W związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych pojawiają się niekiedy sytuacje, gdy pacjent przychodzi z prośbą o podanie numeru polisy. Taka prośba budzi zwykle niepokój - stanowi sygnał ostrzegawczy, iż w niedługim czasie pacjent będzie dochodził roszczeń w związku z udzielonymi mu świadczeniami zdrowotnymi. Ale czy lekarz może odmówić pacjentowi podania numeru polisy ubezpieczeniowej?
- Podanie pacjentowi numeru polisy OC: obowiązek wynikający z ustawy
- Sąd Najwyższy: przekazanie numeru polisy ubezpieczeniowej nie zależy od woli lekarza
- Niezależnie od szkody
Podanie pacjentowi numeru polisy OC: obowiązek wynikający z ustawy
Stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów ubezpieczeniem OC objęta jest odpowiedzialność cywilna podmiotu wykonującego działalność leczniczą za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem. Ustawa o działalności leczniczej wskazuje, iż każdy podmiot wykonujący działalność leczniczą, zatem również lekarz prowadzący prywatną praktykę, zobowiązany jest do udzielenia pacjentowi na jego wniosek niezbędnych informacji na temat zawartej umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC). Obowiązek ten powstaje z chwilą, gdy pacjent zwróci się z prośbą o te dane.
Mimo jasnego ujęcia tego obowiązku w ustawie bardzo często dochodzi do sytuacji, gdy lekarz odmawia pacjentowi podania numeru polisy ubezpieczeniowej.
Sąd Najwyższy: przekazanie numeru polisy ubezpieczeniowej nie zależy od woli lekarza
W podobnej sprawie wypowiedział się w maju Sąd Najwyższy. Postępowanie rozpoczęło się przed Okręgowym Sądem Lekarskim Dolnośląskiej Izby Lekarskiej we Wrocławiu, który uznał, że nieudostępnienie pacjentowi informacji na temat ubezpieczenia OC narusza godność zawodu lekarza. W konsekwencji wymierzył lekarzowi karę upomnienia. Orzeczenie to podtrzymał Naczelny Sąd Lekarski.
W sprawie została złożona kasacja do Sądu Najwyższego, który oddalił wniesiony środek zaskarżenia (Postanowienie Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z 13 maja 2026 r., sygnatura akt II ZK 89/25). Sędzia sprawozdawca w uzasadnieniu wskazał, iż, w tej sprawie nie sposób przyznać racji lekarzowi, że podanie numeru polisy OC zależy od jego woli.
Niezależnie od szkody
Przywoływana sprawa wyraźnie pokazuje, iż nie warto uchylać się od udzielenia pacjentowi informacji o posiadanym przez lekarza ubezpieczeniu OC. Takie działanie może rodzić negatywne konsekwencje dla lekarza. Jak wynika ze stanowiska organów samorządu lekarskiego i Sądu Najwyższego, nieudostępnienie numeru polisy stanowi nie tylko naruszenie obowiązujących przepisów, ale także uchybienie zasadom etyki zawodowej.
Co istotne, obowiązek udostępniania informacji o ubezpieczeniu nie jest uzależniony od tego, czy doszło do szkody ani od tego, czy pacjent doznał krzywdy. Sam fakt odmowy przekazania tych danych może stanowić podstawę do pociągnięcia lekarza do odpowiedzialności zawodowej.