REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie konsekwencje będzie miał ostatni wyrok NSA w sprawie wygaszania mandatu

_ AT

REKLAMA

REKLAMA

Czy orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2008 r. będzie rzutowało na inne postępowania w sprawach wygaszenia mandatu oraz postępowania administracyjne i sądowe w zakresie sprawowania nadzoru nad uchwałami jednostek samorządu terytorialnego?

MichaŁ Kulesza

REKLAMA

profesor, doradca kancelarii Baker & McKenzie

REKLAMA

W niedawnych sporach dotyczących wygaśnięcia mandatu wielokrotnie występowałem po stronie osób, którym go odebrano. Dotyczyło to zwłaszcza szeroko dyskutowanej i komentowanej sprawy wygaszania mandatów z powodu nieterminowego złożenia oświadczenia majątkowego małżonka. Zawsze bowiem uważałem, że te przepisy, z tak rygorystyczną konsekwencją jak utrata mandatu z powodu nieznacznego i niezawinionego przekroczenia terminu złożenia oświadczenia, są niekonstytucyjne. Dlatego wielokrotnie wspierałem burmistrzów przed uchwałami rad lub rozstrzygnięciami zastępczymi wojewodów odbierającymi im mandaty, które moim zdaniem stanowiły nadużycie prawa.

Ale w tym konkretnym przypadku sytuacja okazała się wyjątkowa. Syców był bowiem jedynym miejscem w Polsce, gdzie mandat burmistrza wygaszono bardzo szybko i zaraz potem, w oparciu o - jak się później okazało - niekonstytucyjny przepis, przeprowadzono kompletną procedurę wyborczą i wybrano nowego burmistrza. W wyniku tych wszystkich zdarzeń i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego powstał poważny problem. Oto poprzedni burmistrz zaskarżył uchwałę wygaszającą jego mandat, zaś WSA - biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego - uznał zasadność tej skargi i potwierdził prawo skarżącego do zajmowania stanowiska burmistrza. W rezultacie w Sycowie było dwóch burmistrzów.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił w uzasadnieniu swojego wyroku, że choć przepis dotyczący oświadczeń majątkowych jest niekonstytucyjny, to nie w każdej sytuacji automatycznie pozwoli to na odwrócenie skutków jego zastosowania. Inaczej mówiąc, w ocenie TK nie w każdym przypadku mimo niekonstytucyjności przepisu da się przywrócić stan poprzedni. Niekiedy rzeczy mogły zajść tak daleko, że próba ich odwrócenia prowadziłaby do stanu tzw. wtórnej niekonstytucyjności.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

I właśnie taka sytuacja powstała w przypadku Sycowa, gdzie pojawił się nieodwracalny skutek prawny w postaci wyniku ponownych wyborów, skutecznie przeprowadzonych. Nie ma w Polsce przepisu, który pozwoliłby uchylić wynik prawidłowo i prawomocnie przeprowadzonych wyborów. Dodatkowo, w wyborach tych brał udział odwołany burmistrz, który jednak - jak się okazało - wybory przegrał.

Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zaistniałą sytuację prawną, uznał za dopuszczalne odpowiednie zastosowanie do uchwały rady, mocą której wygaśnięciu uległ mandat burmistrza, przepisu art. 156 par. 2 k.p.a. w zakresie, w jakim przepis ten wyklucza stwierdzenie nieważności, jeśli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Podstawowy problem dotyczył kwestii, czy takie odpowiednie stosowanie art. 156 par. 2 k.p.a możliwe jest na gruncie przepisu art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, który nakazuje stosować odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego do postępowań nadzorczych. Dotychczas jednak przeważał pogląd, że w postępowaniu nadzorczym jedynym powodem odstąpienia od stwierdzenia nieważności aktu i ograniczenia się do wskazania, iż akt był wydany z naruszeniem prawa, jest nieistotny charakter naruszenia prawa (art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym), a zatem - że odpowiednie stosowanie k.p.a w postępowaniu nadzorczym nie ma zastosowania w zakresie art. 156 par. 2. Wyrok NSA w sprawie sycowskiej przełamuje dotychczasową linię orzecznictwa.

Oczywiście - jak słusznie zastrzegł NSA - z takiej możliwości organ nadzoru lub sąd administracyjny powinien korzystać bardzo ostrożnie, z wyczuciem i zawsze biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, gdy następuje nieusuwalna kolizja istotnych wartości porządku prawnego. Niemniej jednak orzeczenie NSA, o którym mowa, będzie rzutowało nie tylko na postępowania w sprawach wygaszenia mandatu, lecz także na postępowania administracyjne i sądowe w zakresie sprawowania nadzoru nad uchwałami jednostek samorządu terytorialnego. Wyrok będzie zapewne przywoływany w różnych przypadkach, w których stwierdzenie nieważności aktu prowadziłoby do wtórnej i nieusuwalnej bezprawności (wtórnej niekonstytucyjności), ze względu na zaistnienie w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych. Właśnie w takich sytuacjach wyjściem jest orzeczenie stwierdzające, że akt był wydany z naruszeniem prawa, zatem - bez orzekania o jego nieważności.

WNIOSEK

Wyrok NSA w sprawie sycowskiej przełamuje dotychczasową linię orzecznictwa, i jak słusznie zastrzegł NSA - organ nadzoru lub sąd administracyjny powinien korzystać z niego bardzo ostrożnie, z wyczuciem i zawsze biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, gdy następuje nieusuwalna kolizja istotnych wartości porządku prawnego

AT

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kongresmeni USA: Charków na krawędzi upadku, sytuacja jest rozpaczliwa

    Charków jest na krawędzi upadku, historia nas osądzi, czy będziemy Chamberlainem, czy Churchillem - powiedział 16 kwietnia 2024 r. szef komisji spraw zagranicznych Izby Reprezentantów Michael McCaul. Wezwał do przyjęcia ustaw o pomocy Ukrainie i Izraelowi mimo gróźb rewolty skrajnego skrzydła partii.

    ZNP interweniuje przeciwko zwolnieniom z pracy nauczycieli albo zmniejszeniu im liczby godzin

    W roku szkolnym 2024/2025 w klasach pierwszych nie będzie przedmiotu HIT oraz edukacja obywatelska. Co z nauczycielami prowadzącymi te przedmioty. Niektórzy dla nich wrócili do pracy w szkole. Czy będą zwolnieni? Co ze zmniejszeniem liczby godzin nauczycieli, którzy nie zostaną zwolnieni?

    Żmije pojawiły się w Tatrach. Co robić, gdy spotkamy je na szlaku?

    Na tatrzańskich szlakach pojawiły się żmije zygzakowate. To efekt wyjątkowo ciepłego początku kwietnia. Jak się zachować, gdy natkniemy się na ten jadowity gatunek węża? 

    Nowy wzór legitymacji nauczyciela [Rozporządzenie z 11 kwietnia 2024 r. Dziennik Ustaw poz. 565]

    Od wtorku 16 kwietnia 2024 r. obowiązuje nowy wzór legitymacji nauczyciela. Jednak do 12 lipca 2024 r. nauczyciel może otrzymać legitymację na starym wzorze.

    REKLAMA

    Rząd: Nowy wzór karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych. Karty tylko terminowe

    Niestety nie będzie bezterminowych kart parkingowych dla osób niepełnosprawnych. Tak wynika z odpowiedzi na interpelację.

    Nowa era komunikacji. RDK może ułatwić Ci życie

    Rejestr Danych Kontaktowych, znany jako RDK, to baza danych zawierająca aktualne dane kontaktowe obywateli, do której mają dostęp urzędnicy administracji państwowej. Usługa ta, uruchomiona 22 grudnia 2019 roku, ma na celu usprawnienie komunikacji między urzędem a obywatelem.

    Wybory 2024 - druga tura. Czy cisza wyborcza będzie obowiązywać w całym kraju?

    Druga tura wyborów samorządowych 2024 odbędzie się w niedzielę 21 kwietnia. Cisza wyborcza rozpocznie się w nocy z piątku na sobotę i potrwa do godz. 21 w niedzielę. Czy będzie obowiązywać w całym kraju? 

    Dobrowolne ubezpieczenie w NFZ [WNIOSEK]

    Kto może się dobrowolnie ubezpieczyć w NFZ? Jak to zrobić? Kiedy trzeba uiścić opłatę dodatkową? 

    REKLAMA

    Oszuści podszywają się pod NFZ. Na te strony uważaj

    Oszuści próbują nowych sposobów, tym razem "na NFZ". W internecie pojawiły się fałszywe strony, które łudząco przypominają oficjalny serwis internetowy Narodowego Funduszu Zdrowia. Na czym polega oszustwo?

    Stop Smog. MKiŚ zapowiada zmiany w programie

    Resort klimatu chce uatrakcyjnić program "Stop Smog". Jakie zmiany proponuje? Które gminy mogą otrzymać środki na inwestycje?

    REKLAMA