REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Poradnik Samorządowca - Finanse publiczne

Michał Bitner

REKLAMA

27 sierpnia 2009 r. została uchwalona nowa ustawa o finansach publicznych (dalej: nowa ustawa). Zastępuje ona ustawę z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, którą nowelizowano ponad 20 razy.

Zmiany ustawy o finansach publicznych (będącej podstawowym aktem regulującym przebieg procesów finansowych w jednostkach sektora publicznego w Polsce) stanowią z jednej strony reakcję na wymogi bieżącego zarządzania środkami publicznymi, z drugiej zaś – są wyrazem dążenia do zreformowania instytucji krajowego prawa finansowego w celu zwiększenia oszczędności, skuteczności i efektywności wykonywania zadań publicznych.

REKLAMA

Niewątpliwie uchwaleniu nowej ustawy towarzyszyły intencje sformułowane w uzasadnieniu rządowego projektu, które wskazują na „operacyjne” cele nowej regulacji, czyli:

1) wzmocnienie oraz poprawa przejrzystości finansów publicznych, którą zapewnić ma przede wszystkim ograniczenie form organizacyjno-prawnych sektora finansów publicznych,

2) wprowadzenie Wieloletniego Planu Finansowego Państwa jako dokumentu ukierunkowującego politykę finansową państwa oraz wieloletniej prognozy finansowej w jednostkach samorządu terytorialnego (dalej: JST),

3) wprowadzenie rozwiązań w zakresie budżetu zadaniowego,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

4) przyjęcie stabilnych rozwiązań sprzyjających prowadzeniu racjonalnej gospodarki finansowej w budżecie państwa oraz w budżetach JST, w tym uzupełnienie przepisów dotyczących zasad gospodarowania środkami publicznymi poprzez wprowadzenie możliwości udzielania ulg w spłacie określonych w nowej ustawie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym,

5) zaproponowanie nowych regulacji usprawniających oraz wzmacniających system audytu wewnętrznego,

6) wzmocnienie norm ostrożnościowych w budżecie państwa oraz w budżetach jednostek samorządu terytorialnego,

7) wprowadzenie zmian w zakresie gospodarowania środkami europejskimi i innymi środkami pochodzącymi ze źródeł zagranicznych, niepodlegającymi zwrotowi.

REKLAMA

Tekst nowej ustawy uchwalonej ostatecznie różni się od zapisów projektu w związku z czym niektóre z jej celów, a w szczególności 6, zostały osiągnięte jedynie połowicznie. Niemniej jednak należy stwierdzić, że choć nowa ustawa nie oznacza zmiany o charakterze rewolucyjnym, nowy kształt wielu instytucji krajowego prawa finansowego zasadniczo różni się od istniejącego przed 1 stycznia 2010 r.

Ponadto nowa ustawa wprowadza kilka instytucji dotychczas nieobecnych w polskim porządku prawno-finansowym. Wiele tych modyfikacji i nowości dotyczy podsektora rządowego i budżetu państwa. Są to m.in.: poszerzenie zakresu budżetowania zadaniowego i opracowywania planów oraz sprawozdań w układzie zadaniowym, Wieloletni Plan Finansowy Państwa, rozdzielenie wyniku budżetu środków europejskich od wyniku budżetu państwa. Równie głębokie są jednak także zmiany dotyczące finansów podsektora samorządowego.

REKLAMA

Znaczące modyfikacje dotyczą większości instytucji finansów samorządowych stanowiących przedmiot regulacji ustawy o finansach publicznych, stosunkowo łatwo można wskazać te, w których zmiany są najgłębsze. Należą do nich m.in. likwidacja samorządowych funduszy celowych i gospodarstw pomocniczych oraz zmiana formuły funkcjonowania zakładów budżetowych.

W zakresie planowania finansowego znacznie zmodyfikowano istniejące instytucje planowania wieloletniego, wprowadzając obowiązek średnioterminowego prognozowania w postaci wieloletniej prognozy finansowej. Wbrew nazwie wieloletnia prognoza zawiera istotne elementy planowania o charakterze dyrektywnym, zastępując wieloletnie programy inwestycyjne oraz prognozę kwoty długu. Redakcja przepisów dotyczących wieloletniej prognozy finansowej usuwa ponadto pewną część kontrowersji związanych z autoryzacją JST do zaciągania zobowiązań wieloletnich niezwiązanych z zaciąganiem długu publicznego oraz rolą ich poszczególnych organów w tym procesie.

Istotne zmiany dotyczą struktury i kształtu budżetu. Najważniejszą z nich jest niewątpliwie wprowadzenie złotej zasady finansów publicznych, czyli nakazu zrównoważenia budżetu bieżącego (operacyjnego). Zasada ta jest w pewnym stopniu zmodyfikowana, niemniej jednak jej wprowadzenie stanowi krok milowy w procesie zwiększania efektywności zarządzania środkami publicznymi i długiem publicznym na szczeblu lokalnym.

Dla zarządzania długiem samorządowym ważne są także zmiany limitów emisji zadłużenia. Sutkiem nowej konstrukcji wskaźnika obsługi długu do dochodów będzie rozszerzenie możliwości zaciągania długu przez gminy (oraz miasta na prawach powiatu) i województwa, z drugiej zaś strony ograniczenie możliwości pozyskiwania środków pożyczkowych przez powiaty.

Znaczącym modyfikacjom ulega procedura budżetowa oraz poszczególne rodzaje wydatków: należy zwrócić uwagę w szczególności na zmienione przepisy dotyczące udzielania dotacji oraz tworzenia i wykorzystywania rezerw. Nowa ustawa radykalnie skraca ostateczny termin uchwalenia budżetu przez organ stanowiący i wprowadza obowiązek badania rocznych sprawozdań niektórych JST przez biegłych rewidentów. Podkreślenia wymaga także zmiana ogólnej konstrukcji przepisów: o ile obowiązujące do 31 grudnia 2009 r. przepisy regulujące finanse samorządowe zawierały wiele odwołań do przepisów dotyczących budżetu państwa, o tyle nowa ustawa zawiera zasadniczo samodzielny, odrębny zbiór przepisów poświęconych gospodarce finansowej JST, praktycznie uniemożliwiając analogie z budżetem państwa.

Choć nowa ustawa weszła w życie 1 stycznia 2010 r., znaczna część przepisów wprowadzających istotne modyfikacje zaczyna obowiązywać w terminie późniejszym. Kalendarz sukcesywnego wprowadzania zmian w regulacjach dotyczących finansów publicznych, w tym finansów samorządowych, zawiera ustawa z 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

Publikacja ta stanowi omówienie przepisów nowej ustawy o finansach publicznych dotyczących finansów samorządowych. Jej celem jest zwięzła prezentacja nowego stanu prawnego w tym zakresie. Struktura publikacji odpowiada zasadniczo strukturze nowej ustawy w części, w jakiej dotyczy ona JST i innych podmiotów samorządowego podsektora finansów publicznych. Przepisy zawarte w poszczególnych podziałach ustawy (działy, rozdziały) zostały uporządkowane według instytucji (zgodnie z prawno-finansowym rozumieniem tego terminu), których dotyczą. W zakresie w jakim było to możliwe – zważywszy zakres i głębokość zmian wprowadzonych nową ustawą – zostały wskazane reprezentatywne orzeczenia organów nadzoru, zachowujące aktualność także w nowym stanie prawnym.

Kompleksowe opracowanie zmian w finansach publicznych - w styczniowym numerze Poradnika Samorządowca>>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
To było takie proste? Bloomberg: Polska zagroziła blokadą chińskiego eksportu do UE. Teraz spokojniej na granicy z Białorusią

Prezydent Andrzej Duda podczas niedawnej wizyty w Pekinie zagroził Chinom zablokowaniem kluczowego kolejowego szlaku transportowego do UE, by osłabić kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej – napisała 24 lipca 2024 r. agencja Bloomberga. To może być przyczyna spadku nielegalnych przekroczeń tej granicy w ostatnich tygodniach.

Barszcz Sosnowskiego groźny nie tylko po dotknięciu

Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) to jedna z roślin groźnych dla zdrowia. Warto wiedzieć, że nie tylko dotykanie jej jest ryzykowne. Niebezpieczne może być przebywanie w jej otoczeniu. Co zrobić, gdy już dojdzie do oparzenia?

Rządowi brakuje pieniędzy na służby: Policję, SG, PSP i SOP. Co z programem modernizacyjnym?

Cały czas mamy sytuację niepełnego pokrycia w budżecie wydatków na służby (chodzi o Policję, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną i Służbę Ochrony Państwa) - poinformował 23 lipca 2024 r. podczas sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. Dodał, że w najbliższym czasie przedstawione zostaną propozycje na kolejne lata.

Przeszło 854 mln zł na Sejm w 2025 r. Podwyżki dla posłów i wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu. Wzrosną też ryczałty na biura poselskie

Budżet Kancelarii Sejmu na 2025 r. ma wynieść 854 mln 258 tys. zł - to ponad 80 mln więcej niż w 2024 roku. W dniu 23 lipca 2024 r. sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef Kancelarii Sejmu Jacek Cichocki poinformował, że w 2025 roku nastąpi wzrost wynagrodzeń wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu a także posłów.

REKLAMA

Zmiany w finansowaniu ochotniczych straży pożarnych. Znamy plany ministerstwa

Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz przekazał, że w resorcie trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia ws. przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej.

Zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych wchodzą w życie 1 sierpnia 2024 r. Pensje od 4000 zł do 6200 zł

1 sierpnia wejdzie w życie znowelizowane rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Ale na wyższe pensje można liczyć przy pensjach należnych od 1 lipca. 

Polaków ubywa, takie są fakty. Dane GUS pokazują co się dzieje, jest coraz gorzej

Polaków jest coraz mniej. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności w Polsce zmniejszyła się o prawie 130 tys. osób. Spadek liczby ludności zanotowano w 14 województwach i w 270 powiatach. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Tragiczne dane z weekendu - wypadki i utonięcia

Statystyki z minionego weekendu są zatrważające. W niedzielę w pięciu wypadkach śmiertelnych zginęło 5 osób, łącznie w weekend zginęło 11 osób. 17 osób utonęło.

REKLAMA

Nie żartuj, że masz bombę w walizce, nie zostawiaj bagażu bez opieki. Mandaty są surowe

Pozostawienie na lotnisku bagaży bez opieki staje się plagą. Straż Graniczna od początku czerwca interweniowała już 125 razy. Nałożono mandaty na łączna kwotę 11 tys. zł.

Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

REKLAMA