Kategorie

Niezależność i obiektywizm audytora wewnętrznego

Agnieszka Pokojska
Agnieszka Pokojska
Audytor wewnętrzny powinien dokonywać wyważonej oceny, biorąc pod uwagę wszystkie związane ze sprawą okoliczności. Przy formułowaniu osądu nie może ulegać wpływom innych.

Niezależność audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów to podstawa jego skuteczności. Podkreślana jest zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w Międzynarodowych Standardach Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego wydanych przez Międzynarodowy Instytut Audytorów Wewnętrznych IIA.

Faktyczna niezależność

Jak wyjaśnia dr Agnieszka Bryl, menedżer w dziale doradztwa biznesowego Ernst & Young, zgodnie z międzynarodowymi standardami działanie audytu wewnętrznego musi być niezależne, a sam audytor musi zachowywać obiektywizm podczas wykonywania swej pracy. Według eksperta niezależność komórki audytu wewnętrznego w praktyce jest zapewniana przez bezpośrednie jej podporządkowanie najwyższemu kierownictwu i/lub komitetowi audytu. Podporządkowanie organizacyjne komórki audytu jakiemukolwiek kierownikowi operacyjnemu narusza tę zasadę.

- Z kolei ze względu na faktyczne umocowania oraz zasoby organizacyjne komitetu audytu podporządkowanie jemu komórki audytu wewnętrznego zazwyczaj następuje poprzez określenie zasad i zakresu raportowania w zakresie realizacji działań przez audyt wewnętrzny zarówno do najwyższego kierownictwa, jak i do komitetu audytu - twierdzi nasza rozmówczyni. Dodaje, że obiektywizm to niezależna postawa, umożliwiająca audytorom wewnętrznym przeprowadzanie audytów oraz wyciąganie wniosków bez wpływu innych osób na ich opinie i oceny. Oznacza to także konieczność unikania jakichkolwiek sytuacji mogących sprawiać wrażenie konfliktu interesów.

Agnieszka Bryl twierdzi, że w praktyce naruszenie niezależności organizacyjnej lub indywidualnego obiektywizmu może wystąpić w postaci: konfliktu interesów, ograniczenia zakresu audytu, ograniczenia w dostępie do danych, personelu lub majątku, jak również ograniczenia zasobów (finansowania).

Ze względu na częste sytuacje, gdy audytorzy wewnętrzni wywodzą się z komórek operacyjnych organizacji, standardy określają, że audytorzy wewnętrzni muszą powstrzymać się od oceny działalności operacyjnej, za którą byli uprzednio odpowiedzialni w ciągu roku poprzedzającego audyt.

Oczywiście wskazanie tego okresu należy traktować jedynie jako wskazówkę, gdyż mogą wystąpić sytuacje, gdy audytor wewnętrzny nie pracuje już w danym obszarze od ponad roku, ale z innych względów może mieć miejsce naruszenie indywidualnego obiektywizmu audytora - podkreśla rozmówczyni.

Kodeks Etyki

Katarzyna Włodarska, menedżer i wykładowca w Ernst & Young Academy of Business, potwierdza, że obiektywizm jest jednym z nieodłącznych atrybutów audytorów wewnętrznych i dlatego znalazł się również w Kodeksie Etyki IIA. Zgodnie z kodeksem audytorzy wewnętrzni powinni dokonywać wyważonej oceny, biorąc pod uwagę wszystkie związane ze sprawą okoliczności. Natomiast przy formułowaniu osądu nie mogą się kierować własnym interesem i ulegać wpływom innych.

Według eksperta zachowanie obiektywizmu może być trudne. Nie chodzi bowiem o to, by audytor wewnętrzny sam był przekonany, że jest obiektywny. Najważniejsze, by inni go tak postrzegali. Jak można to osiągnąć? - Kodeks Etyki daje tu pewne wskazówki.

Po pierwsze, audytorzy wewnętrzni nie mogą uczestniczyć w jakichkolwiek działaniach lub wchodzić w relacje, które mogłyby naruszyć (faktycznie lub przypuszczalnie) ich bezstronną ocenę. Nie mogą robić niczego, co byłoby sprzeczne z interesami organizacji.

- Na przykład, audytor w urzędzie nie powinien być równocześnie powiązany z firmą startującą w przetargu organizowanym przez ten urząd. Powiązany oznacza, że ani on, ani nikt z jego najbliższej rodziny nie powinien być właścicielem takiej firmy, ani pełnić w niej funkcji dyrektora - twierdzi nasza rozmówczyni. Gdyby było inaczej, audytor nie byłby uważany przez pracowników urzędu za osobę obiektywną.

Po drugie, audytorzy wewnętrzni nie mogą przyjmować np. cennych prezentów czy wyrazów wdzięczności, gdyż mogłoby to naruszyć (faktycznie lub przypuszczalnie) ich profesjonalny osąd. Katarzyna Włodarska podkreśla, że takim naruszeniem z pewnością byłoby obdarowanie audytora wiecznym piórem ze złotą stalówką przez dyrektora badanego właśnie departamentu. Podziękowanie za współpracę w postaci symbolicznego kwiatka jest jak najbardziej akceptowalne.

Ostatnia zasada, o której wspomina Kodeks Etyki IIA, nakazuje audytorom wewnętrznym ujawnianie wszystkich znanych im istotnych faktów, które - nieujawnione - mogłyby zniekształcić ocenę badanego obszaru.

Pytania egzaminacyjne

Kwestie związane z niezależnością i obiektywizmem mogą się pojawić na egzaminach CIA oraz CGAP przeprowadzanych przez IIA.

Jak twierdzi Angelika Rokicka-Buczek, wykładowca w Ernst & Young Academy of Business, jednym z obszarów testowanych w aspekcie niezależności audytu wewnętrznego jest jego umiejscowienie w strukturze organizacyjnej np. instytucji. W pytaniach często pojawia się termin Komitet Audytu. Istnienie tego organu to stosunkowa nowość w polskich warunkach i odnosi się obecnie głównie do spółek giełdowych. Zrozumienie koncepcji komitetu audytu jest jednak niezbędne, żeby prawidłowo odpowiedzieć np. na pytanie o pozycję najbardziej sprzyjającą niezależności zarządzającego audytem wewnętrznym.

Ekspert twierdzi, że kolejna grupa pytań dotyczy sytuacji zagrażających obiektywizmowi audytora. Oczekuje się tutaj od egzaminowanych umiejętności identyfikowania ryzyk w podanych scenariuszach. I tak, na egzaminie możemy być postawieni przed koniecznością oceny, np. czy przeprowadzanie audytu w dziale, za który audytor będzie wkrótce odpowiadał w wyniku awansu, może powodować naruszenie obiektywizmu audytora czy nie.

- Często sprawdza się również, na ile świadczenie usług dodatkowych przez audytora stanowi ryzyko utraty obiektywizmu. Pocieszające jest to, że na wiele pytań można, a nawet trzeba odpowiadać bazując na własnym wyczuciu, bez konieczności opanowania pamięciowego dużych partii materiału - twierdzi nasza rozmówczyni.

Angelika Rokicka-Buczek przyznaje, że przy okazji egzaminowania niezależności i obiektywizmu pojawiają się również pytania dotyczące ograniczenia zakresu badania oraz tego, jak audytor powinien się w takich sytuacjach zachować. Przykładowo, czy jest ograniczeniem zakresu sytuacja, w której kierownik audytowanego działu wnosi o przełożenie terminu badania na kolejny rok z powodu zaangażowania całego zespołu we wdrożenie nowego systemu informatycznego. Czy w takiej sytuacji audytor powinien kontynuować pracę czy przełożyć audyt o rok?

KOMITET AUDYTU

• Amerykański komitet audytu jest powoływany przez radę dyrektorów spośród jej członków. W jego skład powinny wchodzić przynajmniej trzy osoby ostatusie członków niezależnych. Przynajmniej jeden z członków komitetu audytu musi być ekspertem finansowym spełniającym kryteria określone w odpowiednich regulacjach, a pozostali powinni posiadać co najmniej podstawową wiedzę z rachunkowości. Celem komitetu audytu jest nadzór nad

• Rachunkowością i sprawozdawczością finansową spółki oraz kontrola sprawozdań finansowych. Do jego zadań należy m.in. nadzór nad audytem zewnętrznym i wewnętrznym spółki. Jeśli komitet audytu nie został wyodrębniony, cała rada dyrektorów wypełnia jego funkcje, a więc jest komitetem audytu.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    27 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".