Dotacje unijne dla gmin na aktywne formy zwalczania bezrobocia

Z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) można otrzymać środki na aktywne formy zwalczania bezrobocia. Środki unijne przeznaczone na ten cele pozostają w dyspozycji samorządów województw. Jest to tzw. komponent regionalny PO KL. Instytucjami, które będą przyjmować wnioski (lub już przyjmują) i udzielać dotacji, są urzędy marszałkowskie, wojewódzkie urzędy pracy lub inne instytucje regionalne. W każdym województwie zasady dofinansowania są nieco inne. Różne są terminy składania wniosków, kryteria dostępu i tzw. kryteria strategiczne, wymagana minimalna lub maksymalna wartość projektu oraz ewentualny wkład własny, który w wielu przypadkach wymagany nie jest.

W większości województw w komponentach regionalnych i w różnych działaniach są już ogłaszane terminy przyjmowania wniosków o finansowanie rozmaitych przedsięwzięć. W tym celu należy śledzić strony internetowe poszczególnych instytucji, tj.:

• www.funduszestrukturalne.gov.pl,

• urzędów marszałkowskich,

• wojewódzkich urzędów pracy,

• instytucji rozwoju regionalnego zaangażowanych w danym województwie w PO KL.

Na ogół poziom dofinansowania w tego typu działaniach (o charakterze społecznym) wynosi 100 proc. Ale i tu mogą nastąpić odstępstwa. Dlatego przed szczegółowym zaplanowaniem projektu należy dokładnie zapoznać się ze: szczegółowym opisem priorytetów PO KL, planem działania dla danego priorytetu w danym województwie, a przede wszystkim z dokumentacją konkursową (jeśli została opublikowana).

Skąd dotacje

- Projekty dla osób bezrobotnych można dofinansować przede wszystkim w ramach Poddziałania 6.1.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej (Priorytet VI PO KL). Obok szkoleń, mających na celu podniesienie kwalifikacji lub naukę nowego zawodu, poradnictwa zawodowego, pośrednictwa pracy, staży i subsydiowanego zatrudnienia, bezrobotni mogą otrzymać dofinansowanie przejazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pracy oraz zwrot kosztów zakwaterowania (tzw. wspieranie mobilności geograficznej osób pozostających bez pracy). W ramach Działania 6.2 PO KL przewiduje się udzielanie dotacji do 40 tys. zł na uruchomienie własnej działalności gospodarczej, a następnie półroczne lub roczne, tzw. wsparcie pomostowe w formie pieniężnej - informuje Sławomir Cabajewski z Eficom.

Kolejna pula środków to Poddziałanie 7.2.1 Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (Priorytet VII PO KL). Można z niej dofinansować m.in. realizację szkoleń dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, dających szansę na nabycie, podniesienie lub zmianę kwalifikacji zawodowych. Możliwe jest też dofinansowanie wolontariatu.

Dużych możliwości edukacyjnych osobom dorosłym dostarczają również:

• Poddziałanie 8.1.1 (priorytet VIII), z którego w formie szkoleń i doradztwa zawodowego korzystać mogą pracujące osoby dorosłe, chcące niezależnie od swojego pracodawcy podnieść lub zmienić swoje kompetencje,

• oraz Działanie 9.3 (priorytet IX), mające na celu upowszechnianie kształcenia ustawicznego w formach szkolnych.

DEFINICJA POJĘĆ

Animacja lokalna - pobudzenie do działania na rzecz społeczności lokalnej, promocja aktywności, aktywne poszukiwanie zatrudnienia i samozatrudnienia na szczeblu lokalnym.

Aktywizacja zawodowa - wszelkiego rodzaju działania ze strony m.in. urzędu gminy lub urzędu pracy polegające np. na organizowaniu kursów i szkoleń dokształcających i zawodowych oraz pomoc bezrobotnym w mobilizowaniu ich do znalezienia pracy.

Centra integracji zawodowej - instytucje powoływane, szczególnie od 2006 roku, w ramach unijnych programów pomocowych, przez samorządy gminne. Ich celem jest wspieranie w nabywaniu umiejętności zawodowych przez bezrobotnych. Centra takie organizują zajęcia szkoleniowe i warsztaty, podczas których bezrobotni zdobywają nowy zawód i przez to mają większe szanse na znalezienie pracy.

Coaching - zajęcia prowadzone przez specjalnych trenerów, szkoleniowców. Jest to łączenie podczas szkoleń treningów biznesowych i psychologii biznesu w celu zdobywania nowych umiejętności.

Praca rotacyjna - pracy zmianowa albo praca w zastępstwie.

Streetworking - dosłownie praca na ulicy, praca uliczna. Praca społeczna wykonywana przez odpowiednio wyszkolonych i przygotowywanych pracowników np. bezrobotnych lub bezdomnych. Jest to na początku praca w zespole, później indywidualna. Głównym celem jest wyjście z kręgu bezrobocia lub bezdomności.

Wsparcie pomostowe - wsparcie doradczo-szkoleniowe pracownika, który uzyskał zatrudnienie w ramach projektu prowadzące do jego adaptacji w miejscu pracy.

Aktywizacja zawodowa

W ramach Poddziałania o nazwie Aktywizacja zawodowa i społeczna, można na terenie gminy lub powiatu realizować projekty, które w praktyce przyczynią się do zmniejszenia bezrobocia. Na te cele przeznaczone zostały 434 mln zł. Za unijne pieniądze można zorganizować kursy i szkolenia umożliwiające nabycie, podniesienie lub zmianę kwalifikacji i kompetencji zawodowych dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i pozostającym w długim okresie bez pracy.

W ramach PO KL dla tej grupy osób można stworzyć okresowe poradnictwo psychologiczne, psychospołeczne, zawodowe i inne, których celem będzie zmniejszenie liczby osób niedających sobie rady w obecnych realiach gospodarczych. Jedną z form może być np. doprowadzenie do założenia własnej firmy.

Wspierane są projekty polegające na tworzeniu podmiotów integracji społecznej, w tym m.in.:

• centrów integracji społecznej,

• klubów pracy i klubów integracji społecznej,

• zakładów aktywności społecznej oraz podmiotów działających na rzecz aktywizacji społeczno-zawodowej.

Głównym celem takich podmiotów musi być niesienie pomocy prawnej, organizacyjnej, szkoleniowej i finansowej dla grup zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Dotacje można otrzymać na rozwój nowych form i metod wsparcia indywidualnego i środowiskowego na rzecz integracji zawodowej i społecznej w formie np. treningu pracy, coachingu, streetworkingu, animacji lokalnej, aktywizacji zawodowej w oparciu o lokalne możliwości (ramka - definicja pojęć). Tego typu formy muszą być skuteczne i w konsekwencji przyczynić się do aktywizacji zawodowej bezrobotnych.

Rozwijane będą usługi społeczne, których celem jest przezwyciężenie indywidualnych barier w powrocie na rynek pracy. Wspierane są projekty rozwijające umiejętności i kompetencje społeczne, potrzebne w nowych warunkach na rynku pracy. Wspierane są także projekty polegające na tworzeniu i działalności środowiskowych instytucji aktywizujących osoby niepełnosprawne.

Promowane i dofinansowywane są różne projekty promujące i wspierające tworzenie na terenie gminy i powiatu różnych form wolontariatu w zakresie integracji osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Wspierane będą projekty, w ramach których będą tworzone różne formy integracji społecznej młodzieży, która m.in. z różnych powodów nie może znaleźć pracy w gminie lub regionie. Możliwe jest tworzenie w ramach PO KL świetlic środowiskowych i klubów środowiskowych na terenie gminy, także w ramach istniejących domów kultury lub gminnych ośrodków kulturalnych.

W ramach tego programu operacyjnego jest możliwość organizowania akcji i kampanii promocyjno-informacyjnych poprawiających m.in. mobilność i elastyczność w zmianie zawodu oraz promujące postawy aktywne służące zwalczaniu bezrobocia w gminie. Za unijne pieniądze można rozwijać dialog oraz partnerstwo publiczno-społeczne i współpracę mającą na celu zwiększenie szans w znalezieniu pracy w regionie i poza nim.

Dotacje można otrzymać na przygotowanie i wdrażanie w życie gminnych lub powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych.

W szczególności na tereny wiejskie adresowane jest Działanie 7,3 - Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji. W ramach tego działania można realizować projekty podobne, jak te omówione wyżej, ale adresowane tylko do mieszkańców wsi. Na ten cel jest przeznaczone ponad 108 mln zł. Za te pieniądze można organizować m.in.: kursy, szkolenia i seminaria oraz inne działania przyczyniające się do integracji społecznej mieszkańców wsi i zwiększenia ich szans na rynku pracy.

 

6 KROKÓW JAK OTRZYMAĆ DOTACJĘ

1 Analiza programu

Należy dokładnie przestudiować PO KL, w szczególności jego komponenty regionalne. To właśnie w ich ramach będzie udzielana m.in. gminom i powiatom pomoc na zwalczanie bezrobocia.

2 Konsultacje

Należy w porozumieniu z mieszkańcami wysondować potrzeby gminy w zakresie szkoleń lub stworzenia innego programu, który będzie przyczyniać się do likwidacji bezrobocia.

3 Analiza potrzeb

Po konsultacjach należy stworzyć listę albo ranking potrzeb. Należy odpowiedzieć na pytanie, co najpierw powinno być zrobione, by skutecznie zmniejszyć bezrobocie.

4 Projekt

Na podstawie przeprowadzonych analiz i konsultacji należy stworzyć projekt. Jego realizacja może być prowadzona we współpracy ze szkołą, placówką oświatową, agencją rozwoju regionalnego lub inną instytucją, także prywatną.

5 Wniosek

Przed wypełnieniem wniosku trzeba zapoznać się dokładnie ze wszystkimi opracowaniami, w tym załącznikami i wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, zamieszczonymi na stronach internetowych w poszczególnych regionach lub na www.funduszestrukturalne.gov.pl.

6 Złożenie wniosku

Wniosek po starannym wypełnieniu i po dołączeniu niezbędnych załączników należy złożyć w zależności od regionu w: urzędzie marszałkowskim, wojewódzkim urzędzie pracy lub w innej instytucji, która jest władna przyjmować wnioski w imieniu władz regionalnych.

Wsparcie bezrobotnych

Samorządy terytorialne mogą otrzymać wsparcie na aktywizację bezrobotnych, swoich mieszkańców także w ramach poddziałania 6.1.1 Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy.

Za unijne pieniądze można organizować warsztaty oraz szkolenia z zakresu technik aktywnego poszukiwania pracy, nabywania kompetencji, które przyczynią się do zatrudnienia oraz możliwości doskonalenia zawodowego. Wsparcie otrzymają wszelkiego rodzaju projekty polegające na udzielaniu pomocy psychologiczno-doradczej bezrobotnym.

Dotacje można otrzymać na realizację projektów polegających na:

• pośrednictwie pracy i poradnictwie zawodowym,

• stażu i praktykach zawodowych,

• szkoleniu prowadzącym do podniesienia kwalifikacji,

• subsydiowaniu zatrudnienia,

• wspieraniu wolontariatu jako wstępu do podjęcia zatrudnienia.

Pomoc jest udzielana na realizację inicjatyw podnoszących mobilność zatrudnienia, m.in. poprzez dofinansowanie przejazdów z miejsca zamieszkania do miejsc pracy oraz zwrot kosztów zakwaterowania. Wspierane są projekty alternatywnych form zatrudnienia, np. poprzez telepracę, pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy albo tzw. pracę rotacyjną, wsparcie pomostowe.

Dotacje są udzielane także na realizację projektów polegających na organizowaniu kampanii promocyjnych i akcji informacyjnych zachęcających pracodawców do zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem z rynku pracy lub wykluczeniem społecznym. Istnieje możliwość dofinansowania akcji rozpowszechniania informacji o ofertach pracy, możliwościach udziału w szkoleniach i stażach. Można organizować szkolenia oraz specjalistyczne doradztwo dla kadr instytucji rynku pracy.

Wspierane są wszelkie działania gmin i powiatów promujące przedsiębiorczość i samozatrudnienie jako jedne z najkorzystniejszych form zwalczania bezrobocia. W ramach PO KL przeznaczone jest na realizację tych celów w ramach Działania 6.2 ponad 400 mln zł. Dotacje można uzyskać na realizację projektów, w ramach których będą wspierane osoby zamierzające rozpocząć działalność gospodarczą. Organizowane może być dla nich doradztwo oraz szkolenia na temat przedsiębiorczości. Ze środków unijnych pomoc finansową mogą otrzymać osoby, które chcą założyć firmę. Są to kwoty do 40 tys. zł lub do 20 tys. zł w przypadku spółdzielni. Dotowane jest organizowanie przez samorządy również wsparcie pomostowe. Takie wsparcie polega na tym że, osoby, które założyły firmy, będą otrzymywać przez 12 miesięcy wsparcie finansowe na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

Rozwój kwalifikacji

Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwa to cel główny Poddziałania 8.1.1 w PO KL. Jest ono adresowane również do jednostek samorządu terytorialnego, które zechcą na swoim terenie organizować specjalistyczne szkolenia i doradztwo dla osób zagrożonych bezrobociem, ale jeszcze zatrudnionych. Dotyczy to m.in. takich szkoleń, jak: zarządzanie, identyfikacja potrzeb w zakresie kwalifikacji, elastyczne formy pracy, wykorzystanie w prowadzonej działalności informatyki i komunikacji.

Gminy mogą organizować doradztwo dla mikroprzedsiębiorców, którzy m.in. w ramach aktywnych form zwalczania bezrobocia podjęli własną działalność gospodarczą. Doradztwo może dotyczyć finansów, ekonomii, zarządzania zasobami kadrowymi z rachunkowości i procesami inwestycyjnymi.

Istnieje możliwość otrzymania dotacji na realizację kursów, szkoleń i seminariów zawodowych jako działań uzupełniających do wcześniejszych szkoleń i kursów. Szkolenia takie powinny być adresowane do osób zainteresowanych nabyciem nowych umiejętności, uzupełnieniem już posiadanych lub podwyższeniem kwalifikacji dotychczas posiadanych.

Kształcenie ustawiczne

Samorządy mogą pozyskać fundusze unijne na realizację programów w ramach tzw. kształcenia ustawicznego bezrobotnych, osób zagrożonych wykluczeniem z rynku pracy i innych grup społecznych, które nie radzą sobie w nowych warunkach rynkowych. Temu służy tzw. Działanie 9,3 w PO KL - Upowszechnianie formalnego kształcenia ustawicznego. Na ten cel w programie przeznaczono ponad 184,8 mln euro. Dofinansowanie zaś może wynieść w tym przypadku do 85 proc. kosztów kwalifikowanych.

W ramach tego działania i za unijne pieniądze jednostki samorządu terytorialnego mogą prowadzić kampanie informacyjne w zakresie kształcenia ustawicznego w kontekście potrzeb lokalnego i regionalnego rynku pracy. Można także kształcić dorosłych w formach szkolnych, jeżeli są oni zainteresowani uzupełnieniem albo podwyższeniem swojego dotychczas posiadanego wykształcenia i kwalifikacji ogólnych i zawodowych czy też specjalistycznych. Można prowadzić na terenie gminy programy formalnego potwierdzenia kwalifikacji zawodowych zdobytych wcześnie w celu otrzymania certyfikatów lub innych zaświadczeń o posiadaniu wysokich kwalifikacji w danym zawodzie. Często certyfikaty poświadczające posiadane kompetencje i kwalifikacje decydują o zatrudnieniu.

Samorządy za unijne pieniądze mogą organizować programy wsparcia dla lokalnych szkół i placówek oświatowych, które będą:

• monitorowały potrzeby lokalnego rynku pracy i które dostosowują ofertę edukacyjną do potrzeb regionalnego i lokalnego rynku pracy,

• podwyższą jakość oferty edukacyjnej, w tym także pozaszkolnych form ubiegania się o akredytację,

• wpłyną na rozwój innowacyjnych form kształcenia, e-lear-ningu, jeżeli rynek miejscowy będzie tego potrzebował.

 

PRZYKŁAD

POMOC BEZROBOTNYM

Powiatowy Urząd Pracy w Giżycku (woj. warmińsko-mazurskie) we współpracy z samorządem powiatowym zrealizował w 2006 roku projekt Przeciwko bezradności. Udział w nim wzięło 127 bezrobotnych. Całkowity koszt przedsięwzięcia wynosił 700 tys. zł, w tym unijne dofinansowanie - ponad 517 tys. zł. W ramach projektu prowadzone były zajęcia przez doradców zawodowych, którzy we współpracy z bezrobotnymi rozpoznawali ich umiejętności, kompetencje i potrzeby zawodowe i pracy. Drugim etapem była praca subsydiowana przez 6 miesięcy. Część byłych bezrobotnych założyło własne firmy, a po szkoleniu o przedsiębiorczości otrzymali również jednorazowe zasiłki na założenie firmy.

PRZYKŁAD

KSZTAŁCENIE ROLNIKÓW

Gmina Rogowo (woj. kujawsko-pomorskie) w 2006 roku zorganizowała projekt Nowe kwalifikacje zawodowe dla rolników i domowników szansą na rozwój wsi. Udział w nim wzięło 108 rolników. Dofinansowanie unijne wyniosło blisko 371 tys. zł, całkowity koszt - 494,3 tys. zł. Projekt był organizowany w czterech tzw. modułach szkoleniowych: operatora wózka jezdniowego, spawacza, asystenta rachunkowości i kurs prawa jazdy kategorii C i C+E. Część biorących udział w szkoleniach znalazło pracę w regionie, inni w różnych krajach unijnych. Część zaś założyła własne firmy.

PRZYKŁAD

CENTRUM INTEGRACJI SPOŁECZNEJ

Od 2 stycznia 2006 r. do 31 marca 2008 r. we Wrocławiu był realizowany projekt Centrum Integracji Społecznej uzupełnieniem pomocy bezrobotnym. Dofinansowany został on ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Projekt jest skierowany do bezrobotnych zarejestrowanych powyżej 36 miesięcy w urzędzie pracy. Prowadzone były warsztaty: pielęgnacji zieleni, poligraficzne, remontowo-budowlane, administracyjno-biurowe i opiekuńczo-pielęgnacyjne.

PRZYKŁAD

WARSZTATY DLA NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Gmina Wapno (woj. wielkopolskie) prowadziła dwa lata temu Warsztaty terapii zajęciowej jako miejsce integracji i aktywizacji osób niepełnosprawnych. Całkowity koszt projektu to ponad 1 mln zł, w tym dotacje unijne - ponad 756 tys. zł. Celem projektu było zaktywizowanie niepełnosprawnych z gminy Wapno oraz z gminy Gołańczy i Damasławka. Uczono, jak aktywnie szukać pracy, jakie prawa mają niepełnosprawni. Były także zajęcia terapeutyczne.

ANDRZEJ OKRASIŃSKI

andrzej.okrasinski@infor.pl