracownikiem a pracodawcą.

Zasadnicze znaczenie dla ukształtowania prawidłowych relacji pomiędzy stronami stosunku pracy odgrywa w praktyce właściwe sformułowanie umowy o pracę. Należy pamiętać o jego podstawowych elementach, które muszą się tam znaleźć (art. 29 k.p.). Z drugiej jednak strony w umowie nie da się zawrzeć wszystkich postanowień, które mogą być pomocne do właściwej interpretacji treści stosunku pracy.

W praktyce największe trudności sprawia prawidłowe określenie miejsca pracy. Jego błędne wskazanie może narazić pracodawcę na poważne konsekwencje, np. konieczność wypłaty diet. Z kolei z punktu widzenia pracownika, najważniejsze będzie poznanie reguł rządzących wypłatą należnego mu wynagrodzenia.

Miejsce pracy

Reklama

Miejsce świadczenia pracy, które należy odróżnić od siedziby zakładu pracy (choć w praktyce najczęściej oba te miejsca są tożsame), stanowi jeden z istotnych składników umowy o pracę. Element ten powinien być obustronnie uzgodniony oraz objęty ogólnym zakazem jednostronnej zmiany przez któregokolwiek z kontrahentów umowy.

Strony zawierające umowę o pracę mają dużą swobodę w określeniu miejsca pracy. Może być ono wskazane na stałe bądź jako miejsce zmienne, przy czym w tym ostatnim wypadku zmienność miejsca pracy może wynikać z samego charakteru (rodzaju) pełnionej pracy.

WAŻNE!

Przez pojęcie „miejsce pracy” rozumie się bądź stały punkt w znaczeniu geograficznym, bądź pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju lub w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym ma nastąpić dopełnienie świadczenia pracy.

Reklama

Z wykonywania przez pracownika pracy w uzgodnionym przez strony „miejscu pracy” nie wynika obowiązek płacenia takiemu pracownikowi ani diet, ani świadczeń rozłąkowych. Powinno ono być jednak tak ustalone, by pracownik miał możliwość wykonywania zadań, wliczając w to czas dojazdu do miejsca ich wykonywania, w ramach umówionej dobowej i tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Największe problemy praktyczne pojawiają się w odniesieniu do pracowników mobilnych. W tej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy, który w uchwale składu 7 sędziów orzekł, że kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze, który jest dla niego miejscem świadczenia pracy, nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. Konsekwencją tego jest uznanie, że miejsce pracy może być zakreślone bardzo szeroko, może obejmować nawet nie tylko dane województwo, ale i całą Europę.

Przykład

Pracodawca określił w umowie o pracę jako miejsce pracy kraje: Niemcy, Austria oraz kraje Beneluksu. Kilka razy wysłał jednak pracownika do Szwajcarii. Pracownik zakwestionował to, uznając, że udając się do tego kraju, odbywa podróż służbową.

Pracownik miał rację. Określając terytorialnie miejsce świadczenia pracy, trzeba pamiętać, że obszar aktywności zawodowej pracownika musi odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Ma zatem być to obszar, w którym pracownicy mobilni będą na stałe zobowiązani do przemieszczania się, będą wykonywać przewozy na tym właśnie konkretnym obszarze.

Przenoszenie pracowników na inne stanowiska>>

Zmiana miejsca świadczenia przez pracownika pracy powoduje konieczność zastosowania wobec niego wypowiedzenia zmieniającego, chyba że strony osiągną porozumienie w tym zakresie. Natomiast wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy (np. miejsca pracy) nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy innej pracy niż określona w umowie o pracę. Wypowiedzenie nie jest także konieczne wtedy, gdy powierza się pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym oraz jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Wynagrodzenie – jak, gdzie, kiedy

Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.

Pracodawca jest zobowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonym w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy bądź też w sposób indywidualnie określony przez strony mocą wiążącej ich umowy.

Przepisy prawa pracy zawierają jednak pewne wytyczne w tym zakresie, których pracodawca musi przestrzegać.

Wypłaty wynagrodzenia za pracę dokonuje się, co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie.

Jeżeli wynagrodzenie za pracę płatne jest raz w miesiącu, wypłaca się je za pracę wykonaną, niezwłocznie po ustaleniu jego wysokości. Nie może to jednak nastąpić później niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Tak np. może być to ostatni dzień miesiąca, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli w danym miesiącu będzie to dzień wolny od pracy, pracownik powinien otrzymać je w dniu poprzedzającym, w przeciwnym razie będą mu przysługiwały odsetki za opóźnienie.

Jedynie składniki wynagrodzenia za pracę przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż jeden miesiąc wypłaca się z dołu w terminach określonych w przepisach prawa pracy. Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej.

Wypłacenie zbyt wysokiego wynagrodzenia>>

WAŻNE!

Dopuszczalne jest spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniądz, jednak wtedy, gdy obejmuje ono tylko część wynagrodzenia, a możliwość taką przewidują ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy.

Jeżeli wynika to z przepisów prawa, pewne grupy pracowników wynagradzane są z góry, tj. przed wykonaniem pracy, za którą otrzymują wynagrodzenie. Do pracowników takich zaliczamy nauczycieli oraz nauczycieli akademickich.

Pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie do rąk własnych. W czasach pieniądza elektronicznego odchodzi się jednak coraz częściej od tej formy wypłaty płacy, zastępując ją przelewem na rachunek bankowy, co jest formą wygodniejszą dla obu stron. Pracodawca powinien jednak uzyskać na to zgodę pracownika, ewentualnie doprowadzić do odpowiednich zmian w tym zakresie w obowiązującym układzie zbiorowym pracy.

Wyjątkowo wynagrodzenie może również otrzymać w całości lub w części małżonek pracownika, jeżeli drugi z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (decyzję o tym może podjąć jedynie sąd) oraz w przypadku gdy pracownik przez długi czas choruje i nie może osobiście odbierać wynagrodzenia.

Jakub Kaniewski

aplikant adwokacki

Podstawa prawna:

• art. 29, 42 § 4, art. 775 § 1, art. 79, 85–86 Kodeksu pracy,

• art. 28–29 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,

• orzeczenia Sądu Najwyższego:

– wyrok z 1 kwietnia 1985 r. (I PR 19/85, OSP 1986/3/46),

– wyrok z 11 kwietnia 2001 r. (I PKN 350/00, OSNP 2003/2/36),

– uchwała składu 7 sędziów z 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08, Biul. SN 2008/11).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wytyczne dla szkół od 1 września 2021 r. [MEiN, MZ, GIS]

    Wytyczne dla szkół od 1 września 2021 r. - jakie są rekomendacje MEiN, MZ, GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych?

    Oszustwa metodą "na loterię" - ostrzeżenie NFZ

    Loteria szczepionkowa staje się okazją do zarobku dla oszustów. NFZ ostrzega przed oszustwami metodą "na loterię". Na czym polegają?

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?