Kategorie

Niezależność i obiektywizm audytora wewnętrznego

Agnieszka Pokojska
Agnieszka Pokojska
Audytor wewnętrzny powinien dokonywać wyważonej oceny, biorąc pod uwagę wszystkie związane ze sprawą okoliczności. Przy formułowaniu osądu nie może ulegać wpływom innych.

Niezależność audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów to podstawa jego skuteczności. Podkreślana jest zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w Międzynarodowych Standardach Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego wydanych przez Międzynarodowy Instytut Audytorów Wewnętrznych IIA.

Faktyczna niezależność

Reklama

Jak wyjaśnia dr Agnieszka Bryl, menedżer w dziale doradztwa biznesowego Ernst & Young, zgodnie z międzynarodowymi standardami działanie audytu wewnętrznego musi być niezależne, a sam audytor musi zachowywać obiektywizm podczas wykonywania swej pracy. Według eksperta niezależność komórki audytu wewnętrznego w praktyce jest zapewniana przez bezpośrednie jej podporządkowanie najwyższemu kierownictwu i/lub komitetowi audytu. Podporządkowanie organizacyjne komórki audytu jakiemukolwiek kierownikowi operacyjnemu narusza tę zasadę.

- Z kolei ze względu na faktyczne umocowania oraz zasoby organizacyjne komitetu audytu podporządkowanie jemu komórki audytu wewnętrznego zazwyczaj następuje poprzez określenie zasad i zakresu raportowania w zakresie realizacji działań przez audyt wewnętrzny zarówno do najwyższego kierownictwa, jak i do komitetu audytu - twierdzi nasza rozmówczyni. Dodaje, że obiektywizm to niezależna postawa, umożliwiająca audytorom wewnętrznym przeprowadzanie audytów oraz wyciąganie wniosków bez wpływu innych osób na ich opinie i oceny. Oznacza to także konieczność unikania jakichkolwiek sytuacji mogących sprawiać wrażenie konfliktu interesów.

Agnieszka Bryl twierdzi, że w praktyce naruszenie niezależności organizacyjnej lub indywidualnego obiektywizmu może wystąpić w postaci: konfliktu interesów, ograniczenia zakresu audytu, ograniczenia w dostępie do danych, personelu lub majątku, jak również ograniczenia zasobów (finansowania).

Ze względu na częste sytuacje, gdy audytorzy wewnętrzni wywodzą się z komórek operacyjnych organizacji, standardy określają, że audytorzy wewnętrzni muszą powstrzymać się od oceny działalności operacyjnej, za którą byli uprzednio odpowiedzialni w ciągu roku poprzedzającego audyt.

Oczywiście wskazanie tego okresu należy traktować jedynie jako wskazówkę, gdyż mogą wystąpić sytuacje, gdy audytor wewnętrzny nie pracuje już w danym obszarze od ponad roku, ale z innych względów może mieć miejsce naruszenie indywidualnego obiektywizmu audytora - podkreśla rozmówczyni.

Kodeks Etyki

Reklama

Katarzyna Włodarska, menedżer i wykładowca w Ernst & Young Academy of Business, potwierdza, że obiektywizm jest jednym z nieodłącznych atrybutów audytorów wewnętrznych i dlatego znalazł się również w Kodeksie Etyki IIA. Zgodnie z kodeksem audytorzy wewnętrzni powinni dokonywać wyważonej oceny, biorąc pod uwagę wszystkie związane ze sprawą okoliczności. Natomiast przy formułowaniu osądu nie mogą się kierować własnym interesem i ulegać wpływom innych.

Według eksperta zachowanie obiektywizmu może być trudne. Nie chodzi bowiem o to, by audytor wewnętrzny sam był przekonany, że jest obiektywny. Najważniejsze, by inni go tak postrzegali. Jak można to osiągnąć? - Kodeks Etyki daje tu pewne wskazówki.

Po pierwsze, audytorzy wewnętrzni nie mogą uczestniczyć w jakichkolwiek działaniach lub wchodzić w relacje, które mogłyby naruszyć (faktycznie lub przypuszczalnie) ich bezstronną ocenę. Nie mogą robić niczego, co byłoby sprzeczne z interesami organizacji.

- Na przykład, audytor w urzędzie nie powinien być równocześnie powiązany z firmą startującą w przetargu organizowanym przez ten urząd. Powiązany oznacza, że ani on, ani nikt z jego najbliższej rodziny nie powinien być właścicielem takiej firmy, ani pełnić w niej funkcji dyrektora - twierdzi nasza rozmówczyni. Gdyby było inaczej, audytor nie byłby uważany przez pracowników urzędu za osobę obiektywną.

Po drugie, audytorzy wewnętrzni nie mogą przyjmować np. cennych prezentów czy wyrazów wdzięczności, gdyż mogłoby to naruszyć (faktycznie lub przypuszczalnie) ich profesjonalny osąd. Katarzyna Włodarska podkreśla, że takim naruszeniem z pewnością byłoby obdarowanie audytora wiecznym piórem ze złotą stalówką przez dyrektora badanego właśnie departamentu. Podziękowanie za współpracę w postaci symbolicznego kwiatka jest jak najbardziej akceptowalne.

Ostatnia zasada, o której wspomina Kodeks Etyki IIA, nakazuje audytorom wewnętrznym ujawnianie wszystkich znanych im istotnych faktów, które - nieujawnione - mogłyby zniekształcić ocenę badanego obszaru.

Pytania egzaminacyjne

Kwestie związane z niezależnością i obiektywizmem mogą się pojawić na egzaminach CIA oraz CGAP przeprowadzanych przez IIA.

Jak twierdzi Angelika Rokicka-Buczek, wykładowca w Ernst & Young Academy of Business, jednym z obszarów testowanych w aspekcie niezależności audytu wewnętrznego jest jego umiejscowienie w strukturze organizacyjnej np. instytucji. W pytaniach często pojawia się termin Komitet Audytu. Istnienie tego organu to stosunkowa nowość w polskich warunkach i odnosi się obecnie głównie do spółek giełdowych. Zrozumienie koncepcji komitetu audytu jest jednak niezbędne, żeby prawidłowo odpowiedzieć np. na pytanie o pozycję najbardziej sprzyjającą niezależności zarządzającego audytem wewnętrznym.

Ekspert twierdzi, że kolejna grupa pytań dotyczy sytuacji zagrażających obiektywizmowi audytora. Oczekuje się tutaj od egzaminowanych umiejętności identyfikowania ryzyk w podanych scenariuszach. I tak, na egzaminie możemy być postawieni przed koniecznością oceny, np. czy przeprowadzanie audytu w dziale, za który audytor będzie wkrótce odpowiadał w wyniku awansu, może powodować naruszenie obiektywizmu audytora czy nie.

- Często sprawdza się również, na ile świadczenie usług dodatkowych przez audytora stanowi ryzyko utraty obiektywizmu. Pocieszające jest to, że na wiele pytań można, a nawet trzeba odpowiadać bazując na własnym wyczuciu, bez konieczności opanowania pamięciowego dużych partii materiału - twierdzi nasza rozmówczyni.

Angelika Rokicka-Buczek przyznaje, że przy okazji egzaminowania niezależności i obiektywizmu pojawiają się również pytania dotyczące ograniczenia zakresu badania oraz tego, jak audytor powinien się w takich sytuacjach zachować. Przykładowo, czy jest ograniczeniem zakresu sytuacja, w której kierownik audytowanego działu wnosi o przełożenie terminu badania na kolejny rok z powodu zaangażowania całego zespołu we wdrożenie nowego systemu informatycznego. Czy w takiej sytuacji audytor powinien kontynuować pracę czy przełożyć audyt o rok?

KOMITET AUDYTU

• Amerykański komitet audytu jest powoływany przez radę dyrektorów spośród jej członków. W jego skład powinny wchodzić przynajmniej trzy osoby ostatusie członków niezależnych. Przynajmniej jeden z członków komitetu audytu musi być ekspertem finansowym spełniającym kryteria określone w odpowiednich regulacjach, a pozostali powinni posiadać co najmniej podstawową wiedzę z rachunkowości. Celem komitetu audytu jest nadzór nad

• Rachunkowością i sprawozdawczością finansową spółki oraz kontrola sprawozdań finansowych. Do jego zadań należy m.in. nadzór nad audytem zewnętrznym i wewnętrznym spółki. Jeśli komitet audytu nie został wyodrębniony, cała rada dyrektorów wypełnia jego funkcje, a więc jest komitetem audytu.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

 

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.