Posłowie czekają na ekspertyzy w sprawie tzw. janosikowego

W czwartek po raz pierwszy zebrała się podkomisja powołana do rozpatrzenia projektów zmian w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Składa się ona z członków komisji samorządu terytorialnego i polityki regionalnej oraz komisji finansów publicznych. Dyskusję zdominowała kwestia terminów przedstawienia zewnętrznych analiz dotyczących "janosikowego".

Trzy nazwiska ekspertów, do których zwróci się Biuro Analiz Sejmowych z prośbą o opinię, wskazali posłowie PO, a jedno - PSL. Ekspertów można zgłaszać do końca obecnego posiedzenia Sejmu.

Przewodniczący podkomisji Waldy Dzikowski (PO) zaproponował, by posłowie zapoznali się z opiniami w dwóch turach - na kolejnym posiedzeniu podkomisji (podczas posiedzenia Sejmu w dniach 25-27 kwietnia), a z tymi, które nie będą gotowe do tego czasu - na pierwszym posiedzeniu podkomisji po "długim weekendzie majowym", np. w dniach 8-9 maja.

Zastępca przewodniczącego Grzegorz Schreiber (PiS) krytykował Dzikowskiego za wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na przygotowanie dobrych ekspertyz. Wskazał, że sejmowi eksperci przygotowują stosowną opinię od miesiąca i ciągle nie jest ona gotowa, co - zdaniem Schreibera - jest zrozumiałe ze względu ma materię, której dotyczy. "Mamy 12 kwietnia, a więc termin 23 kwietnia (ekspertyza powinna być gotowa przed posiedzeniem, aby posłowie mogli się z nią wcześniej zapoznać - PAP) jest niepoważny, do zlecania komukolwiek poważnej ekspertyzy" - mówił poseł. Zapowiedział, że PiS wskaże nazwiska swoich ekspertów.

Dzikowski uważa, że aby ustawa mogła wejść w życie od 2013 r. prace nad nią w parlamencie powinny zostać zakończone do końca czerwca. Chodzi o to, by samorządy mogły uwzględnić zmiany w przyszłorocznych budżetach i wieloletnich planach finansowych.

Tzw. janosikowe to system subwencji, w ramach którego bogatsze samorządy przekazują część swoich dochodów biedniejszym. Zgłoszony przez komisję samorządu terytorialnego projekt podnosi progi, od których naliczane są określone wpłaty do budżetu państwa oraz obniża wielkość procentową naliczanych wpłat w każdej grupie samorządów: gmin, powiatów i województw. Zakłada, że "janosikowe" nie będzie mogło przekroczyć 30 proc. dochodów danej jednostki.

Zamów książkę: Dyscyplina finansów publicznych po zmianach >>

Z wyliczeń MF wynika, iż zmiana spowodowałaby spadek subwencji wyrównawczych o połowę - w 2012 r. z 2,4 mld zł do 1,2 mld zł. Według MF budżet nie mógłby zrekompensować takiego ubytku. Resort widzi jednak argumenty za wprowadzeniem zmian w systemie.

Podpisany przez 157 tys. osób projekt obywatelski zakłada zmniejszenie wysokości "janosikowego" o 20 proc. na wszystkich szczeblach samorządu. Proponuje się zastąpienie części subwencji nowym rodzajem dotacji, które byłyby rozdzielane w formie konkursów.

Projekt wprowadza współczynniki korygujące w górę liczbę mieszkańców dużych miast, przez co spadłby poziom przeciętnego dochodu na jednego ich mieszkańca i w związku z tym wymiar "janosikowego".