Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowe obowiązki przedsiębiorców związane z gospodarowaniem odpadami z tworzyw sztucznych

Marta Dobrzycka
Wykładowca Wyższej Szkoły Agrobiznesu w Łomży, gdzie prowadzi zajęcia z autorskiego przedmiotu “Dyplomacja w służbach publicznych”

W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad nowelizacją przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i niektórych innych ustaw. Zmiany przepisów wynikają z konieczności dostosowania polskiego prawa do prawa unijnego - w tym wypadku chodzi o dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Proponowane rozwiązania mają przyczynić się do zmniejszenia ilości odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów. Czas na wprowadzenie nowych, zgodnych z dyrektywą przepisów minął 3 lipca 2021 r.

 

Nadrzędnym celem nowelizacji przepisów jest ograniczenie odpadów z tworzyw sztucznych, jakie trafiają do mórz i oceanów. Tworzywa sztuczne, które trafiają do wód morskich mają niekorzystny wpływ na ekosystemy, różnorodność biologiczną oraz ludzkie zdrowie. Jednocześnie odpady te mogłyby z powodzeniem zostać poddane recyklingowi i ponownie użyte. Szacuje się, że tworzywa sztuczne stanowią obecnie nawet 85% wszystkich odpadów morskich.

Odpady z tworzyw sztucznych w morzach i oceanach

Największą część odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów, stanowią produkty jednorazowego użytku i narzędzia połowowe. Są to najczęściej butelki na napoje, patyczki higieniczne, opakowania po słodyczach, artykuły higieniczne, torby, sztućce, słomki i mieszadełka do napojów, kubki na napoje i pokrywki do nich, balony, a także pojemniki na żywność, w tym pojemniki typu fast food. Skutki zanieczyszczenia środowiska morskiego takimi odpadami, z uwagi na ich dużą trwałość, stale rosną. Tym bardziej, że co roku do mórz i oceanów trafia coraz więcej odpadów z tworzyw sztucznych. Odpady z tworzyw sztucznych coraz częściej znajdowane są u żółwi morskich, wielorybów, ptaków oraz u niektórych gatunków ryb lub skorupiaków, przez co trafiają̨ też do łańcucha pokarmowego człowieka. Odpady te mają także niekorzystny wpływ na turystykę, żeglugę i rybołówstwo.

 

Rosnącej ilości odpadów z tworzyw sztucznych sprzyja zwłaszcza powszechna dostępność tworzyw, nasze tendencje żywieniowe oparte na gotowych posiłkach czy też brak środków zachęty do zapewniania właściwego zbierania i unieszkodliwiania tego typu odpadów.

Przepisy unijne

Unia Europejska już od jakiegoś czasu stara się podejmować działania ograniczające ilość odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów. Promowane przez Unię Europejską mechanizmy zmierzają do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym, gdzie produkty z tworzyw sztucznych będą poddawane recyklingowi i ponownie używane. Trzeba przy tym mieć na uwadze to, że problem tego typu odpadów ma charakter transgraniczny, w morzach i oceanach bowiem łatwo dochodzi do przemieszczania się odpadów.

 

Do najważniejszych problemów związanych z odpadami z tworzyw sztucznych zaliczono:

  • wzrastający poziom transgranicznych zanieczyszczeń w środowisku morskim,
  • niewystarczające regulacje dotyczące zmian w produkcji przedmiotów z tworzyw sztucznych wymienionych w dyrektywie 2019/904, a także niewystarczające ich ponowne wykorzystanie w obiegu surowcowym,
  • niedostateczne wspomaganie modelu gospodarki odpadami oraz recyklingu opakowań́ powstających z tworzyw sztucznych, w tym gospodarki o obiegu zamkniętym, dającego pierwszeństwo nietoksycznym produktom wielokrotnego użytku,
  • problem niewielkiego zakresu monitoringu środowiska morskiego w kwestii ilości zawartych odpadów pochodzących z tworzyw sztucznych,
  • niedostateczny poziom oznakowania produktów i opakowań zawierających tworzywa sztuczne.

Zmiany w polskich przepisach

Aby zmniejszyć ilość odpadów z tworzyw sztucznych, które trafiają do mórz i oceanów, w projekcie ustawy o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw zaproponowano zmiany kilku różnych ustaw. W tym:

  • ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,
  • ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej,
  • ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach,
  • ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne,
  • ustawy z 12 września 2002 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych ze statków.

 

Zmiany w polskich przepisach oznaczają wprowadzenie pewnych bodźców ekonomicznych w celu zmniejszenia stosowania wybranych produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego, poprzez wyodrębnienie tej grupy produktów. Nowelizacja przepisów wprowadzi ponadto opłaty za wprowadzanie do obrotu i udostępnianie nabywcom tego typu produktów. Dotyczyć to będzie w szczególności takich produktów jak kubki na napoje z pokrywkami i wieczkami oraz pojemniki na żywność, w tym pojemniki typu fast food, z których bezpośrednio spożywane są̨ posiłki.

Zakaz wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku

Wprowadzony zostanie także zakaz wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego oraz produktów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych takich jak patyczki higieniczne, sztuće (widelce, noże, łyżki, patyczki), talerze, słomki, mieszadełka do napojów, patyczki do balonów, pojemniki na posiłki i napoje ze styropianu.

Ponadto produkty takie jak podpaski, tampony, chusteczki nawilżane, wyroby tytoniowe z filtrem i kubki na napoje będą musiały być w widoczny, czytelny i nieusuwalny sposób specjalnie oznakowane.

Obowiązek informacyjny wobec konsumentów

WAŻNE!

   Producenci będą mieli obowiązek informowania konsumentów o szkodliwym wpływie na środowisko wynikającym z niewłaściwego postępowania z odpadami powstałymi z produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego. Będą też mieli obowiązek zachęcania konsumentów do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów powstałych z tych produktów i do wykorzystywania produktów alternatywnych, w tym produktów wielokrotnego użycia.

Mechanizmy monitorowania dystrybucji

Nowelizacja przepisów ma również za zadanie wprowadzenie mechanizmów monitorowania dystrybucji wprowadzonych do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego.

Nowelizacja przewiduje, że do 2026 r. w Polsce znacząco zmniejszy się produkcja i wykorzystywanie dwóch rodzajów produktów z tworzywa sztucznego: kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek, oraz pojemników na posiłki, tj. pojemników takich jak pudełka, z pokrywką lub bez, stosowanych w celu umieszczania w nich żywności, która jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia. Chodzi również o pojemniki na żywność spożywaną na miejscu lub na wynos, spożywaną bezpośrednio z pojemnika oraz gotową do spożycia bez dalszej obróbki, w tym pojemników na posiłki typu fast food lub na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia, z wyjątkiem pojemników na napoje, talerzy oraz paczek i owijek zawierających żywność.

Ustanowienie rozszerzonej odpowiedzialności producenta

Ustawodawca przewiduje także ustanowienie do końca 2024 r. rozszerzonej odpowiedzialności producenta zgodnej z art. 8 i art. 8a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy.

WAŻNE!

Oznacza to, że przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego i narzędzia połowowe zobowiązani będą do ponoszenia kosztów związanych z wprowadzonymi przez siebie produktami.

Finansowanie kosztów obejmować będzie:

  • prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych,
  • sprzątanie, uprzątanie,
  • transport,
  • przetwarzanie odpadów powstałych z wprowadzonych przez nich produktów,
  • gromadzenie danych i sprawozdawczość nt. wprowadzonych przez nich do obrotu produktów, a także zbieranych i przetwarzanych odpadów powstałych z tych produktów.

Na część przedsiębiorców nałożony też zostanie obowiązek sfinansowania kosztów zbierania odpadów w przypadku tych produktów, które są pozostawione w miejscach publicznych, w tym kosztów infrastruktury i jej funkcjonowania oraz kosztów transportu i przetwarzania tych odpadów.

 

Nowelizacja ustanowi także mechanizmy finansowania kampanii informacyjnych dla konsumentów, zachęcających ich do mniejszego zużycia produktów jednorazowych. Przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych oraz narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne zostaną zobowiązani do prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych poprzez przeznaczenie w danym roku kalendarzowym na te kampanie lub przekazanie na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa łącznie co najmniej 0,1% przychodu netto z tytułu wprowadzania do obrotu produktów lub narzędzi połowowych zawierających tworzywa sztuczne.

Podsumowanie

Termin na wprowadzenie zawartych w projekcie nowelizacji zmian dotyczących wykorzystywania produktów z tworzyw sztucznych, wyznaczony przez dyrektywę 2019/904, minął 3 lipca br. Mimo to Polska wciąż nie wprowadziła stosownych przepisów w tym zakresie. Projekt ustawy wciąż jeszcze nie trafił do Sejmu. Część przedsiębiorców mimo to samodzielnie próbuje realizować zapisy dyrektywy, m.in. wykorzystując papierowe słomki i opakowania.

 

🅒 🅟

 

Podstawa prawna

  • dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (Dz.Urz. UE L z 2019 r. Nr 155, str. 1),

  • art. 8 i art. 8a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L z 2008 r. Nr 312, str. 3).

 

MARTA DOBRZYCKA

wykładowca, ekspert z zakresu integracji europejskiej, funduszy UE, autor artykułów naukowych z zakresu tematyki unijnej, samorządowej, prawnej i ekonomicznej

Monitor Prawa Ochrony Środowiska

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    30 lis 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dotacja oświatowa na 2,5-letniego przedszkolaka
    Czy dotacja oświatowa obejmuje 2,5-letniego przedszkolaka? Czy gmina przekazuje całą dotację, gdy dziecko zostaje przyjęte do przedszkola w trakcie miesiąca?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    COVID: Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce
    Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce szansą na uniknięcie zmory kwarantanny.
    Nabór wniosków „Dobry Start” do 30 listopada 2021 r.
    Tylko do końca listopada można składać wnioski o wypłatę szkolnej wyprawki w ramach programu "Dobry Start".
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych w 2035 r.
    Wprowadzenie zakazu sprzedaży aut spalinowych w 2035 r. wymaga natychmiastowych działań prawnych.
    Jak zmieniło się życie w strefie stanu wyjątkowego? [PODCAST]
    Stan wyjątkowy. Działania pomocowe na rzecz uchodźców, mieszkańcy Podlasia podejmują już od września 2021. O tym, jakie są motywacje pomagających, ile ich to naprawdę kosztuje i jak zmieniła się codzienność w strefie stanu wyjątkowego w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) opowiada Joanna Łapińska z Białowiejskiej Akcji Humanitarnej. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.
    Program modernizacji służb mundurowych 2022-2025
    Projekt ustawy o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025” oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra spraw wewnętrznych i administracji przyjęty przez Radę Ministrów.
    Zwalczanie dopingu w sporcie - zmiany
    Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie, przedłożony przez ministra sportu i turystyki.
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci. Nowa metoda powiązana jest z metrażem mieszkania.
    Coraz więcej młodych pacjentów z COVID-19
    Rośnie liczba młodych pacjentów, a także dzieci z potwierdzonym zakażeniem koronawirusem, a przebieg jest coraz cięższy.
    Szczepienia czy restrykcje - co lepiej chroni przed zakażeniem COVID-19
    Szczepienia lepiej chronią przed zakażeniem COVID-19 niż restrykcje.
    COVID-19: Trzecia dawka szczepionki wcześniej niż po pół roku
    Trzecia dawka szczepionki - kiedy, gdzie i dla kogo?
    Whistleblowing – regulamin przyjmowania zgłoszeń i prowadzenia działań następczych
    Whistleblowing - regulamin. Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Pojawił się projekt ustawy. Coraz częściej pojawiają się zapytania ofertowe dotyczące regulaminu zgłoszeń wewnętrznych.
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022 w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Edukacji i Nauki.
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony do 30 listopada!
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów.
    Umowa o pracę to informacja publiczna
    Umowa o pracę - informacja publiczna. Treść umowy o pracę osoby pełniącej funkcję publiczną stanowi informację publiczną. Z takiej umowy mogą wynikać kwestie dotyczące dysponowania majątkiem publicznym oraz zasady działania danej jednostki, a te podlegają upublicznieniu. Nie oznacza to jednak wyłączenia ochrony prywatności. Organ zobowiązany jest do ustalenia, czy informacja nie narusza godności i intymności osoby, której dotyczy. Takie stanowisko wynika z orzeczenia NSA.
    Rekrutacja pracownika samorządowego
    Rekrutacja pracownika samorządowego stanowi spore wyzwanie dla współczesnych samorządów z uwagi na dużą konkurencję podmiotów prywatnych. Konkurencja na rynku pracy nie jest jednak jedynym problemem w procesie rekrutacji. Ciągle aktualna jest kwestia prawidłowości stosowania obowiązujących przepisów warunkujących proces zatrudnienia w jednostkach samorządowych.
    Budżet samorządu 2022 - planowanie krok po kroku
    Budżet samorządu 2022. W samorządach trwają prace nad projektem przyszłorocznych budżetów. Jak prawidłowo procedować budżet na 2022 rok, który będzie uwzględniał wskazówki resortu finansów oraz wszelkie zmiany w przepisach mające wpływ na kształtowanie budżetu w jednostkach sektora finansów publicznych - przedstawiamy krok po kroku.
    Sejm przyjął poprawki Senatu do noweli Prawo o ruchu drogowym
    Sejm wprowadził poprawki do Prawa o ruchu drogowym, w tym zmianę zwiększającą limit na wsparcie budowy obwodnic miast w ciągach dróg wojewódzkich.
    Sejm przyjął część poprawek do noweli przepisów o opiece zdrowotnej po brexicie
    Sejm opowiedział się za częścią poprawek Senatu do noweli ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zakładającej m.in. możliwość korzystania z nich w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na podobnych zasadach, jak przed wyjściem tych krajów z UE.
    Wnioski dla Rudy Śląskiej z oceny wykonania Gminnego Programu Rewitalizacji
    Rozwój systemu komunikacji oraz sieci funkcjonalnych połączeń w mieście, rozwijanie miejsc spotkań mieszkańców czy działania na rzecz zatrzymania młodych ludzi – to wnioski z ewaluacji Gminnego Programu Rewitalizacji obowiązującego w Rudzie Śląskiej od 2018 r.