Mobilizacja w czasie wojny bez straży gminnej? Samorządowcy chcą wyłączenia strażników od obowiązku służby wojskowej

• Mobilizacja i służba wojskowa nie dla strażników gminnych
• Straż gminna elementem lokalnego systemu bezpieczeństwa
• Straże gminne i miejskie w Polsce

Mobilizacja i służba wojskowa nie dla strażników gminnych

Zarząd Związku Miast Polskich sprzeciwia się rozwiązaniom umożliwiającym powoływanie strażników gminnych do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny. Samorządowcy podkreślają, że w warunkach mobilizacji i wojny inne służby, inspekcje i straże wykonujące zadania związane z bezpieczeństwem państwa co do zasady pozostają poza systemem powszechnego uzupełnienia Sił Zbrojnych.

Zdaniem Związku Miast Polskich mobilizacja strażników gminnych może doprowadzić do powstania istotnej luki w lokalnym systemie bezpieczeństwa. W ocenie samorządowców strażnicy gminni powinni pozostawać w dyspozycji jednostek samorządu terytorialnego, z uwagi na konieczność zapewnienia ciągłości realizacji zadań publicznych w zakresie ochrony ludności, bezpieczeństwa i porządku publicznego. Brak jest bowiem innej formacji, która mogłaby w sposób bezpośredni i systemowy przejąć te zadania na obszarze gminy, podczas gdy zaangażowanie Policji lub innych służb w ich miejsce może być niemożliwe z uwagi na zwiększenie zakresu ich własnych zadań w warunkach wojny.

Straż gminna elementem lokalnego systemu bezpieczeństwa

Według samorządowców straż gminna stanowi element lokalnego systemu bezpieczeństwa, a zakres jej ustawowych zadań nabiera szczególnego znaczenia w sytuacjach kryzysowych i w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Strażnicy gminni posiadają znajomość lokalnych uwarunkowań, infrastruktury oraz zagrożeń występujących na obszarze danej wspólnoty samorządowej, a także doświadczenie we współdziałaniu z Policją i innymi służbami. Pozostawienie ich w strukturach samorządowych jest zatem uzasadnione nie tylko potrzebą zapewnienia realizacji bieżących zadań gminy, lecz również interesem publicznym w zakresie ochrony mieszkańców.

Zarząd Związku Miast Polskich postuluje przyjęcie rozwiązań zapewniających możliwość wyłączenia strażników od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Rozwiązanie takie powinno stanowić element spójnego systemu zapewnienia ciągłości wykonywania zadań publicznych oraz ochrony ludności na poziomie lokalnym.

Czytaj również

Równość wynagrodzeń w jednostkach samorządu terytorialnego. Jak wdrożyć przepisy dyrektywy [poradnik]

Straże gminne i miejskie w Polsce

Straże gminne i miejskie to samorządowe, umundurowane formacje tworzone, by chronić porządek publiczny na terenie gminy. Według danych MSWiA na koniec 2023 r. w Polsce istniały 444 straże, w tym 381 straży miejskich i 63 straże gminne. We wszystkich strażach łącznie zatrudnionych było około 10 tys. osób.