REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowe obowiązki przedsiębiorców związane z gospodarowaniem odpadami z tworzyw sztucznych

Marta Dobrzycka
Wykładowca Wyższej Szkoły Agrobiznesu w Łomży, gdzie prowadzi zajęcia z autorskiego przedmiotu “Dyplomacja w służbach publicznych”

REKLAMA

W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad nowelizacją przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i niektórych innych ustaw. Zmiany przepisów wynikają z konieczności dostosowania polskiego prawa do prawa unijnego - w tym wypadku chodzi o dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Proponowane rozwiązania mają przyczynić się do zmniejszenia ilości odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów. Czas na wprowadzenie nowych, zgodnych z dyrektywą przepisów minął 3 lipca 2021 r.

 

REKLAMA

Nadrzędnym celem nowelizacji przepisów jest ograniczenie odpadów z tworzyw sztucznych, jakie trafiają do mórz i oceanów. Tworzywa sztuczne, które trafiają do wód morskich mają niekorzystny wpływ na ekosystemy, różnorodność biologiczną oraz ludzkie zdrowie. Jednocześnie odpady te mogłyby z powodzeniem zostać poddane recyklingowi i ponownie użyte. Szacuje się, że tworzywa sztuczne stanowią obecnie nawet 85% wszystkich odpadów morskich.

Odpady z tworzyw sztucznych w morzach i oceanach

Największą część odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów, stanowią produkty jednorazowego użytku i narzędzia połowowe. Są to najczęściej butelki na napoje, patyczki higieniczne, opakowania po słodyczach, artykuły higieniczne, torby, sztućce, słomki i mieszadełka do napojów, kubki na napoje i pokrywki do nich, balony, a także pojemniki na żywność, w tym pojemniki typu fast food. Skutki zanieczyszczenia środowiska morskiego takimi odpadami, z uwagi na ich dużą trwałość, stale rosną. Tym bardziej, że co roku do mórz i oceanów trafia coraz więcej odpadów z tworzyw sztucznych. Odpady z tworzyw sztucznych coraz częściej znajdowane są u żółwi morskich, wielorybów, ptaków oraz u niektórych gatunków ryb lub skorupiaków, przez co trafiają̨ też do łańcucha pokarmowego człowieka. Odpady te mają także niekorzystny wpływ na turystykę, żeglugę i rybołówstwo.

 

Rosnącej ilości odpadów z tworzyw sztucznych sprzyja zwłaszcza powszechna dostępność tworzyw, nasze tendencje żywieniowe oparte na gotowych posiłkach czy też brak środków zachęty do zapewniania właściwego zbierania i unieszkodliwiania tego typu odpadów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przepisy unijne

Unia Europejska już od jakiegoś czasu stara się podejmować działania ograniczające ilość odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów. Promowane przez Unię Europejską mechanizmy zmierzają do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym, gdzie produkty z tworzyw sztucznych będą poddawane recyklingowi i ponownie używane. Trzeba przy tym mieć na uwadze to, że problem tego typu odpadów ma charakter transgraniczny, w morzach i oceanach bowiem łatwo dochodzi do przemieszczania się odpadów.

 

Do najważniejszych problemów związanych z odpadami z tworzyw sztucznych zaliczono:

  • wzrastający poziom transgranicznych zanieczyszczeń w środowisku morskim,
  • niewystarczające regulacje dotyczące zmian w produkcji przedmiotów z tworzyw sztucznych wymienionych w dyrektywie 2019/904, a także niewystarczające ich ponowne wykorzystanie w obiegu surowcowym,
  • niedostateczne wspomaganie modelu gospodarki odpadami oraz recyklingu opakowań́ powstających z tworzyw sztucznych, w tym gospodarki o obiegu zamkniętym, dającego pierwszeństwo nietoksycznym produktom wielokrotnego użytku,
  • problem niewielkiego zakresu monitoringu środowiska morskiego w kwestii ilości zawartych odpadów pochodzących z tworzyw sztucznych,
  • niedostateczny poziom oznakowania produktów i opakowań zawierających tworzywa sztuczne.

Zmiany w polskich przepisach

Aby zmniejszyć ilość odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów, w projekcie ustawy o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw zaproponowano zmiany kilku różnych ustaw. W tym:

  • ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,
  • ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej,
  • ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach,
  • ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne,
  • ustawy z 12 września 2002 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych ze statków.

 

Zmiany w polskich przepisach oznaczają wprowadzenie pewnych bodźców ekonomicznych w celu zmniejszenia stosowania wybranych produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego, poprzez wyodrębnienie tej grupy produktów. Nowelizacja przepisów wprowadzi ponadto opłaty za wprowadzanie do obrotu i udostępnianie nabywcom tego typu produktów. Dotyczyć to będzie w szczególności takich produktów jak kubki na napoje z pokrywkami i wieczkami oraz pojemniki na żywność, w tym pojemniki typu fast food, z których bezpośrednio spożywane są̨ posiłki.

Zakaz wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku

REKLAMA

Wprowadzony zostanie także zakaz wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego oraz produktów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych takich jak patyczki higieniczne, sztuće (widelce, noże, łyżki, patyczki), talerze, słomki, mieszadełka do napojów, patyczki do balonów, pojemniki na posiłki i napoje ze styropianu.

Ponadto produkty takie jak podpaski, tampony, chusteczki nawilżane, wyroby tytoniowe z filtrem i kubki na napoje będą musiały być w widoczny, czytelny i nieusuwalny sposób specjalnie oznakowane.

Obowiązek informacyjny wobec konsumentów

WAŻNE!

   Producenci będą mieli obowiązek informowania konsumentów o szkodliwym wpływie na środowisko wynikającym z niewłaściwego postępowania z odpadami powstałymi z produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego. Będą też mieli obowiązek zachęcania konsumentów do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów powstałych z tych produktów i do wykorzystywania produktów alternatywnych, w tym produktów wielokrotnego użycia.

Mechanizmy monitorowania dystrybucji

Nowelizacja przepisów ma również za zadanie wprowadzenie mechanizmów monitorowania dystrybucji wprowadzonych do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego.

Nowelizacja przewiduje, że do 2026 r. w Polsce znacząco zmniejszy się produkcja i wykorzystywanie dwóch rodzajów produktów z tworzywa sztucznego: kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek, oraz pojemników na posiłki, tj. pojemników takich jak pudełka, z pokrywką lub bez, stosowanych w celu umieszczania w nich żywności, która jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia. Chodzi również o pojemniki na żywność spożywaną na miejscu lub na wynos, spożywaną bezpośrednio z pojemnika oraz gotową do spożycia bez dalszej obróbki, w tym pojemników na posiłki typu fast food lub na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia, z wyjątkiem pojemników na napoje, talerzy oraz paczek i owijek zawierających żywność.

Ustanowienie rozszerzonej odpowiedzialności producenta

Ustawodawca przewiduje także ustanowienie do końca 2024 r. rozszerzonej odpowiedzialności producenta zgodnej z art. 8 i art. 8a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy.

WAŻNE!

Oznacza to, że przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego i narzędzia połowowe zobowiązani będą do ponoszenia kosztów związanych z wprowadzonymi przez siebie produktami.

Finansowanie kosztów obejmować będzie:

  • prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych,
  • sprzątanie, uprzątanie,
  • transport,
  • przetwarzanie odpadów powstałych z wprowadzonych przez nich produktów,
  • gromadzenie danych i sprawozdawczość nt. wprowadzonych przez nich do obrotu produktów, a także zbieranych i przetwarzanych odpadów powstałych z tych produktów.

Na część przedsiębiorców nałożony też zostanie obowiązek sfinansowania kosztów zbierania odpadów w przypadku tych produktów, które są pozostawione w miejscach publicznych, w tym kosztów infrastruktury i jej funkcjonowania oraz kosztów transportu i przetwarzania tych odpadów.

 

Nowelizacja ustanowi także mechanizmy finansowania kampanii informacyjnych dla konsumentów, zachęcających ich do mniejszego zużycia produktów jednorazowych. Przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych oraz narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne zostaną zobowiązani do prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych poprzez przeznaczenie w danym roku kalendarzowym na te kampanie lub przekazanie na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa łącznie co najmniej 0,1% przychodu netto z tytułu wprowadzania do obrotu produktów lub narzędzi połowowych zawierających tworzywa sztuczne.

Podsumowanie

Termin na wprowadzenie zawartych w projekcie nowelizacji zmian dotyczących wykorzystywania produktów z tworzyw sztucznych, wyznaczony przez dyrektywę 2019/904, minął 3 lipca br. Mimo to Polska wciąż nie wprowadziła stosownych przepisów w tym zakresie. Projekt ustawy wciąż jeszcze nie trafił do Sejmu. Część przedsiębiorców mimo to samodzielnie próbuje realizować zapisy dyrektywy, m.in. wykorzystując papierowe słomki i opakowania.

 

🅒 🅟

 

Podstawa prawna

  • dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (Dz.Urz. UE L z 2019 r. Nr 155, str. 1),

  • art. 8 i art. 8a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L z 2008 r. Nr 312, str. 3).

 

MARTA DOBRZYCKA

wykładowca, ekspert z zakresu integracji europejskiej, funduszy UE, autor artykułów naukowych z zakresu tematyki unijnej, samorządowej, prawnej i ekonomicznej

Monitor Prawa Ochrony Środowiska

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

Stawki uposażenia żołnierzy zawodowych w 2024 roku [Tabela]. Podwyżka z wyrównaniem od 1 stycznia. Rozporządzenie już obowiązuje. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

REKLAMA

Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

Zakaz sprzedaży e-papierosów jednorazowych. I.Leszczyna: Zielone światło od Donalda Tuska dla zmiany przepisów

W dniu 21 lutego 2024 r. Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała, że może już rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Dodała, że chciałaby jak najszybszej ścieżki, bo aż 64 procent młodych ludzi miało z nimi kontakt.

Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

REKLAMA

Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

REKLAMA