Kategorie

Wyższe kwoty wolne od potrąceń w 2009 r.

Bożena Styczyńska
inforCMS
Jeśli z pensji pracownika są egzekwowane np. niespłacone długi, to należy mu zostawić 954,96 zł. Tyle w 2009 r. wynosi kwota wolna od potrąceń. To prawie o 110 zł więcej niż 2008 r.

Wzrost kwoty wolnej od potrąceń to skutek dwóch czynników. Po pierwsze, wyższej płacy minimalnej, która w 2009 r. wynosi 1276 zł (w 2008 r. - 1126 zł). Po drugie, zmiany skali podatkowej, która przewiduje teraz dwie stawki: 18% i 32% i ta niższa jest używana do wyliczeń kwot wolnych.

Przy jakich świadczeniach obowiązują

Jeśli z wynagrodzenia pracownika są ściągane alimenty, bo ich dobrowolnie nie płaci, to pracodawca nie stosuje kwot wolnych od potrąceń. Przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych jedyny obowiązujący limit, który musi być zachowany, to maksymalnie 3/5 wynagrodzenia.

Zupełnie inaczej jest, gdy z pensji pracownika mają być potrącane konkretne kwoty na świadczenia niealimentacyjne, np. zaległy kredyt bankowy. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek zostawić mu kwotę wolną. Gdy jest on zatrudniony na cały etat, to powinna być to kwota odpowiadająca:

• minimalnemu wynagrodzeniu za pracę netto - przy potrącaniu należności innych niż alimentacyjne na mocy tytułów wykonawczych,

• 75% minimalnego wynagrodzenia netto - jeśli potrącenie dotyczy pokrycia zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,

• 90% minimalnego wynagrodzenia netto - gdy potrącane są kary pieniężne, określone np. w art. 108 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (dalej: k.p.).

O tym, że kwotę wolną liczy się jak minimalne wynagrodzenie za pracę netto, nie zdecydowały przepisy prawa pracy. Na przykład z art. 871 k.p. wynika wręcz, że w wyliczeniach nie uwzględnia się składki zdrowotnej. Nakazuje on bowiem odliczanie tylko składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy. W efekcie do 2008 r. kwota wolna była ustalana z pominięciem składki zdrowotnej i bez dokonywania zaokrągleń zaliczki na podatek dochodowy. Zmiany w tym zakresie przyniosły interpretacje Departamentu Prawnego Ministerstwa Pracy oraz Państwowej Inspekcji Pracy. Spowodowały one, że od ubiegłego roku kwota wolna od potrąceń to minimalna pensja netto lub jej odpowiedni procent, w zależności od rodzaju potrącanych świadczeń.

Kiedy mogą być zmniejszane

Reklama

Gdy pracownik jest zatrudniony na niepełny etat, wtedy kwotę wolną od potrąceń należy zmniejszyć proporcjonalnie do jego wymiaru czasu pracy. Tak wynika z art. 871 § 2 k.p. Jest to jedyna podstawa prawna dopuszczająca pomniejszenie kwot wolnych.

Zdaniem Departamentu Głównego Inspektoratu Pracy nie ma przepisów, które pozwalałyby na zmniejszenie kwoty wolnej, jeśli pracownik przepracuje tylko część miesiąca. Pracodawca powinien przy dokonywaniu potrąceń zostawić mu mimo to pełną kwotę wolną (pełną - rozumianą tu jako taką jej wysokość, która odpowiada potrącanemu świadczeniu). Musi to zrobić niezależnie od przyczyn nieświadczenia pracy przez pozostałe dni miesiąca, a więc i wtedy, gdy pracownik jest na urlopie bezpłatnym, na zwolnieniu lekarskim czy został zatrudniony lub zwolniony w trakcie miesiąca (por. stanowisko Departamentu Głównego Inspektoratu Pracy z 3 lipca 2008 r., nr GPP-306-4560-457/08/PE).

Ile zostawiać przy wieloelementowej wypłacie

Reklama

Stosując przepisy o dokonywaniu potrąceń z wynagrodzenia za pracę, należy to wynagrodzenie rozumieć szeroko. Taki sposób interpretacji został bowiem ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W kolejnych swoich orzeczeniach obejmował on ochroną odprawy pieniężne, ekwiwalenty za urlop wypoczynkowy, nagrody jubileuszowe, odszkodowania (por. wyroki SN z 12 maja 2005 r., sygn. akt I PK 248/04, OSNP 2006/1-2/12, z 14 listopada 1996 r., sygn. akt I PKN 3/96, OSNP 1997/11/193 czy z 17 lutego 2004 r., sygn. akt I PK 217/03, OSNP 2004/24/419). Uznał on, że wyraźnie ochronna funkcja art. 87 § 1 k.p.. daje podstawę do przyjęcia, żew pojęciu wynagrodzenie za pracę - w ujęciu tego przepisu - może się mieścić nie tylko wynagrodzenie za pracę w ścisłym znaczeniu, ale również inne świadczenia związane z pracą o charakterze zbliżonym do wynagrodzenia za pracę, czyli takie składniki szeroko pojmowanego wynagrodzenia, które nie są w ścisłym znaczeniu wynagrodzeniem za pracę, jednak są traktowane przez ustawodawcę na porównywalnych zasadach.

Takie rozumienie znaczenia pojęcia „wynagrodzenie za pracę” znajduje uzasadnienie w kontekście normatywnym, w jakim przepis ten został umiejscowiony w systematyce Kodeksu pracy. Rozdział II Ochrona wynagrodzenia za pracę, w którym ulokowany został art. 87 § 1 k.p.., mieści się w dziale trzecim zatytułowanym „Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia” (chodzi oczywiście o inne świadczenia związane z pracą, o czym przekonuje tytuł rozdziału I tego działu). Te inne świadczenia związane z pracą to między innymi odprawa rentowa lub emerytalna (rozdział IIIa), a także nagroda jubileuszowa (art. 773§ 3 pkt 3 k.p.) - z uzasadnienia wyroku SN z 17 lutego 2004 r., sygn. akt I PK 217/03, OSNP 2004/24/419.

Ile pieniędzy w takim razie zostawiać pracownikowi, gdy w jednym miesiącu są dokonywane wypłaty: wynagrodzenia za pracę, nagrody jubileuszowej i np. odprawy emerytalnej? Przy każdym wypłacanym elemencie musi być brana pod uwagę z osobna kwota wolna od potrąceń. Takie stanowisko zajęło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Oznacza to, że nie wolno wypłacanych świadczeń sumować, od sumy wyliczyć kwotę wolną, a resztę przekazywać komornikowi. Takie postępowanie jest wskazane tylko przy wypłacie w danym miesiącu, obok składników wynagrodzenia za okresy miesięczne, również wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesiąc (np. premia kwartalna).

Czy trzeba je zostawiać przy potrąceniach dobrowolnych

Pracodawca musi pamiętać o pozostawieniu kwoty wolnej, gdy dokonuje potrąceń obowiązkowych z wynagrodzenia pracownika, z wyjątkiem świadczeń alimentacyjnych (patrz: ramka „Kolejność i wysokość potrąceń obowiązkowych” na str. 33). Jednak nie tylko. Kwoty wolne obowiązują bowiem również przy tzw. potrąceniach dobrowolnych.

Potrącenia dobrowolne to takie, których pracodawca dokonuje za pisemną zgodą pracownika, np. za nadwyżkę ponad ustalony limit w rachunku za telefon komórkowy, używany przez pracownika. Realizując je, musi zostawić pracownikowi:

• minimalne wynagrodzenia za pracę netto, jeżeli dokonuje potrąceń na swoją rzecz,

• 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę netto, gdy potrąca inne należności niż na swoją rzecz.

Jak je obliczyć

Skoro kwoty wolne liczy się jak wynagrodzenie minimalne netto, w takim razie należy ustalić:

1) wysokość składek na ubezpieczenia społeczne, finansowane przez pracownika, tj. emerytalną (9,76%), rentową (1,5%) oraz chorobową (2,45%),

2) składkę zdrowotną - pełna wynosi 9%, a odliczana od podatku - 7,75%,

3) zaliczkę na podatek dochodowy, pamiętając, że podstawowe koszty uzyskania przychodu wynoszą 111,25 zł miesięcznie, podwyższone - 139,06 zł miesięcznie, natomiast kwota zmniejszająca zaliczkę na podatek dochodowy o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej - 46,34 zł (1/12 × 556,02 zł),

4) kwotę netto poprzez odjęcie od minimalnego wynagrodzenia brutto składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczkę na podatek dochodowy oraz pełną składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Wyliczenia kwoty wolnej przy podstawowych kosztach uzyskania przychodu i zastosowaniu kwoty zmniejszającej podatek (gdy pracownik złoży PIT-2) wyglądają następująco:

1) składki na ubezpieczenia społeczne, finansowane przez pracownika:

• emerytalna: 1276 zł × 9,76% = 124,54 zł,

• rentowa: 1276 zł × 1,5% = 19,14 zł,

• chorobowa: 1276 zł × 2,45% = 31,26 zł,

• razem: 174,94 zł;

2) składka zdrowotna

• podstawa wymiaru: 1276 zł - 174,94 zł = 1101,06 zł,

• pełna: 1101,06 zł × 9% = 99,10 zł,

• do odliczenia od podatku: 1101,06 zł × 7,75% = 85,33 zł;

3) zaliczka na podatek dochodowy:

• podstawa opodatkowania: 1276 zł - (174,94 zł + 111,25 zł) = 989,81 zł, po zaokrągleniu 990 zł,

• zaliczka na podatek: (990 zł × 18%) - 46,34 zł = 131,86 zł,

• zaliczka na podatek po odliczeniu składki zdrowotnej: 131,86 zł - 85,33 zł = 46,53 zł, po zaokrągleniu 47 zł;

4) kwota wolna: 1276 zł - (174,94 zł + 99,10 zł + 47 zł) = 954,96 zł.

Gdy pracownik nie złoży oświadczenia PIT-2, wtedy wynik przedstawionych wyliczeń się zmieni, ponieważ nie zostanie w nich uwzględniona kwota zmniejszająca podatek. Wynik będzie również inny, jeśli pracownik ma podwyższone koszty uzyskania przychodu. Wszystkie kwoty wolne w poszczególnych wariantach przedstawia tabela . Pokazuje ona również kwoty wolne przy potrąceniach dobrowolnych.

Tabela. Kwoty wolne od potrąceń w 2009 r.

 

Kolejność i wysokość potrąceń obowiązkowych

Przy potrąceniach obowiązkowych pracodawca musi trzymać się kolejności ich dokonywania (patrz niżej). Nie wolno mu też przekraczać limitów. Kolejność jest następująca:

1) sumy egzekwowane na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych - do wysokości 3/5 wynagrodzenia; tyle samo wynosi granica przy zbiegu potrąceń,

2) inne należności niż świadczenia alimentacyjne, egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych - do wysokości połowy wynagrodzenia,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi - do wysokości połowy wynagrodzenia,

4) kary pieniężne, przewidziane w art. 108 k.p.. - za jedno przekroczenie lub jeden dzień nieobecności nieusprawiedliwionej kara nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary nie mogą być wyższe niż dziesiąta część wynagrodzenia, po dokonaniu potrąceń sum wymienionych w poprzednich punktach.

Jeśli pracodawca wypłaca pracownikowi nagrodę z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, trzynastkę oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej, musi je przekazać w całości na pokrycie alimentów. Gdy zaś w danym miesiącu dokonuje wypłaty wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesiąc, dodaje je do wynagrodzenia miesięcznego i od sumy dokonuje potrącenia (nie tylko na świadczenia alimentacyjne).

Podstawy prawne

• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 93, poz. 586)

• Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316)

• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888)

• Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027)

• Ustawa z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588)

• Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. (M.P. Nr 55, poz. 499)

BoŻena Styczyńska

 

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina. Jakie są zasady konkursów? Jakie nagrody można wygrać?

    Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników informacji o szczepieniu?

    Wyłączenia zaszczepionych z limitu osób na wydarzeniach a RODO. Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19?

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych to bezzwrotne dofinansowania inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. To program, który jest zbudowany wokół głównych założeń Polskiego Ładu.

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022. Projekt ustawy budżetowej na rok 2022 przewiduje podniesienie płacy minimalnej do 3000 zł brutto. Mimo to, wynagrodzenia w sferze budżetowej mają być zamrożone i wyniosą tyle samo co w roku 2021. Jak sytuacja wpłynie na samorządy?

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy, styl życia [RAPORT]

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy. Jak zmieniło się nasze życie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy? Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Ile mieszkań czynszowych budują najbogatsze miasta w Polsce? [RAPORT]

    Budowa mieszkań to kosztowne przedsięwzięcie, na które wiele miast nie może sobie pozwolić. Ale są i takie, które radzą sobie całkiem nieźle. Sprawdziliśmy, czy ich władze myślą o potrzebach mieszkaniowych mniej zamożnych mieszkańców?

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych. Minister zdrowia Adam Niedzielski zdecydował, by z 70 placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, w których udział teleporad wyniósł ponad 90 proc. nie przedłużyć umów. Minister wskazał, że główną barierą dla pacjentów w dostępie do lekarzy POZ jest w tej chwili nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych.

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.