| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Jak skutecznie zalegalizować samowolę budowlaną

Jak skutecznie zalegalizować samowolę budowlaną

Prowadzenie robót budowlanych bez pozwolenia jest samowolą budowlaną, co skutkuje obowiązkiem rozbiórki nielegalnie wzniesionej budowli. W pewnych wypadkach przepisy dopuszczają jednak możliwość legalizacji samowoli budowlanej - po wniesieniu opłaty legalizacyjnej.

Wymagane dokumenty

Do darmowej legalizacji konieczne jest przedstawienie inwentaryzacji powykonawczej obiektu, która musi być sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Właściciel budynku musi ponadto dołączyć do wniosku o legalizację ekspertyzę potwierdzającą, że legalizowany obiekt spełnia wymagane przez prawo warunki techniczne i nadaje się do użytkowania. Ustawa wymaga również, by inwestor dołączył do wniosku oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej. Są to jedyne dokumenty, jakie mogą być wymagane od osoby składającej wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Oznacza to, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, który prowadzi całe postępowanie, nie może żądać dostarczenia mu innych dokumentów, np. potwierdzających, że budynek faktycznie powstał pomiędzy 1 stycznia 1995 r. a 11 lipca 1998 r. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w tej sprawie należy bowiem do organu, który kwestionuje czas powstania budynku i to on musi wykazać, że jest on inny niż wskazuje właściciel.

Kto może złożyć wniosek

Wniosek o darmową legalizację może być złożony przez właściciela budynku, który ukończył budowę obiektu pomiędzy 1995 rokiem a 11 lipca 1998 r. Dodatkowo o darmową legalizację mogą wystąpić jedynie osoby, które nigdy nie występowały o pozwolenie na użytkowanie obiektu ani nie próbowały w inny sposób zalegalizować budowli. Jeżeli zatem właściciel domu występował już w przeszłości do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o zalegalizowanie jego domu i otrzymał decyzję odmowną, nie może ubiegać się o zalegalizowanie swojego domu bez opłaty legalizacyjnej.

Zalegalizowanie samowoli bez konieczności ponoszenia opłaty legalizacyjnej nie odbywa się w normalnej procedurze legalizacyjnej uregulowanej przez przepisy prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z nowelizacją właściciele samowoli budowlanych wybudowanych pomiędzy 1 stycznia 1995 r. a 11 lipca 1998 r. mają obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie swojego obiektu. Z tego też względu swoje wnioski powinni oni składać do powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego, gdyż zgodnie z ustawą prawo budowlane to właśnie oni są organem właściwym do dopuszczania obiektów do użytkowania. Należy pamiętać także o tym, że wybór powiatowego inspektora nadzoru budowlanego powinien odbywać się zgodnie z jego właściwością ze względu na miejsce położenia nieruchomości, na której znajduje się budynek.

Dopuszczenie do użytkowania

Przedstawienie wymaganych dokumentów oraz spełnienie warunków co do czasu wybudowania budynku nie wystarczą do jego bezpłatnego zalegalizowania. Powiatowy inspektor przed wydaniem decyzji musi dokonać kontroli dokumentacji i budynku. Sprawdzi on przedłożone dokumenty, łącznie z inwentaryzacją powykonawczą, pod kątem ich zgodności ze stanem faktycznym. Jeżeli inspektor stwierdzi, że dokumenty są prawidłowe, a wzniesiony budynek nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem oraz nie narusza ustaleń miejscowego planu obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania, to wydaje decyzję w sprawie dopuszczenia go do użytkowania. Jeżeli jednak podczas kontroli okaże się, że wzniesiony obiekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy prawa budowlanego i naruszeń tych nie da się usunąć, to powiatowy inspektor nadzoru budowlanego zarządzi rozbiórkę budynku lub jego części. Koszty przeprowadzenia rozbiórki budynku spoczywają na jego właścicielu.

Odwołanie od decyzji

Postępowanie w sprawie darmowej legalizacji, czyli w sprawie dopuszczenia budynku do użytkowania, jest typowym postępowaniem administracyjnym. Podobnie typowym postępowaniem administracyjnym jest też decyzja legalizacji samowoli. Decyzje wydane w toku tych postępowań są decyzjami administracyjnymi kończącymi postępowanie w sprawie. Z tego względu przysługuje na nie odwołanie do organu wyższej instancji. Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego i to właśnie do niego należy złożyć odwołanie.

Jeżeli wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego nie uchyli decyzji organu I instancji i utrzyma ją w mocy, to niezadowolona strona postępowania może złożyć na nią skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odwołanie do sądu wnosi się za pośrednictwem powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Termin na złożenie odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji właścicielowi budynku.

Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje właścicielowi samowoli skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną można jednak wnieść wyłącznie w przypadku naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Termin na wniesienie skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie wyroku sądu I instancji wraz z uzasadnieniem. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ostateczne.

ARKADIUSZ JARASZEK

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.).

• Ustawa z 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 99, poz. 665).

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Compliance 2020

Eksperci portalu infor.pl

Chałas i Wspólnicy

Kancelaria Prawna

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »