Psychiatra, psychoterapeuta, psycholog – jaka jest ich rola?

• Czym zajmuje się psychiatra?
• Czym zajmuje się psychoterapeuta? 
• Czym zajmuje się psycholog?

 Psychiatra, psychoterapeuta, psycholog. Wiele osób ma problem z rozróżnieniem i ich myli. Wszyscy specjaliści zajmują się leczeniem ludzkiej psychiki, ale są między nimi różnice, o których warto wiedzieć, zanim udamy się na wizytę. 

Czym zajmuje się psychiatra?

Psychiatra jest lekarzem, który ukończył specjalizację z psychiatrii. Zajmuje się diagnozą oraz leczeniem chorób i zaburzeń psychicznych. Jako jedyny z opisywanych specjalistów może w terapii stosować farmakologiczne formy leczenia, wypisywać recepty, zwolnienia, a także skierowania do szpitala psychiatrycznego i oddziałów odwykowych. Specjalista psychiatra może zaproponować pacjentowi podjęcie psychoterapii w tym samym czasie, co leczenie lekami lub dopiero, gdy stan chorego ulegnie poprawie po terapii lekami. Psychiatrzy, którzy ukończyli odpowiednie podyplomowe szkolenie, mogą ponadto prowadzić zajęcia z psychoterapii. 

Na wizytę u psychiatry najlepiej jest zdecydować się, gdy chory zmaga się: 

• z depresją o różnym stopniu nasilenia i ma myśli samobójcze; 
• odczuwa obniżenie nastroju, ma napady złości, jest drażliwy; 
• zauważa niepokojące zmiany w osobowości; 
• myśli, nawyki oraz uczucia przeszkadzają jemu lub otoczeniu; 
• nie ma na nic ochoty. 

Czym zajmuje się psychoterapeuta? 

Psychoterapeuta chcący praktykować musi ukończyć specjalne specjalistyczne podyplomowe szkolenie, które trwa 4 lata i zakończone jest egzaminem certyfikacyjnym. Tego tupu specjalistami zostają zazwyczaj:  psycholodzy przeszkoleni w zakresie m.in. terapii psychodynamicznej, behawioralno-poznawczej, humanistycznej czy systemowej. Chcąc zostać psychoterapeutą konieczne jest ukończenie jednego z humanistycznych bądź medycznych kierunków, takich jak: psychiatria, psychologia, pedagogika, socjologia lub też filozofia. 

Celem psychoterapii jest usunięcie cierpienia, z jakim zmaga się pacjent, a które wynika z objawów oraz przykrych stanów emocjonalnych, jak i niemożności wpływania na swoje życie. Psychoterapia to forma procesu – za pośrednictwem interwencji terapeutycznych pacjent jest w stanie zrozumieć własne przeżycia i uwolnić się od nich, zobaczyć przyczyny nieskutecznych działań i co istotne – nauczyć się kontroli nad własnym życiem. Najprościej rzecz ujmując: psychoterapeuta po poznaniu i określeniu problemu, z jakim zmaga się pacjent – wypracowuje odpowiedni model postępowania. Jeżeli specjalista uzna za zasadną inną formę terapii, może skierować pacjenta do psychiatry.

Na wizytę u psychoterapeuty najlepiej jest zdecydować się, gdy chory zmaga się: 

• problemami natury prywatnej, społecznej bądź zawodowej i nie potrafi sobie dać z nimi rady; 
• gdy nie satysfakcjonują go relacje z innymi; 
• gdy odczuwa problemy związane z rozwojem osobistym i zawodowym; 
• zmaga się z traumą, bolesnymi wspomnieniami; 
• odczuwa dysfunkcje zdrowotne niewynikające z przyczyn medycznych. 

Czym zajmuje się psycholog?

Psychologiem zostaje się po ukończeniu pięcioletnich studiów magisterskich. W trakcie edukacji studenci wybierają specjalizację, którą może być m.in. psychologia społeczna, sportu, kliniczna. Bardzo często absolwenci psychologii odbywają dodatkowe szkolenia specjalistyczne, dzięki którym nabywają uprawnienia psychoterapeutyczne lub specjalizacje psychologii klinicznej. 

W przypadku psychologa klinicznego, posiada on uprawnienia do przeprowadzania diagnozy psychologicznej, mowa tutaj m.in. o badaniu inteligencji, osobowości. Ponadto ma także prawo do opiniowania i świadczenia pomocy psychologicznej. 

Na wizytę u psychologa najlepiej jest zdecydować się, gdy chory zmaga się: 

• z problemami w życiu codziennym, z którymi nie potrafi sobie poradzić; 
• potrzebuje zmiany w życiu; 
• ma problemy z uzależnieniami;
• jego relacje m.in. z rodziną, najbliższymi, nie układają się; 
• nie radzi sobie z emocjami, stresem. 

Gdy odczuwasz problemy natury emocjonalnej, psychologicznej czy też psychicznej – nie czekaj, tylko zgłoś się do specjalisty 

W przypadku zmagania się z problemami natury psychicznej, warto umówić się na wstępną konsultację z psychologiem. Specjalista po zebraniu wywiadu postawi diagnozę i zaproponuje najodpowiedniejsze leczenie – pomoc psychologa bądź psychiatry i odpowiednią farmakoterapię.

Farmakoterapię, jako główną metodę leczenia, stosuje się w przypadku ciężkiej depresji i poważnych chorób psychicznych (m.in. psychoza, mania, choroba afektywna dwubiegunowa). W innych zaburzeniach o podłożu psychicznym (m.in. odżywiania, snu, lękowych) - w terapii dominuje psychoterapia. 

Do psychiatry pacjent jest z reguły kierowany przez lekarza pierwszego kontaktu, bądź psychologa z poważnymi zaburzeniami osobowości (m.in. schizofrenia, depresja, mania) – współdziałanie tego specjalisty jest nieodzowne z terapią prowadzoną przez psychoterapeutę (m.in. w leczeniu depresji). 

Opisane specjalizacje ściśle ze sobą współpracują i uzupełniają się wzajemnie tak, by leczenie było jak najefektywniejsze.