Asystent międzykulturowy. Rząd pracuje nad programem dofinansowań do zatrudnienia asystentów międzykulturowych w szkołach

• Dodatkowe wsparcie: dla kogo?
• Rząd pracuje nad programem dofinansowań do zatrudnienia asystentów międzykulturowych w szkołach
• Asystent międzykulturowy
• Dobrostan społeczności szkolnej
• Doskonalenie kadr systemu oświaty

W wykazie prac legislacyjnych rządu pojawiły się dwa projekty dotyczące Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy ,"Szkoła dla wszystkich" w latach szkolnych 2024/2025, 2025/2026 i 2026/2027.Chodzi o projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy "Szkoła dla wszystkich" w latach szkolnych 2024/2025 (ID78) oraz Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków wsparcia w zakresie wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy w latach szkolnych 2024/2025, 2025/2026 i 2026/2027 (RD155).

Dodatkowe wsparcie: dla kogo?

Chodzi o udzielenie dodatkowego wsparcia, które będzie umożliwiało lepsze dostosowanie środowiska szkolnego do potrzeb uczniów i uczennic z Ukrainy, w tym pochodzenia romskiego oraz z niepełnosprawnościami. Wsparcie to ma objąć uczniów i uczennice z Ukrainy:
1) których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, albo którzy przebywają legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa,
2) którzy realizują obowiązek szkolny albo obowiązek nauki w polskim systemie oświaty,
3) którzy zostali wpisani na listę uczniów w szkole oraz zostali przypisani do oddziału podstawowego lub przygotowawczego w bazie danych systemu informacji oświatowej (SIO).

Rząd pracuje nad programem dofinansowań do zatrudnienia asystentów międzykulturowych w szkołach

Rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy „Szkoła dla wszystkich” w latach szkolnych 2024/2025, 2025/2026 i 2026/2027 będzie określał szczegółowe warunki wsparcia w zakresie wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy, w tym formy i zakres tego wsparcia, a także tryb postępowania w sprawie udzielenia wsparcia. Wsparcie realizowane ma być w trzech obszarach. Chodzi o dofinansowanie zatrudnienia asystenta międzykulturowego, realizację różnorodnych form wsparcia na rzecz dobrostanu społeczności szkolnej, a także doskonalenie kadr systemu oświaty. Jak wynika z powyższych projektów, działania te mają być realizowane w latach szkolnych 2024/2025, 2025/2026 i 2026/2027, tj. do dnia 31 sierpnia 2027 r., na terenie wszystkich województw.

Asystent międzykulturowy

Jak wynika z rozwiązań planowanych w projekcie rozporządzenia, środki na dofinansowanie zatrudnienia asystenta międzykulturowego będą mogły otrzymać następujące organy prowadzące szkoły:
1) jednostka samorządu terytorialnego;
2) osoba prawna inna niż jednostka samorządu terytorialnego;
3) osoba fizyczna;
4) właściwy minister, tj.:
- minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (w odniesieniu do szkół artystycznych prowadzących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej lub liceum ogólnokształcącego);
- minister właściwy do spraw rolnictwa;
- minister właściwy do spraw środowiska;
- minister właściwy do spraw gospodarki morskiej;
- minister właściwy do spraw żeglugi śródlądowej.

W projekcie określona zostanie także maksymalna wysokość dofinansowania zatrudnienia na etat jednego asystenta międzykulturowego przez rok, która ma stanowić dwunastokrotność kwoty minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego ustalonego w kategorii zaszeregowania dla tego stanowiska określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. W informacji do projektu wskazano, że od dnia 1 lipca 2024 r. minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego asystenta międzykulturowego wynosi 4 300 zł brutto miesięcznie.

Jeden asystent międzykulturowy obejmuje wsparciem w danej szkole grupę maksymalnie 20 uczniów. W przypadku większej liczby uczniów i uczennic z Ukrainy w danej szkole, dyrektor danej szkoły może zatrudnić asystenta na każdą rozpoczętą 20-osobową grupę. W projekcie znajdą się także rozwiązania umożliwiające dofinansowanie zatrudnienia asystenta międzykulturowego dla ucznia lub uczennicy z Ukrainy pochodzenia romskiego. W takim przypadku jeden asystent międzykulturowy przypada na każdą grupę 10 uczniów i uczennic, będących uchodźcami z Ukrainy.

Dofinansowanie do zatrudnienia asystenta międzykulturowego jest przyznawane na 12 miesięcy. W każdym kolejnym roku kalendarzowym ww. organy prowadzące mogą starać się o nowe środki na dofinansowanie asystenta międzykulturowego w szkole.

Dobrostan społeczności szkolnej

Jak już wcześniej zostało wspomniane, w projekcie znalazły się także rozwiązania dotyczące realizacji różnorodnych form wsparcia na rzecz dobrostanu społeczności szkolnej. Chodzi m.in. o zapewnienie konsultacji i doradztwa, zapewnienie superwizji, prowadzenie działań informacyjnych, organizację specjalistycznej pomocy psychologicznej oraz opracowanie standardów diagnostycznych i materiałów metodycznych. Na poziomie centralnym, działania realizować będzie Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie, a na poziomie regionalnym, działania realizować będzie tzw. „operator wojewódzki”, tj. organizacja pozarządowa wybrana przez wojewodę.

Doskonalenie kadr systemu oświaty

W projekcie znaleźć mają się także rozwiązania dotyczące podniesienia kompetencji zawodowych kadry systemu oświaty w celu skutecznej integracji uczniów z różnych środowisk kulturowych, zapewnienia im równych szans edukacyjnych oraz budowania otwartego i wspierającego środowiska szkolnego, przez organizowanie i prowadzenie doskonalenia zawodowego. Odbiorcami działań mają być przedstawiciele kadry systemu oświaty, a tym także asystenci międzykulturowi. W rozwiązaniach planowanych w projekcie wskazano, że Na poziomie centralnym, działania realizować będzie Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie (ORE). M.in. przeprowadzi szkolenia dla operatorów wojewódzkich we wszystkich obszarach określonych w Programie, a także stworzy zintegrowany system wsparcia, koordynując działania zgodnie z ustalonymi standardami.

Organem odpowiedzialnym za projekty jest Ministerstwo Edukacji. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów określony został na IV kwartał 2024 r. Zgodnie z danymi z systemu informacji oświatowej, w dniu zakończenia zajęć dydaktycznych w roku szkolnym 2023/2024 (według stanu na dzień 21 czerwca 2024 r.) w polskich szkołach uczyło się 132 495 dzieci i młodzieży przybyłych z Ukrainy, co stanowiło ok. 2,6 proc. ogółu uczniów w polskim systemie oświaty.