Kategorie

Jak prawidłowo zatrudnić dyrektora w instytucji kultury

Magdalena Kasprzak
Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Obsadzanie stanowisk kierowniczych w instytucjach kultury wiąże się odrębnym trybem nawiązywania stosunków pracy. Od właściwego przeprowadzenia procedury konkursowej zależy szybkie wyłonienie kandydata, który sprawnie pokieruje ośrodkiem kultury. Jak uniknąć błędów, zatrudniając dyrektora w instytucji kultury?

Dyrektorzy i kierownicy są zazwyczaj powoływani na swoje stanowiska. Przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (dalej: k.p.) nie stanowią jedynej i samodzielnej podstawy do zatrudniania pracowników w ramach aktu powołania. Podstawą do nawiązania takiego właśnie stosunku pracy są także przepisy szczególne, dotyczące przedsiębiorstw państwowych, pracowników samorządowych oraz pracowników urzędów państwowych.

Redakcja poleca: Ściąga Kadrowego - Dodatkowe wynagrodzenie roczne dla pracowników jednostek sfery budżetowej (PDF)

Aktem powołania nawiązuje się stosunek pracy m.in. z:

• dyrektorem przedsiębiorstwa państwowego, którego powołują rady pracownicze lub organy założycielskie,

• zastępcą dyrektora przedsiębiorstwa państwowego oraz głównego księgowego w tych przedsiębiorstwach,

Reklama

• zastępcą wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarza gminy, sekretarza powiatu, skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu), skarbnika powiatu (głównego księgowego budżetu powiatu), skarbnika województwa (głównego księgowego budżetu województwa),

• osobami powoływanymi do pełnienia funkcji organów administracji państwowej oraz na inne stanowiska kierownicze w administracji państwowej, w trybie określonym w przepisach szczególnych,

• dyrektorem instytucji kultury.

Instytucje kultury - szczególny rodzaj działalności

Zanim zostanie omówiony tryb zatrudniania dyrektorów w takich organach, należy najpierw wyjaśnić, co rozumie się przez pojęcie „instytucje kultury”. Instytucje kultury to zarówno państwowe, jak i samorządowe instytucje kulturalne, czyli np. dom kultury. Zasady organizacji, a w tym i kierowania takimi placówkami reguluje ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (dalej: ustawa o działalności kulturalnej).

Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

Jakie zasady obowiązują przy powołaniu

Reklama

Akt powołania stanowi, obok umowy o pracę, wyboru i mianowania, podstawę nawiązania stosunku pracy. Szczególny charakter tego stosunku przejawia się m.in. w tym, iż jest on czynnością prawną jednostronną. Oznacza to, że na mocy takiego powołania dany organ powierza kandydatowi określone stanowisko kierownicze oraz tym samym decyduje o nawiązaniu stosunku pracy.

Pracownika powołuje się na czas nieokreślony. Wyjątek mogą wprowadzić przepisy szczególne, na podstawie których dopuszczalne jest powołanie pracownika na czas określony. W takiej sytuacji stosunek pracy z pracownikiem nawiązany zostanie jedynie na okres objęty tym powołaniem (art. 68 k.p.).

Dyrektora instytucji kultury powołuje właściwa jednostka samorządu terytorialnego na czas określony lub nieokreślony po zasięgnięciu opinii właściwych związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych (art. 15 ustawy o działalności kulturalnej). Odwołanie następuje w tym samym trybie.

Wyjątek stanowią przepisy k.p. dotyczące:

• trybu postępowania przy rozwiązaniu umów o pracę oraz

• rozpatrywania sporów ze stosunku pracy w zakresie orzekania o bezskuteczności wypowiedzenia i przywróceniu pracownika do pracy.

Wymagane kwalifikacje od przyszłego dyrektora

Według ogólnych zasad wynikających z ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych pracownikiem samorządowym może być osoba:

• która jest obywatelem polskim,

• która posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku,

• która ukończyła 18 rok życia i ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,

• której stan zdrowia pozwala na zatrudnienie jej na określonym stanowisku.

Pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym może być osoba, która spełnia wspomniane wymagania oraz dodatkowo:

• nie była prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne,

• cieszy się nieposzlakowaną opinią.

Natomiast pracownikiem samorządowym zatrudnionym na kierowniczym stanowisku urzędniczym może być osoba, która spełnia wszystkie wspomniane wymagania oraz dodatkowo:

1) ma łącznie co najmniej dwuletni staż pracy:

• na stanowiskach urzędniczych w jednostkach lub

• w służbie cywilnej, lub

• w służbie zagranicznej, z wyjątkiem stanowisk obsługi albo

• w innych urzędach państwowych, z wyjątkiem stanowisk pomocniczych i obsługi lub

• na kierowniczych stanowiskach państwowych,

2) ma wyższe wykształcenie.

PRZYKŁAD

Pracownik zatrudniony jest u danego pracodawcy na podstawie umowy o pracę na czas określony, przysługuje mu trzymiesięczny okres wypowiedzenia. Jednocześnie pracownik ten decyzją właściwego organu jednostki samorządowej powołany został na stanowisko dyrektora gminnego ośrodka kultury. Co z dotychczasową pracą tego pracownika?

W sytuacji gdy pracownik zostaje powołany na określone stanowisko w drodze konkursu, a pozostaje jednocześnie w stosunku pracy z innym pracodawcą, u którego obowiązuje go trzymiesięczny okres wypowiedzenia umowy o pracę, może rozwiązać dotychczasowy stosunek pracy za jednomiesięcznym wypowiedzeniem. W takim przypadku rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie będzie pociągało za sobą takie same skutki prawne, jakie związane są z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem. A zatem, pracownik, o którym mowa, może rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą z zachowaniem jedynie jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia umowy o pracę (art. 683 k.p.).

Powołujemy dyrektora ośrodka kultury

Kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury wybiera się w drodze konkursu (art. 16 ustawy o działalności kulturalnej).

Oczywiście od tej zasady istnieje wyjątek. Dotyczy on sytuacji, w której minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego wyraża zgodę na powołanie dyrektora instytucji kultury bez wcześniejszego konkursu. Kandydat taki musi jednak zostać wskazany przez właściwą jednostkę samorządową.

W pozostałych przypadkach przeprowadza się konkurs. Dodatkowo, w załączniku do rozporządzenia z 19 października 2004 r. w sprawie ustalenia listy samorządowych jednostek instytucji kultury, w których wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora następuje w drodze konkursu, wskazane są konkretne instytucje, dla których konkurs dyrektorski jest wymagany.

Najpierw jednostka samorządowa, do której należy instytucja kultury, musi powołać komisję konkursową złożoną z:

• 3 przedstawicieli jednostki samorządowej,

• 2 przedstawicieli ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,

• 2 przedstawicieli zakładowych organizacji związkowych reprezentatywnych, działających w tej instytucji kultury (w razie braku takich organizacji powołani zostają dwaj przedstawiciele załogi tej instytucji),

• 2 przedstawicieli stowarzyszeń zawodowych lub twórczych właściwych ze względu na zakres działania tej instytucji kultury.

Szczegółowe zasady przeprowadzania konkursów na stanowisko m.in. kierownika ośrodka kultury wynikają z przepisów rozporządzenia z 30 czerwca 2004 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (dalej: rozporządzenie o przeprowadzeniu konkursu).

ETAP I - ogłoszenie konkursu

Właściwa jednostka samorządowa ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora ośrodka kultury. Postanowienie o ogłoszeniu konkursu określa w szczególności:

• formalne kryteria wyboru kandydatów na stanowisko dyrektora,

• termin rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia postępowania konkursowego (§ 2 rozporządzenia o przeprowadzeniu konkursu).

Dokładniej samo ogłoszenie powinno określać:

• nazwę i adres instytucji kultury,

• wymagane kwalifikacje kandydatów i sposób ich udokumentowania,

• termin i miejsce złożenia wniosku o przystąpienie do konkursu, a także termin złożenia wymaganych dokumentów, nie krótszy niż 30 dni od daty opublikowania ogłoszenia,

• przewidywany termin rozpatrzenia wniosków,

• informację o sposobie zapoznania się kandydata z warunkami organizacyjno-finansowymi działalności instytucji kultury.

Ogłoszenie o przeprowadzanym konkursie powinno zostać zamieszczone w dziennikach ogólnokrajowych lub regionalnych, w zależności od tego, jakiemu organowi instytucja kultury podlega.

PRZYKŁAD:

Czy decyzja komisji jest dla wybranego organu wiążąca? Co w przypadku, gdy komisja przeprowadzająca konkurs musi wyłonić co najmniej jednego kandydata na stanowisko dyrektora?

Tak, decyzja komisji jest wiążąca np. dla jednostki samorządowej organizującej konkurs na stanowisko dyrektora. Wyłonienie w ramach przeprowadzonego konkursu zobowiązuje jednostkę do nawiązania z kandydatem stosunku pracy. Oczywiście pod warunkiem że samo postępowanie konkursowe pozbawione jest błędów i braków.

Komisja nie musi kończyć swoich obrad wyborem określonych osób, jeśli stwierdzi nieprzydatność na funkcję dyrektora wszystkich kandydatów. W takiej sytuacji nabór ogłaszany jest ponownie.

ETAP II - prace komisji

Do zadań komisji należy przede wszystkim określenie kryteriów oceny przydatności kandydata oraz przeprowadzenie samego postępowania konkursowego. Następnie komisja sporządza protokół z posiedzenia, żeby w końcu przekazać swoje wyniki wraz z dokumentacją jednostce samorządowej.

ETAP III - zatrudnienie dyrektora

Po ustaleniu przez komisję, czy kandydat spełnia wszystkie warunki określone w ogłoszeniu oraz po przeprowadzonej z nim rozmowie w ramach samego postępowania konkursowego, komisja przedstawia właściwej jednostce swoje stanowisko. Jeżeli decyzja jest pozytywna, kandydat zostaje powołany na stanowisko dyrektora.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2005 r. powołanie dokonane na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o działalności kulturalnej stanowi podstawę nawiązania stosunku pracy w rozumieniu art. 68 k.p. z dyrektorami instytucji kultury (sygn. akt I PZP 11/04, OSNP 2005/9/123).

Magdalena Kasprzak

Podstawa prawna:

• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 93, poz. 586)

• Ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 13, poz. 123; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. nr 227, poz. 1658)

• Ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1593; ost. zm. Dz.U. z 2006 r. nr 79, poz. 549)

• Rozporządzenie Ministra Kultury z 30 czerwca 2004 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (Dz.U. nr 154, poz. 1629)

• Rozporządzenie Ministra Kultury z 19 października 2004 r. w sprawie ustalenia listy samorządowych jednostek instytucji kultury, w których wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora następuje w drodze konkursu (Dz.U. nr 242, poz. 2422)

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina. Jakie są zasady konkursów? Jakie nagrody można wygrać?

    Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników informacji o szczepieniu?

    Wyłączenia zaszczepionych z limitu osób na wydarzeniach a RODO. Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19?

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych to bezzwrotne dofinansowania inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. To program, który jest zbudowany wokół głównych założeń Polskiego Ładu.

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022. Projekt ustawy budżetowej na rok 2022 przewiduje podniesienie płacy minimalnej do 3000 zł brutto. Mimo to, wynagrodzenia w sferze budżetowej mają być zamrożone i wyniosą tyle samo co w roku 2021. Jak sytuacja wpłynie na samorządy?

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy, styl życia [RAPORT]

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy. Jak zmieniło się nasze życie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy? Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Ile mieszkań czynszowych budują najbogatsze miasta w Polsce? [RAPORT]

    Budowa mieszkań to kosztowne przedsięwzięcie, na które wiele miast nie może sobie pozwolić. Ale są i takie, które radzą sobie całkiem nieźle. Sprawdziliśmy, czy ich władze myślą o potrzebach mieszkaniowych mniej zamożnych mieszkańców?

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych. Minister zdrowia Adam Niedzielski zdecydował, by z 70 placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, w których udział teleporad wyniósł ponad 90 proc. nie przedłużyć umów. Minister wskazał, że główną barierą dla pacjentów w dostępie do lekarzy POZ jest w tej chwili nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych.

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.