Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kary umowne w zamówieniach publicznych - upadłość wykonawcy czy prawna samoobrona?

kara umowna - zamówienia publiczne 2022
kara umowna - zamówienia publiczne 2022
ShutterStock
mec. Marta Olczak-Klimek

Wykonawca nie może zrealizować zamówienia z przyczyn od siebie niezależnych. Czy skazany jest na upadłość, czy jednak może podjąć samoobronę przy pomocy prawa?

Kary umowne - ważne w zamówieniach publicznych

Kara umowna w prawie polskim, choć szeroko opisana przez doktrynę oraz wyjaśniana przez orzecznictwo, nadal budzi wiele wątpliwości i przysparza problemów w praktyce.

Kwestie kar umownych są szczególnie doniosłe w przypadku umów zawieranych w trybie zamówień publicznych. Te zazwyczaj adhezyjne umowy, zawierane bez możliwości ich negocjowania, bardzo często zawierają zapisy o karach umownych nakładanych na wykonawców w przypadku opóźnienia w realizacji prac.

Kara umowna za nieterminowość

W tym artykule przyjrzymy się kwestii kar umownych za opóźnienie, czyli sytuacji nieterminowego wykonania zobowiązania, do którego doszło na skutek okoliczności, na które wykonawca nie miał wpływu. W praktyce często spotykam się z przypadkami przedsiębiorców, których spółki stoją na skraju bankructwa na skutek naliczonych kar umownych przez zamawiających w przetargach publicznych. Przedsiębiorcy skarżą się, że pomimo wszelkich starań nie mieli wpływu na opóźnienie, a także informowali o nim zamawiającego na bieżąco, to i tak zostali obciążeni wysokimi karami pieniężnymi. Kara umowna nie jest negocjowana przed zawarciem umowy, a przedsiębiorca uznający ją za niesprawiedliwą lub zbyt wygórowaną może jedynie zrezygnować z zawarcia umowy. Czy zatem wykonawcy zamówień publicznych są skazani na rażąco niesprawiedliwe kary umowne?

Czy każda kara pieniężna zapisana w umowie to kara umowna?

Ogólną regulację tej kwestii zawiera art. 483 k.c., który brzmi: ,,Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej w umowie sumy”. Należy zwrócić uwagę na ścisłe powiązanie omawianego dodatkowego zastrzeżenia umownego z wystąpieniem szkody rozumianej jako różnicy pomiędzy stanem majątku poszkodowanego a stanem, jaki istniałby, gdyby nie czynnik szkodzący, czyli czyn niedozwolony bądź niewykonanie zobowiązania.

Istnieje tu konstrukcja winy domniemanej, przez co to do wierzyciela należy dostarczenie dowodów naruszenia umowy. Dłużnik może uchylić się od zapłaty kary umownej w przypadku wykazania, że niewykonanie lub wykonanie zobowiązania w sposób nienależyty nastąpiło na skutek okoliczności, za które on sam nie ponosi odpowiedzialności, czyli np. działania siły wyższej. Innymi słowy, zakres odpowiedzialności z tytułu kary umownej pokrywa się z zakresem ogólnej odpowiedzialności kontraktowej dłużnika z art. 417 k.c., co oznacza, że przesłanką dochodzenia zapłaty kary umownej jest wina po stronie dłużnika w postaci co najmniej zaniedbania.

Kara umowna - klauzula gwarancyjna

Fundamentalną zasadą prawa zobowiązań jest swoboda umów, zgodnie z którą na podstawie art. 473 § 1 k.c. dłużnik może wyrazić zgodę na zapłatę określonej sumy pieniężnej także w przypadku wystąpienia okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. Zastrzeżenie takie jest nazywane karą umowną, choć w rzeczywistości jest to tzw. klauzula gwarancyjna (T. Wiśniewski [w:] G. Bieniek i in., Komentarz... Zobowiązania, t. 1, 2011, kom. Do art. 483, pkt 6).

Aby uznać taki zapis za skuteczny, strony muszą wskazać w umowie za jakie (inne niż wynikające z ustawy) okoliczności będzie odpowiadał dłużnik, gdyż nie ma podstaw do dorozumienia rozszerzonej odpowiedzialności. Okoliczności te muszą zatem być w umowie wyraźnie określone oraz nie mogą być sprzeczne ani z zasadami współżycia społecznego, ani z naturą stosunku prawnego (wyrok SN z dnia 6 października 2010 r., II CSK 180/10). Wymóg odpowiedzialności za skutki zdarzeń, na które wykonawca nie ma wpływu, powoduje po jego stronie konieczność poniesienia dodatkowych kosztów np. ubezpieczenie ryzyka, co podnosi koszty zamówienia, albo ryzyko likwidacji czy wręcz upadłości.

Klauzula gwarancyjna jest wyjątkiem

Klauzula gwarancyjna jest wyjątkiem od zasady odpowiedzialności kontraktowej na zasadach ogólnych, a więc nie powinna być interpretowana w sposób rozszerzający. W przypadku często spotykanych w zamówieniach publicznych zapisów ustanawiających kary umowne za opóźnienie bez wskazania konkretnych sytuacji, za które wykonawca odpowiada, powoduje, że taki zapis, mimo że nazywany karą umowną, de facto nią nie jest. Jeżeli na wykonawcę nałożona zostanie bowiem odpowiedzialność za każde opóźnienie, niezależnie od przyczyny, to zapis taki nie jest zapisem o karze umownej lecz ustanawia tzw. zobowiązanie gwarancyjne. Na takim stanowisku stoją sądy w ostatnio prowadzonych przeze mnie sprawach. Tym samym możliwe jest uznanie przez sąd takiego właśnie szerokiego zapisu o karze umownej za sprzeczny z przepisami kodeksu cywilnego i tym samym za nieważny. Eliminuje to wówczas karę umowną z umowy i w konsekwencji wykonawca nie musi w ogóle jej płacić. Jeżeli zamawiający dokonywał potrąceń kar z wynagrodzenia wykonawcy, zobligowany będzie wówczas do niezwłocznego uregulowania wynagrodzenia wykonawcy wraz z należnymi odsetkami.

Kto ponosi ryzyko niejasnej umowy

Wynika z tego, że wszelkie wątpliwości odnośnie wykładni oświadczeń woli należy dokonywać w kierunku stwierdzenia zastrzeżenia kary umownej, a nie klauzuli gwarancyjnej. Ponadto warto podkreślić, że ryzyko wynikające z niejasności postanowień umowy, niedających się usunąć w drodze wykładni, powinna ponieść strona, która zredagowała umowę. Jest to szczególnie ważne w przypadku umów adhezyjnych, a umowy zawierane w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego są właśnie sui generis umowami adhezyjnymi, które zakładają przewagę jednej ze stron. Tym bardziej niedopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej za naruszenie zobowiązania z przyczyn za wystąpienie których odpowiedzialność ponosi wierzyciel. Taki brak limitacji kar umownych spowodowałby rażące pokrzywdzenie dłużnika, który poniósłby znacznie większą odpowiedzialność, nawet jeśli to z winy wierzyciela nie doszłoby do realizacji umowy.

Prawo zamówień publicznych - ograniczenia zasady kontraktowania

Sytuacja ta zmienia się jednak, jeżeli mamy do czynienia z przypadkiem, w którym stosuje się ustawę Prawo zamówień publicznych, albowiem art. 433 wspomnianej ustawy w pkt 1 wprowadza zakaz ustanawiania odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienie, chyba że jest to usprawiedliwione okolicznościami lub zakresem zamówienia. W przypadku umów zawieranych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego obowiązują trzy ograniczenia najważniejszej zasady kontraktowania, jaką jest swoboda zawierania umów:

  • Po pierwsze - zamawiający nie ma swobody wyboru kontrahenta,
  • po drugie -  zamawiający określa zasady zawarcia umowy, zgodnie ze swoimi potrzebami i wymaganiami,
  • po trzecie – strony nie mogą swobodnie zmienić umowy już zawartej.

 

Z powyższego wynika, że nawet jeśli wykonawca jest podmiotem profesjonalnym, to jest jednocześnie podmiotem słabszym w stosunku do zamawiającego, który kształtuje właściwie jednostronny stosunek prawny, określając istotne postanowienia umowy. Druga strona nie ma możliwości negocjacji warunków umowy. Co więcej, zamawiający dba przede wszystkim o zabezpieczenie swojego interesu w wykonaniu przedmiotu zamówienia, ponieważ działa on w interesie publicznym.

Kara umowna w zamówieniach publicznych

W przypadku sporu na gruncie przepisów o karze umownej w zamówieniach publicznych istotnym argumentem jest zobowiązanie wynikające z art. 431 prawa zamówień publicznych, który przewiduje obowiązek współdziałania zamawiającego i wykonawcy w celu należytego w+ykonania umowy w sprawie zamówienia publicznego. Jeśli więc wykonawca prawidłowo wywiązywał się ze swoich obowiązków i na bieżąco informował zamawiającego o danym etapie realizacji zamówienia, to nie ma podstaw do przypisania mu rażącego niedbalstwa bądź winy. Powyższe ma zastosowanie, nawet jeśli praca nie została wykonana w terminie, o ile stało się tak z przyczyn niezależnych od wykonawcy, lub tym bardziej z powodu okoliczności leżących po stronie zamawiającego, takich jak np. uchylanie się od zgodnego z umową odebrania zamówienia.

Kara umowna: czy prawo  zmierza ku zrównaniu szans wykonawców z zamawiającymi?

W praktyce spotykamy się bardzo często z koniecznością obrony interesów wykonawców w starciu z naliczonymi arbitralnie i bez zastanowienia karami umownymi. Często ma to miejsce, gdy pomimo wykonania zamówienia (jednakże po przekroczeniu terminów umownych) dochodzi do naliczenia wykonawcy wysokich kar umownych, zastrzeżonych w umowie z publicznym zamawiającym na wypadek powstania opóźnienia. Zapisy o przedmiotowych karach różnią się w ramach poszczególnych umów. Ze względu na ograniczony sposób ich sformułowania można wskazać:

  • Zapisy te, które uzależniają naliczanie kary umownej od samego opóźnienia (generalne sformułowanie bez wskazania przyczyn opóźnienia),
  • zapisy, które w nieco bardziej szczegółowy sposób definiują opóźnienie i wskazują jego przyczyny.

Z racji obszerności omawianej problematyki na potrzeby niniejszego artykułu skupię się jedynie na tych generalnych klauzulach, czyli takich, które nie opisują szczegółowo przypadków opóźnienia, lecz po prostu ustanawiają określone kary umowne na wypadek takiego zdarzenia.

W codziennej praktyce spotykam się bardzo często z takimi zapisami umownymi. Klienci – wykonawcy umów w trybie zamówień publicznych – obciążani są absurdalnymi karami umownymi, ustanowionymi właśnie takimi ogólnymi zapisami. Bardzo często nie mogą negocjować wysokości kar, gdyż podmiot publiczny tłumaczy się koniecznością zachowania dyscypliny finansów publicznych. Jednym słowem, po prostu musi naliczyć te kary, nie zważając na to, czy wykonawca miał wpływ na opóźnienie, czy miało ono miejsce z przyczyn od niego niezależnych. Wielu naszych klientów sądzi, że zapis w umowie ustanawiający karę umowną za każde niezdefiniowane opóźnienie powoduje, że ich szanse na wygraną w sporze z zamawiającym są zerowe. Przecież świadomie podpisali niekorzystną dla siebie umowę. Nic bardziej mylnego!

Kara umowna w zamówieniach publicznych - ustawodawca widzi problemy wykonawców

Pomimo bogatego orzecznictwa zasądzającego w takich sytuacjach kary umowne na rzecz zamawiających, ostatnio dochodzi do zmiany w tym zakresie. Sądy badają wszystkie przesłanki, dokładnie analizują sytuację faktyczną i w najgorszym razie znacząco miarkują naliczoną karę umowną. Nie powinno umknąć uwadze również to, że ustawodawca, widząc rosnący problem z przestarzałymi przepisami w ramach zamówień publicznych i ich zgubnym skutkiem dla wielu przedsiębiorców, dokonał znaczących zmian w tym zakresie. Praktyka orzecznicza w ostatnim okresie wskazuje, że wykonawcy mają coraz większe szanse w starciu z zamawiającymi.

W przypadku sporu na gruncie przepisów o karze umownej w zamówieniach publicznych istotnym argumentem jest zobowiązanie wynikające z art. 431 prawa zamówień publicznych, który przewiduje obowiązek współdziałania zamawiającego i wykonawcy w celu należytego wykonania umowy. Jeśli więc wykonawca prawidłowo wywiązywał się ze swoich obowiązków, na bieżąco informując zamawiającego o obecnym etapie realizacji zamówienia i zaistniałych w jego toku opóźnieniach, kierował się zasadą transparentności (np. przekazywał zamawiającemu korespondencję z lub od podmiotu, od którego zależne jest wykonanie zamówienia, etc.), wówczas brak jest podstaw do przypisania mu rażącego niedbalstwa bądź winy nawet w przypadku, jeśli zamówienie nie zostało wykonane w terminie z przyczyn niezależnych od wykonawcy lub tym bardziej z powodu okoliczności zależnych od zamawiającego takich jak np. uchylanie się od zgodnego z umową odebrania zamówienia. W takiej sytuacji wykonawca może skutecznie powołać powyższe argumenty i wykazać, iż nie miał żadnego wpływu na opóźnienie w wykonaniu zobowiązania umownego oraz że doszło do opóźnienia z przyczyn nieleżących po jego stronie. Nie wydaje się aktualna w dzisiejszych stosunkach rynkowych argumentacja zamawiających, że można skutecznie zastrzec w umowie karę umowną za opóźnienie bez jego zdefiniowania, czyli de facto od każdego opóźnienia. Ostatnie orzecznictwo sądów w tym zakresie staje zdecydowanie w obronie wykonawców, uznając często kwestionowane zapisy umowne za nieważne. Tym samym sąd eliminuje klauzule kar umownych, dając ochronę wykonawcom.

Jeżeli więc została naliczona nam kara umowna za ogólnie sformułowane opóźnienie w wykonaniu zobowiązania, na które nie mieliśmy jako wykonawcy wpływu, zamawiający nie poniósł szkody, a komunikacja w sprawie opóźnienia była stała, transparentna, to nie jest przesądzone, że sąd przyzna rację zamawiającemu.

Czy astronomiczne kwoty kar umownych w zamówieniach publicznych mogą zostać zmniejszone?

Kwestią wartą poruszenia przy omawianiu niniejszego zagadnienia jest problem wysokości kar umownych w umowach o realizację zamówień publicznych. Ustawodawca w art. 484 § 2 k.c. wskazuje dwie przesłanki do zmniejszenia kary umownej (czyli do tzw. “miarkowania”). Należą do nich: wykonanie zobowiązania w znacznej części oraz właśnie rażące wygórowanie kary. Obie przesłanki są równorzędne, stąd wystąpienie którejkolwiek z nich uzasadnia miarkowanie kary umownej. Zasadniczym kryterium miarkowania z powodu rażącego wygórowania kary, jest jej stosunek do należnego wierzycielowi odszkodowania, którego jest ona surogatem, przez co nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia wierzyciela. Oczywiście katalog możliwych kryteriów zredukowania kary (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dn. 18 kwietnia 2013) jest otwarty i należy do uznania sędziowskiego. Może to być więc sama wartość bezwzględna kary, ocena jej w stosunku do należnego odszkodowania, a także względy o charakterze słusznościowym. Co najważniejsze jednak roszczenie o zapłatę kary umownej nie aktualizuje się w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, jeżeli jednocześnie nie powstanie szkoda w rozumieniu, jak już było wcześniej wspomniane, różnicy pomiędzy stanem majątku poszkodowanego a stanem, jaki istniałby, gdyby brak było czynnika szkodzącego. Jeśli więc nie doszło do wykonania zamówienia w terminie, ale jednocześnie nie powstała po stronie zamawiającego żadna szkoda, która to jest wymieniona expressis verbis w hipotezie art. 483 § 1 k.c., nie może być mowy o zapłacie kary umownej.

Zamówienia publiczne niezrealizowane w okresie pandemii COVID-19. Czy pakiet antycovidowy chroni wykonawców?

Na realizację zamówień publicznych drastyczny wpływ na przełomie ostatnich dwóch lat miała pandemia COVID–19, która spowodowała globalne zatory płatnicze, a także trudności w dostępie do towarów, usług oraz siły roboczej w związku z kwarantanną, lockdownem czy utrudnieniami w przekraczaniu granic. Pokłosiem tego stała się fala problemów w terminowym wywiązaniu się z zobowiązań, w tym także tych wynikających z umów zawartych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Opóźnienia te skutkowały naliczeniem kar umownych w stosunku do wykonawców, którzy nie byli w stanie poradzić sobie w warunkach pandemii. Można by się tu pokusić o teoretyczne rozważenie kwestii niemożliwości świadczenia oraz jego skutków zgodnie z zasadą impossibilium nulla obligatio est. Co do zasady, okolicznością ograniczającą zakres odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania polegające na opóźnieniu świadczenia może być obiektywnie istniejąca i niezależna od zobowiązanego przyczyna czasowo uniemożliwiająca wykonanie zobowiązania. Nie jest wykluczone odwołanie się do takiej przyczyny, jeżeli powstała ona lub trwa nadal po upływie terminu spełnienia świadczenia. Za powyższym ujęciem przemawia również wzgląd na potrzebę racjonalnego wyważania interesów uczestników obrotu prawnego.

Niezależnie od powyższego prawodawca ustawą z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a konkretnie jej art. 151r, miał na celu utrzymanie płynności finansowej wykonawców, aby mogli dokończyć inwestycje oraz zmniejszyć ich obciążenie z tytułu nakładania kar umownych. Należy podkreślić, że dla zastosowania omawianej regulacji nie ma znaczenia przyczyna obciążenia wykonawcy karą, bowiem jedyną przesłanką przesądzającą o czasowym zakazie potrąceń jest okres, w którym nastąpiło zdarzenie będące przesłanką naliczenia kary.

Zdarzenie to nie musi być powiązane z okolicznościami wynikającymi z występowaniem COVID–19, a umowa w sprawie zamówienia publicznego nie musi w swojej treści zawierać postanowień odwołujących się do wymienionego przepisu, ponieważ znajdzie on zastosowanie wprost. Aby jednak ustabilizować sytuację prawną między zamawiającym a wykonawcą oraz zapewnić ochronę interesów obu stron - art. 15s pkt 1 stanowi, że niedochodzenie lub nieustalenie od strony umowy, o której mowa w art. 15r ust. 1, należności powstałych w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy w sprawie zamówienia publicznego na skutek okoliczności związanych z wystąpieniem COVID-19 nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Powyższa regulacja ma na celu ochronę nie tylko zamawiających, ale także wykonawców, którzy w dzisiejszych czasach niezwykle często obciążani są karami umownymi potrącanymi z wynagrodzenia, ponieważ zamawiający zasłaniają się przepisami ustawy o dyscyplinie finansów publicznych. Należy wskazać, że potrącenie takie jest nieskuteczne z powodu nieistnienia w opisywanych przypadkach wierzytelności wzajemnej przedstawionej do potrącenia.

Kara umowna w zamówieniach publicznych - zmiany w regulacjach i podejście sądów szansą dla wykonawców

Podsumowując, stanowczego podkreślenia wymaga społeczna potrzeba upowszechniania wiedzy o obowiązującej regulacji odnośnie kar umownych w sprawach z zakresu zamówień publicznych zwłaszcza w dobie pandemii COVID–19, kiedy to nastąpiły istotne zmiany w tej materii. W ostatnim czasie obserwuje się wśród zamawiających pojawienie się niepokojącej praktyki polegającej na bezzasadnym powoływaniu się na przepisy o dyscyplinie finansów publicznych, w celu obciążenia wykonawców karami umownymi. Wykonawcy nierzadko zostają tym samym pozbawieni wynagrodzenia oraz środków na dalszą realizację zamówienia. Przytoczone argumenty pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że taka sprawa nie musi być skazana na przegraną, ani prowadzić do nieuchronnej upadłości. Biorąc jednak pod uwagę zawiłość i niefortunną redakcję przepisów ustaw z pakietu “antycovidowego” wykonawcy mogą mieć trudności z odnalezieniem przychylnych dla nich uregulowań bez odpowiedniej pomocy prawnej. Praktyka orzecznicza pokazuje jednak, że sądy bardzo szeroko i szczegółowo rozpatrują każdą sprawę, przez co wykonawcy dysponują obecnie wieloma argumentami w walce z absurdalnymi naliczeniami kar umownych.
 

Zamawiający często tłumaczą, że zależy im na tym, aby każde opóźnienie było sankcjonowane, co ma w ich mniemaniu wpływać dyscyplinująco na wykonawców oraz przyczyniać się do ochrony interesu publicznego. Niestety bardzo często, a wręcz nagminnie, zapisy tego typu są nadużywane przez zamawiających, którzy ignorują przyczyny opóźnień i karzą wykonawców za niezawinione przez nich sytuacje.

autor: mec. Marta Olczak-Klimek

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Źródło zewnętrzne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z historii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z historii [PDF]
    Niedzielski: rząd przyjął projekt ustawy dającej podwyżki w służbie zdrowia od 632 zł do 2009 zł. Koszt 7 mld zł
    Rząd przyjął projekt nowelizacji o minimalnym wynagrodzeniu w ochronie zdrowia. To przełomowa ustawa dla medyków, gwarantująca systematyczny wzrost pensji – przekazał we wtorek minister zdrowia Adam Niedzielski.
    Zmiany w Karcie Nauczyciela: ZNP odrzuca projekt rządu [17 V 2022 r.]
    Związek Nauczycielstwa Polskiego odrzuca propozycje nowelizacji ustawy Karta nauczyciela w 2022 r. w wersji przedstawionej przez ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka. Z tej ustawy wynika brak strategii tworzenia spójnego statusu zawodowego nauczyciela – powiedział we wtorek prezes ZNP Sławomir Broniarz.
    W lipcu 2022 r. podwyżki wynagrodzeń w szpitalach i przychodniach od 632 zł do 2000 zł [wywiad]
    Gwarantowane poziomy najniższych wynagrodzeń w podmiotach leczniczych wzrosną od lipca 2022 r. w zależności od grupy od 17 proc. do 41 proc.; średnio najniższe wynagrodzenie zasadnicze wzrośnie o 30 proc. - powiedział PAP wiceminister zdrowia Piotr Bromber.
    Matura 2022 r.: historia i języki mniejszości narodowych na poziomie podstawowym [17 maja 2022 r.]
    Na maturze we wtorek rano 17 maja 2022 r. trwa pisemny egzamin z historii. Po południu będą pisemne egzaminy z języków mniejszości narodowych: białoruskiego, ukraińskiego i litewskiego na poziomie podstawowym.
    Ruszyła rekrutacja ósmoklasistów do liceów i techników w Warszawie [16 maja 2022 r.]
    Od 16 maja 2022 r. uczniowie klas ósmych szkół podstawowych mogą składać wnioski o przyjęcie do warszawskich liceów, techników i branżowych szkół I stopnia. Na wybór placówki i złożenie wniosku ósmoklasiści mają czas do 20 czerwca do godz. 15 - przekazał w poniedziałek stołeczny ratusz.
    MON: Rusza dobrowolna zasadnicza służba wojskowa. Gdzie i jak się zgłosić?
    21 maja rozpocznie się nabór do nowego rodzaju służby w wojsku – dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Z tej okazji, w 32 miejscowościach w całej Polsce, odbędą się pikniki wojskowe pod hasłem „Wstąp do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej”.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    RPO: Udzielali schronienia uchodźcom z Ukrainy. Dlaczego nie otrzymują świadczenia?
    Każdy wniosek złożony po 30 kwietnia 2022 r. o świadczenie 40 zł za dzień pomocy wymaga podania numeru PESEL uchodźcy korzystającego z zakwaterowania i wyżywienia osoby pomagającej. Nawet jeżeli Ukrainiec nie posiadał przed 30 IV numeru PESEL.
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 – od kiedy wakacje w 2022 r.? Do kiedy trzeba wystawić oceny?
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 przypada w piątek 24 czerwca 2022 roku.
    CKE: Informacja o egzaminie ósmoklasisty przeprowadzanym od 24 do 26 maja 2022 r.
    W 2022 r. egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzany od 24 do 26 maja (wtorek – czwartek), zgodnie z poniższym harmonogramem.
    Ósmoklasiści: rekrutacja do liceów od 16 maja 2022 r.
    W poniedziałek 16 maja 2022 r. rozpoczęła się rekrutacja ósmoklasistów do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2022/2023.
    Matura 2022 r.: chemia i język włoski na poziomie rozszerzonym [16 maja 2022 r.]
    Maturzyści w poniedziałek 16 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu z chemii. Po południu będą pisemne egzaminy z języka włoskiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Międzynarodowy Dzień Rodzin: 120 000 zł na każde dziecko. Emerytura dla matek czwórki dzieci. [15 maja 2022 r.]
    Wsparcie ze strony państwa w roku 2022 na dziecko od urodzenia do 18. roku życia z wszystkich rządowych programów, to jest w sumie 120 tys. zł dla każdego dziecka – powiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Ukraińcy ściągają tańsze o 30% samochody na Ukrainę. Kolejka 14 km na granicy
    Ponad 2 tys. kierowców czekało w piątek do odprawy samochodów w tranzycie przez przejście z Ukrainą w Zosinie (Lubelskie). Niektórzy spędzili na granicy trzy dni w kolejce. Ukraińcy masowo kupują auta i wwożą do swojego kraju ze względu za zniesienie opłat celnych.
    Członek RPP nie wykluczył przejściowego wzrostu inflacji do 20%. Uznał, że podwyższanie stóp procentowych przebiega zbyt szybko
    Obecne podnoszenie stóp procentowych w Polsce to proces zbyt szybki - ocenia Przemysław Litwiniuk, członek Rady Polityki Pieniężnej. Litwiniuk jest zwolennikiem zacieśniania polityki monetarnej, ale nie chce by dokonywało się to "gwałtownie".
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z wiedzy o społeczeństwie [PDF]
    Maturzyści w piątek 13 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu maturalnego z wiedzy o społeczeństwie.
    Wsparcie dla Straży Granicznej w obliczu kryzysu bez odrębnych uchwał rady gminy
    OPIS NIEPRAWIDŁOWOŚCI: Rada gminy postanowiła przyjąć na sesji rady gminy specjalną uchwałę w sprawie przekazania środków finansowych na Fundusz Wsparcia Oddziału Straży Granicznej z przeznaczeniem na zakup wyposażenia dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. W założeniu radnych ma to wspomóc jednostki Straży Granicznej; co jest rzeczą niezbędną w obliczu aktualnego kryzysu na Ukrainie, a co w części dotyczy także interesów Polski.
    RIO: z końcem czerwca 2022 r. wygasają "stare" uchwały dot. opłat za śmieci
    Z końcem czerwca 2022 r. wygasają wszystkie uchwały śmieciowe dotyczące stawek za pojemniki lub worki podjęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z 2021 r. - przypomina RIO w Lublinie. Izba wyjaśniła co się zmienia i co w tej sytuacji mogą zrobić gminy.
    Skąd się wziął przesąd „Piątek trzynastego”? [Templariusze?]
    Piątek trzynastego – przesąd uznający dzień za pechowy, kiedy piątek wypadnie w trzynasty dzień danego miesiąca [piątek 13-ego].
    Matura: wiedza o społeczeństwie i język niemiecki na poziomie rozszerzonym [13 maja 2022 r.]
    Maturzyści w piątek rano przystąpią do pisemnego egzaminu z wiedzy o społeczeństwie. Po południu będą pisemne egzaminy z języka niemieckiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Inflacja 12,3% za kwiecień? [PKO BP]
    13% - szczyt inflacji?
    Podwyższony dodatek osłonowy: Czy gminy mają prawo do sprawdzania w bazie CEEB zgłoszenia pieca węglowego [komunikat UODO i Ministerstwa Środowiska]
    UODO stwierdził, że nie ma obecnie przepisów, które pozwalałyby wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi do weryfikowania faktu zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB w związku z wnioskiem o dodatek osłonowy. Do stanowiska UODO odniosło się ministerstwo środowiska.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z biologii poziom rozszerzony [PDF]
    12 maja 2022 r. maturzyści przystąpili do pisemnego egzaminu z biologii.
    Niedzielski: Życzenia na Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej [12 maja 2022]
    Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej.