Strona główna » Sektor publiczny » Wiadomości » Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy]

Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy]

27 maja 2026, 11:30
[Data aktualizacji 27 maja 2026, 14:33]

prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny

Zakaz sprzedaży mieszkań przez gminy [projekt ustawy]

Shutterstock

REKLAMA

Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1077), przewiduje przeznaczenie ok. 45 mld zł w perspektywie lat 2025–2030 na rozwój zasobów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych o ograniczonych dochodach. Mieszkania powstają w formule inwestycji jednostek samorządu terytorialnego, spółdzielni mieszkaniowych i społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM), finansowanych ze środków budżetowych. Następnie udostępniane są na zasadach najmu lub spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, przy zachowaniu ustawowych limitów dochodowych i maksymalnych stawek czynszu.

Będą więc zmiany. Najciekawsza to ograniczenia w zbywaniu mieszkań
Zmiany w zasobach mieszkaniowych
Wzmocnienie kompetencji kontrolnych gmin
Wprowadzenie rad najemców
Pieniądze na budowę mieszkań bezpośrednio do inwestora
Parametryzacja i różnicowanie wsparcia
Dostosowanie wsparcia do zamożności gmin
Ograniczenia w zbywaniu mieszkań

rozwiń >

Praktyka pokazała niesprawność tego systemu. Np. rozproszone procedury ubiegania się o wsparcie, wysokie koszty wkładów i partycypacji, ryzyka związane z kredytami preferencyjnymi oraz jednolite – niezależne od dochodów gmin – poziomy dofinansowania ograniczają skuteczność przepisów.

REKLAMA

Będą więc zmiany. Najciekawsza to ograniczenia w zbywaniu mieszkań

Projekt przewiduje konsolidację obowiązujących regulacji prawnych w obszarze wsparcia budownictwa mieszkaniowego poprzez uchylenie trzech ustaw i zastąpienie ich jednolitym aktem prawnym: ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania.

Poniżej przedstawiam szczegółowe założenia reformy, opracowane na podstawie punktów wymienionych w projekcie:

Zmiany w zasobach mieszkaniowych

Projekt zakłada zdefiniowanie dwóch odrębnych kategorii:

Kategoria nr 1) Społeczny zasób czynszowy oraz

Kategoria nr 2) Społeczny zasób lokatorski.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Każda z tych kategorii będzie miała przypisane własne kryteria dochodowe oraz zasady partycypacji w kosztach budowy, co ma pozwolić na lepsze dopasowanie oferty do sytuacji finansowej gospodarstw domowych.

Wzmocnienie kompetencji kontrolnych gmin

Gminy mają odgrywać większą rolę w kształtowaniu lokalnej polityki mieszkaniowej. Zostaną one zobowiązane do zawierania umów z inwestorami, a także otrzymają uprawnienia nadzorcze. Pozwoli to gminom na weryfikację realizacji umów oraz reagowanie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

Wprowadzenie rad najemców

W celu zwiększenia wpływu mieszkańców na zarządzanie zasobem czynszowym, proponuje się tworzenie rad najemców. Taka rada będzie miała prawo do opiniowania kluczowych decyzji, takich jak zmiany wysokości czynszu regulowanego, plany remontowe czy nowe zamierzenia inwestycyjne spółki.

Kalkulator dat

Pieniądze na budowę mieszkań bezpośrednio do inwestora

Reforma przewiduje kierowanie bezzwrotnego wsparcia budżetowego bezpośrednio do inwestora. Finansowanie to będzie powiązane z instrumentami zwrotnymi w formie preferencyjnych kredytów. Zmiana ta ma na celu uproszczenie procedur aplikacyjnych oraz wyeliminowanie barier wynikających z pośrednictwa gmin.

Parametryzacja i różnicowanie wsparcia

Instrumenty wsparcia zostaną zróżnicowane w zależności od rodzaju zasobu. Przewiduje się wyższy poziom wsparcia dla społecznego zasobu czynszowego i odpowiednio niższy dla zasobu lokatorskiego. Jednocześnie planowane jest obniżenie kosztów kredytowych, aby zapewnić stabilność spłat.

Dostosowanie wsparcia do zamożności gmin

Wysokość środków finansowych przekazywanych gminom będzie uzależniona od ich zasobności oraz aktywności w budowaniu mieszkań dostępnych bez wykorzystania funduszy publicznych. Rozwiązanie to ma na celu wprowadzenie bardziej sprawiedliwego podziału środków budżetowych.

Ograniczenia w zbywaniu mieszkań

Projekt wprowadza całkowity zakaz sprzedaży najemcom mieszkań wybudowanych przy wykorzystaniu bezzwrotnego wsparcia finansowego (dotyczy to zasobów czynszowych, lokatorskich oraz gminnych). Wyjątek stanowić będą mieszkania w społecznym zasobie czynszowym utworzone wyłącznie z finansowania zwrotnego – w takim przypadku przeniesienie własności na najemcę będzie jednak możliwe.