Małe szklane butelki po alkoholu, powszechnie znane jako „małpki”, już wkrótce trafią do polskiego systemu kaucyjnego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało wniosek o wpisanie projektu nowelizacji do wykazu prac rządu, przewidując dwuletni okres przejściowy na wdrożenie nowych zasad. Resort chce również ujednolicić czas na realizację voucherów wydawanych w sklepach – mają być ważne dokładnie 90 dni.
- Dwa lata na przygotowanie rynku i argument recyklingu szkła
- Sztywne 90 dni na wykorzystanie vouchera. Co ze stawką kaucji?
- Pięciokrotny wzrost opłaty produktowej od 1 stycznia 2027 roku
- Jak działa obecnie system kaucyjny w Polsce? Najważniejsze zasady
Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad tym, by projekt noweli włączającej do systemu kaucyjnego małe butelki po alkoholu, tzw. małpki, trafił jak najszybciej na posiedzenie rządu - przekazała w poniedziałek PAP wiceszefowa resortu Anita Sowińska. Resort zaplanował 2-letni okres vacatio legis.
Według informacji przekazanych PAP przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, resort przygotował wniosek o wpisanie do wykazu prac rządu projektu nowelizacji ustawy, która pozwoli objąć kaucją tzw. małpki, czyli jednorazowe opakowania szklane po napojach alkoholowych o pojemności do 350 mililitrów.
Wiceministra wskazała, że resort dokłada starań, żeby projekt noweli trafił jak najszybciej na posiedzenie Rady Ministrów.
We wtorek spotykam się z Zespołem ds. Programowania Prac Rządu. O przyjęciu projektu zadecyduje oczywiście rząd. My robimy wszystko, żeby stało się to jak najszybciej. Uważam, że Polki i Polacy po prostu tego oczekują - powiedziała PAP Sowińska podczas kongresu Polska Moc Biznesu. Dodała, że MKiŚ jest otwarte na wszelkie uwagi wniesione podczas konsultacji.
Dwa lata na przygotowanie rynku i argument recyklingu szkła
Wiceszefowa resortu zauważyła, że rozszerzenie systemu kaucyjnego o „małpki” będzie wyzwaniem logistycznym. Poinformowała, że resort zaplanował w projekcie 2-letni okres vacatio legis, by uczestnicy systemu kaucyjnego mieli czas przygotować się do wejścia w życie nowych regulacji.
System kaucyjny na szkło jednorazowe funkcjonuje już w 10 innych krajach Unii Europejskiej. Osobiście widziałam jak to działa i że to też jest wartość dodana. Zwracam jednocześnie uwagę, że Polska nie wykonała swojego celu w kwestii recyklingu szkła opakowaniowego. To, oprócz przeciwdziałania zaśmiecaniu, jest dodatkowym argumentem za włączeniem „małpek” (do systemu kaucyjnego - PAP) - powiedziała Sowińska.
Sztywne 90 dni na wykorzystanie vouchera. Co ze stawką kaucji?
MKiŚ przewidziało również w projekcie ustawowe określenie terminu ważności voucherów wydawanych za oddanie opakowań kaucyjnych.
Chcemy to zharmonizować, tak żeby vouchery były ważne 90 dni. Nie mówimy tu o trzech miesiącach, tylko konkretne 90 dniach, tak by nie było nieścisłości interpretacyjnych - zaznaczyła Sowińska.
Poinformowała też, że resort nie przewiduje w najbliższej przyszłości podniesienia stawki kaucyjnej. - Mamy sygnały z rynku, że obecna wysokość kaucji wystarczająco motywuje konsumentów - zauważyła.
Pięciokrotny wzrost opłaty produktowej od 1 stycznia 2027 roku
Sowińska przypomniała jednocześnie, że od 1 stycznia 2027 roku, zgodnie z rozporządzeniem, wzrasta tzw. opłata produktowa.
Opłata dotyczy tych przedsiębiorców, którzy albo nie weszli do systemu kaucyjnego, albo nie zrealizowali celów selektywnej zbiórki. Nie dotyczy natomiast tych, którzy realizują cele - wskazała.
W ocenie wiceszefowej MKiŚ obowiązująca do końca tego roku opłata jest „nieduża”. Wynosi 1 zł za kilogram odpadu w przypadku niezrealizowania celu lub 3 zł, jeśli przedsiębiorca nie wszedł do systemu kaucyjnego. Od 1 stycznia będzie to odpowiednio 5 i 15 zł.
Na pewno te opłaty będą bardziej motywujące. Rozważamy dodatkowe podniesienie ich w przyszłości. Absolutnie nie chodzi o to, by karać przedsiębiorców, nie taka jest idea opłaty produktowej. Chcemy ich po prostu zmotywować, żeby wszystkie lub prawie wszystkie firmy do systemu weszły - podsumowała Sowińska.
Jak działa obecnie system kaucyjny w Polsce? Najważniejsze zasady
Od 1 października 2025 r. obowiązuje w Polsce system kaucyjny. Duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 m kw., mają obowiązek odbierać puste opakowania ze znakiem kaucji i oddawać za nie kaucję klientom. Natomiast mniejsze sklepy pobierają kaucję, ale przystąpienie do systemu odbioru opakowań w ich przypadku jest dobrowolne.
System obejmuje obecnie trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra, a także - od 1 stycznia 2026 r. - szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra. W tym ostatnim przypadku producenci napojów w takich butelkach nadal mogą jednak prowadzić własne, niezależne zbiórki opakowań.
O tym, czy dane opakowanie jest objęte kaucją, informuje znak kaucyjny nadrukowany na etykiecie lub puszce - dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem „kaucja” i z jej kwotą. Aby odzyskać kaucję nie trzeba mieć paragonu, ale opakowanie nie może być zgniecione.
Jednym z głównych celów systemu kaucyjnego jest osiągnięcie unijnych poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach - 77 proc. do 2028 r. i 90 proc. od 2029 r.
W poniedziałek w Warszawie trwa VI Kongres Społeczno-Gospodarczy Polska Moc Biznesu z udziałem m.in. byłego przewodniczącego Komisji Europejskiej Jose Manuela Barroso. Kongres ma zgromadzić ponad 2,5 tys. uczestników. W programie znalazło się ponad 50 debat poświęconych najważniejszym wyzwaniom gospodarczym i społecznym - przekazali organizatorzy.
Polska Agencja Prasowa jest patronem medialnym wydarzenia.