Z tej opłaty rolnicy są zwolnieni, ale nie zawsze i nie wszędzie. O co chodzi?

• Gmina ma obowiązek ułatwiać rolnikom handel
• Kto może korzystać z ułatwień ustawowych
• Nie wszystkim można handlować na korzystnych zasadach
• Inne zasady w piątki i w soboty, a inne w pozostałe dni tygodnia

Gmina ma obowiązek ułatwiać rolnikom handel

Niedługo minie już 5 lat obowiązywania przepisów, które wprowadzono by ułatwić rolnikom prowadzenia handlu. Dotyczą one sprzedaży prowadzonej na wyznaczonych miejscach w piątki i soboty. O co dokładnie chodzi? Celem było skrócenie łańcucha dostaw, ułatwienie konsumentom dostępu do produktów pochodzących z lokalnych gospodarstw rolnych, a jednocześnie obniżenie kosztów handlu, które ponoszą rolnicy.
Wyznaczenie miejsc, w których handel może być prowadzony zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach ustawy z 29 października 2021 r. o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Należy przy tym brać pod uwagę w szczególności dogodną komunikację, bliską lokalizację z centrum danej gminy lub miasta lub bliską lokalizację miejsc atrakcyjnych turystycznie. Choć ustawa mówi o ułatwianiu handlu

Kto może korzystać z ułatwień ustawowych

Jak wynika już z samego tytułu ustawy, ułatwienia obejmują swoim zakresem nie tylko rolników, ale również ich domowników. Rolnikiem jest w rozumieniu tej regulacji pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z kolei domownik to osoba bliska rolnikowi, która:
a) ukończyła 15 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Nie wszystkim można handlować na korzystnych zasadach

Warto zauważyć, że ułatwienia, które ustawa przewiduje dla rolników nie dotyczą handlu dowolnym towarem. Z przepisów jasno wynika, że przedmiotem handlu na miejscach wyznaczonych przez gminę na podstawie art. 6 ustawy o ułatwieniach mogą być (w piątki i soboty) tylko artykuły rolno-spożywcze oraz wyroby rękodzieła wytworzone w gospodarstwie rolnym. Artykuły rolno-spożywcze to w rozumieniu tej ustawy:
1) produkty rolne,
2) runo leśne,
3) dziczyzna,
4) organizmy morskie i słodkowodne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki.

Inne zasady w piątki i w soboty, a inne w pozostałe dni tygodnia

Jednym z ułatwień, na które mogą liczyć rolnicy jest w tej sytuacji brak obowiązku uiszczenia opłaty targowej. Zasadą jest, że rada gminy może ją wprowadzić na swoim terenie. Pobiera się ją od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, czyli wszelkich miejscach, w których jest prowadzona sprzedaż (z zastrzeżeniem, że nie podlega jej sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach). Warto zauważyć, na gruncie obowiązujących przepisów gminy nie mają możliwości zwolnienia z tej opłaty rolników jako grupy podatników, ponieważ wprowadzanie na gruncie podatków i opłat lokalnych zwolnień podmiotowych nie mieści się w ramach ich kompetencji. Jednak od 1 stycznia 2022 r. rolnicy i ich domownicy prowadzący w piątki i soboty handel w rozumieniu ustawy o ułatwieniach mogą korzystać ze zwolnienia od opłaty targowej na podstawie art. 16 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Trzeba jednak pamiętać o tym, że zwolnienie typ dotyczy jedynie rolników i ich domowników prowadzących w piątki i soboty handel w rozumieniu tej ustawy. Nie będą mu więc podlegali np. rolnicy prowadzący handel w pozostałe dni tygodnia czy rolnicy prowadzący handel w piątek i sobotę, ale innych produktów niż wskazane w ustawie o ułatwieniach.