Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych 2025-2030

• Przyczyny chorób otępiennych
• Diagnostyka i leczenie otępienia
• Program dedykowany chorobom otępiennym

Otępienie stanowi zespół objawów o charakterze przewlekłym i postępującym, wpływającym na funkcje poznawcze takie jak pamięć, myślenie, orientacja w terenie, koncentracja, rozumienie przekazywanych informacji, liczenie, mowa, ocena sytuacji, możliwość uczenia się i wykonywania czynności co dziennego życia. Problemom na wskazanych polach towarzyszy, a czasem wyprzedza pogorszenie kontroli emocji, zachowań społecznych, motywacji do działania. Najczęściej występującą chorobą otępienną jest choroba Alzheimera.

Przyczyny chorób otępiennych

Choroby otępienne mogą być spowodowane schorzeniami układu nerwowego. Dolegliwości nie mają jednorodne podłoże, ale rzutują również na nie inne czynniki – środowiskowe, genetyczne, biologiczne, psychiczne. Drugim podstawową przyczyną powodującą rozwinięcie się otępienia to niekorzystne zmiany w naczyniach mózgowych. Elementami zwiększającymi ryzyko występowania chorób otępiennych są palenie papierosów, długotrwałe nadużywanie alkoholu, nadciśnienie, cukrzycę, otyłość, brak ruchu, starszy wiek, depresja, utrata słuchu i wzroku, izolacja społeczna.

Diagnostyka i leczenie otępienia

Wśród chorób otępiennych najczęściej występuje choroba Alzheimera – 50-70 % przypadków, następnie otępienie czołowo-skroniowe za 20-25% oraz otępienie z ciałami Lewy’ego -10-30%. Schorzenia diagnozowane są zazwyczaj u osób w podeszłym wieku, ale mogą pojawić się również znacznie wcześniej. Części rodzajów chorób nie da się wyleczyć, możliwe jest spowolnienie rozwoju choroby, łagodzenie jej objawów oraz poprawienie jakości życia chorego.

Program dedykowany chorobom otępiennym

Zadaniem programu jest przede wszystkim diagnozowanie, leczenie i wsparcie osób z otępieniem i ich bliskich. To zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej higieny mózgu i czynników ryzyka. Istotnym elementem profilaktyki jest wczesna diagnostyka, a następnie kompleksowe wsparcie, poprawa dostępu do szybkich badań i leczenia. Bliscy chorego otrzymują pakiet informacji związanych ze stwierdzoną chorobą – nie tylko w zakresie czynności medycznych, ale i rehabilitacji, opieki długoterminowej, świadczeń opiekuńczych, pomocy psychologicznej i kwestii prawnych. Zapewniona jest również opieka wytchnieniowa.