Na zarządcach dróg samorządowych, czyli zarządzie województwa, zarządzie powiatu oraz wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta), spoczywają obowiązki odpowiedniego przygotowania się do realizacji zadań związanych z utrzymaniem dróg w okresie zimowym.
Do zarządcy drogi należy m.in.:
● utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą,
● wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających
– art. 20 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: u.d.p.).
W zakres pojęcia „utrzymanie drogi” wchodzi wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej (art. 4 pkt 20 u.d.p.).
Zarządy drogowe przy organizacji zimowego utrzymania dróg muszą odpowiednio wcześnie zapewnić:
1) gotowość sprzętu, którego rodzaj i ilość zapewni utrzymanie przejezdności dróg,
2) pracowników do ręcznego odśnieżania,
3) całodobową obsługę dla koordynacji działań.
Coraz częściej inwestują też w nowoczesne techniki monitoringu stanu nawierzchni drogowych, co pozwala w sposób bardziej racjonalny wydawać dyspozycje wyjazdu pługopiaskarek na właściwe odcinki dróg.
Przy wykonywaniu zadań, w tym prowadzeniu akcji zimowej, dla zarządców dróg przewidziano ułatwienia, polegające na możliwości korzystania z nieruchomości przyległych do drogi. Zarządy dróg mają więc prawo do:
● wstępu na grunty przyległe do pasa drogowego, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania czynności związanych z utrzymaniem i ochroną dróg,
● urządzania czasowego przejazdu przez grunty przyległe do pasa drogowego w razie przerwy w komunikacji na drodze,
● ustawiania na gruntach przyległych do pasa drogowego zasłon przeciwśnieżnych.
Natomiast właścicielom lub użytkownikom gruntów, którzy ponieśli szkody w wyniku tych czynności, przysługuje odszkodowanie.
Ekologiczna walka ze śniegiem
Bez względu na to, czy czynności polegające na odśnieżaniu i uszorstnieniu nawierzchni będą realizowane przez jednostki organizacyjne gminy (zarządy dróg, zakłady budżetowe), czy też zostaną zlecone w ramach zamówień publicznych, należy zadbać, by do akcji zimowej używane były środki nieszkodzące środowisku.
W rozporządzeniu Ministra Środowiska z 27 października 2005 r. w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach, wyszczególnione zostały środki, jakie można stosować do zapobiegania powstawaniu oraz zwalczania zimowej śliskości nawierzchni. Są to środki:
● niechemiczne: piasek oraz kruszywo naturalne lub sztuczne o odpowiednim uziarnieniu,
● chemiczne w postaci stałej: chlorek sodu, chlorek magnezu, chlorek wapnia,
● chemiczne w postaci zwilżonej: chlorek sodu, chlorek magnezu, chlorek wapnia,
● mieszanki środków niechemicznych i chemicznych.
Ogólne warunki stosowania środków chemicznych na drogach publicznych są następujące:
1) środki chemiczne stosuje się do usunięcia gołoledzi i oblodzenia, a także do zapobiegania powstawaniu oblodzenia i śliskości pośniegowej,
2) środki chemiczne stosuje się po mechanicznym usunięciu śniegu,
3) rozrzut środków chemicznych powinien następować w pasie jezdni lub chodników.
Więcej w Poradniku Samorządowca: Zimowe obowiązki samorządów >>