Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy]

Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
rozwiń więcej
Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy] / Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy] / Shutterstock

Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1077), przewiduje przeznaczenie ok. 45 mld zł w perspektywie lat 2025–2030 na rozwój zasobów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych o ograniczonych dochodach. Mieszkania powstają w formule inwestycji jednostek samorządu terytorialnego, spółdzielni mieszkaniowych i społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM), finansowanych ze środków budżetowych. Następnie udostępniane są na zasadach najmu lub spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, przy zachowaniu ustawowych limitów dochodowych i maksymalnych stawek czynszu.

rozwiń >

Praktyka pokazała niesprawność tego systemu. Np. rozproszone procedury ubiegania się o wsparcie, wysokie koszty wkładów i partycypacji, ryzyka związane z kredytami preferencyjnymi oraz jednolite – niezależne od dochodów gmin – poziomy dofinansowania ograniczają skuteczność przepisów.

Będą więc zmiany. Najciekawsza to ograniczenia w zbywaniu mieszkań

Projekt przewiduje konsolidację obowiązujących regulacji prawnych w obszarze wsparcia budownictwa mieszkaniowego poprzez uchylenie trzech ustaw i zastąpienie ich jednolitym aktem prawnym: ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania.

Poniżej przedstawiam szczegółowe założenia reformy, opracowane na podstawie punktów wymienionych w projekcie:

Zmiany w zasobach mieszkaniowych

Projekt zakłada zdefiniowanie dwóch odrębnych kategorii:

Kategoria nr 1) Społeczny zasób czynszowy oraz

Kategoria nr 2) Społeczny zasób lokatorski.

Każda z tych kategorii będzie miała przypisane własne kryteria dochodowe oraz zasady partycypacji w kosztach budowy, co ma pozwolić na lepsze dopasowanie oferty do sytuacji finansowej gospodarstw domowych.

Wzmocnienie kompetencji kontrolnych gmin

Gminy mają odgrywać większą rolę w kształtowaniu lokalnej polityki mieszkaniowej. Zostaną one zobowiązane do zawierania umów z inwestorami, a także otrzymają uprawnienia nadzorcze. Pozwoli to gminom na weryfikację realizacji umów oraz reagowanie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

Wprowadzenie rad najemców

W celu zwiększenia wpływu mieszkańców na zarządzanie zasobem czynszowym, proponuje się tworzenie rad najemców. Taka rada będzie miała prawo do opiniowania kluczowych decyzji, takich jak zmiany wysokości czynszu regulowanego, plany remontowe czy nowe zamierzenia inwestycyjne spółki.

Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Kalkulator dat

Pieniądze na budowę mieszkań bezpośrednio do inwestora

Reforma przewiduje kierowanie bezzwrotnego wsparcia budżetowego bezpośrednio do inwestora. Finansowanie to będzie powiązane z instrumentami zwrotnymi w formie preferencyjnych kredytów. Zmiana ta ma na celu uproszczenie procedur aplikacyjnych oraz wyeliminowanie barier wynikających z pośrednictwa gmin.

Parametryzacja i różnicowanie wsparcia

Instrumenty wsparcia zostaną zróżnicowane w zależności od rodzaju zasobu. Przewiduje się wyższy poziom wsparcia dla społecznego zasobu czynszowego i odpowiednio niższy dla zasobu lokatorskiego. Jednocześnie planowane jest obniżenie kosztów kredytowych, aby zapewnić stabilność spłat.

Dostosowanie wsparcia do zamożności gmin

Wysokość środków finansowych przekazywanych gminom będzie uzależniona od ich zasobności oraz aktywności w budowaniu mieszkań dostępnych bez wykorzystania funduszy publicznych. Rozwiązanie to ma na celu wprowadzenie bardziej sprawiedliwego podziału środków budżetowych.

Ograniczenia w zbywaniu mieszkań

Projekt wprowadza całkowity zakaz sprzedaży najemcom mieszkań wybudowanych przy wykorzystaniu bezzwrotnego wsparcia finansowego (dotyczy to zasobów czynszowych, lokatorskich oraz gminnych). Wyjątek stanowić będą mieszkania w społecznym zasobie czynszowym utworzone wyłącznie z finansowania zwrotnego – w takim przypadku przeniesienie własności na najemcę będzie jednak możliwe.

Sektor publiczny
Gdzie wyrzucić stare buty? Sprawdź, czy śmieci zmieszane to dobry pomysł
27 maja 2026

Gdzie można legalnie wyrzucić stare buty? Czasami będą to buty zniszczone, nienadające się do ponownego noszenia, a czasami mogą być wykorzystane w drugim obiegu. Przepisy dotyczące segregacji ubrań, butów i tekstyliów zmieniły się od stycznia 2025 r.

Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy]
27 maja 2026

Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1077), przewiduje przeznaczenie ok. 45 mld zł w perspektywie lat 2025–2030 na rozwój zasobów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych o ograniczonych dochodach. Mieszkania powstają w formule inwestycji jednostek samorządu terytorialnego, spółdzielni mieszkaniowych i społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM), finansowanych ze środków budżetowych. Następnie udostępniane są na zasadach najmu lub spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, przy zachowaniu ustawowych limitów dochodowych i maksymalnych stawek czynszu.

Urzędnicy w Polsce coraz częściej korzystają ze sztucznej inteligencji. Brakuje jednak jasnych regulacji
27 maja 2026

Zarówno samorządy, jak i administracja rządowa korzystają w pracy ze sztucznej inteligencji. Regulacji, które mogłyby wyznaczyć granice takiej praktyki, ciągle brakuje, a urzędnikom pozostają branżowe szkolenia i ogólne wytyczne - informuje „Dziennik Gazeta Prawna” („DGP”).

Polki coraz później decydują się na pierwsze dziecko
26 maja 2026

Z najnowszych danych Urząd Statystyczny w Warszawie wynika, że średni wiek kobiet rodzących pierwsze dziecko w województwie mazowieckim wzrósł do 30,3 roku. Z okazji Dzień Matki urząd zwrócił uwagę na coraz późniejsze decyzje o macierzyństwie oraz utrzymujący się na bardzo niskim poziomie wskaźnik dzietności, który obecnie wynosi 1,15.

W Tatrach już bez zagrożenia lawinowego, ale wciąż warto mieć ze sobą raki
26 maja 2026

Obecnie w Tatrach nie ma zagrożenia lawinowego, ale w wyższych rejonach gór wciąż można spotkać zalegający śnieg i lód. Tatrzański Park Narodowy informuje, że wiele szlaków pozostaje śliskich, a miejscami warunki mogą być niebezpieczne.

Gdzie wyrzucić torebkę po przyprawach: plastik, papier czy zmieszane?
25 maja 2026

Gdzie wyrzucić torebkę po przyprawach: plastik, papier czy zmieszane? Podobnie wątpliwości powstają przy segregacji opakowań po cukrze waniliowym, sodzie oczyszczonej, galaretce czy proszku do pieczenia. Gdzie powinny trafiać te torebki?

Szpitale i przychodnie pod nowym obowiązkiem. NFZ będzie mógł nakładać kary
25 maja 2026

Placówki medyczne będą musiały udostępniać swoje grafiki przyjęć w ogólnopolskim systemie. Za niedopełnienie tego obowiązku NFZ będzie mógł nałożyć na nie kary finansowe lub wstrzymać wypłatę środków - przewiduje projekt MZ, który trafił do konsultacji.

Koleje Śląskie szykują dużą rekrutację. W najbliższych latach chcą zatrudnić około 600 osób
25 maja 2026

Należące do samorządu woj. śląskiego Koleje Śląskie, które dotąd zatrudniają ok. 1,4 tys. pracowników, planują zwiększyć do końca dekady tę liczbę do ok. 2 tys. Obok bieżącej rekrutacji, m.in. maszynistów i pracowników zaplecza, współpracują pod tym kątem z trzynastoma szkołami i uczelniami.

Gdzie wyrzucić brudny słoik: do szkła czy zmieszanych? Błąd grozi podwyżką opłaty za wywóz śmieci
24 maja 2026

Gdzie wyrzucić brudny słoik: do szkła czy zmieszanych? Należy wyróżnić dwie sytuacje - gdy słoik jest niedomyty oraz z zawartością, np. przetworami. Błąd grozi podwyżką opłaty za wywóz śmieci. Można płaci nawet 4 razy więcej niż opłata standardowa.

Rekordowy rok dla lotnisk. Nie wszystkie porty mają jednak powody do radości
24 maja 2026

Polskie lotniska zanotowały rekordowy 2025 rok – obsłużyły łącznie ponad 66 mln pasażerów, o blisko 12 proc. więcej niż rok wcześniej. Choć większość portów rosła w szybkim tempie, wyraźne spadki odnotowały m.in. Modlin i Radom. Liderem rynku pozostało Lotnisko Chopina, a największy udział w przewozach ponownie miały tanie linie lotnicze.

pokaż więcej
Proszę czekać...