Od startu systemu - de facto przez trzy miesiące - Polacy zwrócili 520 milionów puszek i butelek ze znakiem kaucji. Najnowsze dane potwierdzają, że system kaucyjny nie tylko działa z pełną mocą, ale realnie zmienia codzienne nawyki konsumentów i rynek opakowań. Efekty widać już dziś - w czystszym otoczeniu i rosnącym udziale surowców wracających do obiegu.
- Najważniejsze informacje dotyczące systemu kaucyjnego
- System kaucyjny częścią zakupów
- Nie musisz mieć paragonu
Najważniejsze informacje dotyczące systemu kaucyjnego
- System kaucyjny funkcjonuje od 1 października 2025 r. Tempa nabrał jednak w pierwszym kwartale 2026 roku.
- Od 1 stycznia 2026 r. obserwujemy systematyczny wzrost liczby opakowań objętych systemem, a także tych już zwróconych.
- Do końca marca zostało zwróconych ok. 520 mln pustych opakowań.
- W całym kraju funkcjonuje 52 tys. miejsc, w których można oddać opakowania.
- Sklepy poniżej 200 m kw. odgrywają istotną rolę - to właśnie w lokalnych placówkach działa ok. 24 tys. miejsc przyjmowania opakowań, co znacząco zwiększa dostępność systemu.
- System kaucyjny działa z pełną mocą od ponad trzech miesięcy i realnie zmienia codzienne nawyki konsumentów oraz naszą wspólną rzeczywistość. Gospodarka obiegu zamkniętego zaczyna przynosić wymierne efekty, co potwierdzają liczby: do tej pory zebraliśmy około 520 milionów opakowań. W połowie marca informowaliśmy, że było ich 300 milionów. Więc widać wyraźny postęp - w ciągu dwóch tygodni liczba zebranych opakowań wzrosła o 66 proc. Szacujemy, że miesięcznie będziemy zbierać około pół miliarda sztuk opakowań - wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska podczas konferencji prasowej.
System kaucyjny częścią zakupów
System kaucyjny stał się naturalną częścią zakupów, a puste opakowania wracają do obiegu w coraz większych ilościach. Z najnowszych danych wynika, że w 52 tys. punktów zwrócono już łącznie 520 mln sztuk opakowań. 78 proc. tej puli stanowią opakowania zwrócone za pośrednictwem maszyn RVM, tzw. kaucjomatów, które funkcjonują w 9,5 tys. lokalizacji.
To najchętniej wybierany sposób zwrotu, jednak niejedyny. Warto pamiętać, że obok automatycznej, w ponad 40 tys. sklepów funkcjonuje również ręczna zbiórka opakowań. To równie szybki i sprawny sposób na oddanie opakowań i odbiór kaucji. Brak maszyny RVM w sklepie nie oznacza więc, że sklep nie prowadzi zbiórki. W przypadku, gdy urządzenie jest nieczynne, zapełnione lub odmawia przyjęcia prawidłowo oznakowanego opakowania, sklep ma obowiązek przyjąć je ręcznie i rozliczyć kaucję, np. przy kasie. Z kolei automat może wydać bon, który na prośbę klienta musi zostać wymieniony na gotówkę w kasie.
Ważną częścią systemu kaucyjnego są lokalne społeczności i zaangażowanie mniejszych placówek handlowych. Choć ustawowy obowiązek zbiórki opakowań spoczywa na dużych sklepach o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych, to już 24 tysiące mniejszych punktów zdecydowało się dołączyć do systemu dobrowolnie. To aż 46 proc. wszystkich punktów zwrotu.
Dla lokalnych przedsiębiorców udział w tym mechanizmie oznacza realne korzyści: dodatkowe wpływy z opłaty handlingowej oraz przyciągnięcie klientów. Dzięki temu system budowany jest w oparciu o codzienne potrzeby mieszkańców, pozwalając im na wygodny zwrot opakowań przy okazji codziennych zakupów, bez konieczności wyprawy do dalekiego marketu.
Nie musisz mieć paragonu
Obok ceny napoju w sklepie powinna znajdować się wyraźna informacja o wysokości kaucji, co umożliwia klientom zweryfikowanie kwoty doliczanej do paragonu. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlową lub inny punkt zbierający opakowania ma obowiązek udostępnić w widocznym miejscu informacje dotyczące zasad zwrotu pustych opakowań oraz sposobu odzyskania kaucji.
Powszechny system kaucyjny działa bezparagonowo. Sklepy powyżej 200 m kw. oraz mniejsze placówki, które dobrowolnie przystąpiły do systemu, mają obowiązek przyjmować wszystkie opakowania ze znakiem kaucji - niezależnie od marki, rodzaju napoju, czy obecności danego produktu w ich ofercie sklepu. Wysokość zwrotu zawsze odpowiada kwocie wskazanej na etykiecie.