| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Kiedy należy zatrudnić audytora w samorządzie

Kiedy należy zatrudnić audytora w samorządzie

Te samorządy, które dysponują dużymi środkami publicznymi, muszą prowadzić w ramach wewnętrznego systemu kontroli audyt wewnętrzny. Zajmuje się nim zatrudniony na podstawie stosunku pracy audytor.

W przypadku audytu wewnętrznego w samorządach ważne są 2 progi kwot łącznych określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z 24 czerwca 2006 r. w sprawie kwot, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych:

1) środków publicznych gromadzonych (uzyskiwanych) w ciągu roku kalendarzowego przekraczających 40 mln zł,

2) wydatków i rozchodów środków publicznych dokonywanych w ciągu roku kalendarzowego przekraczających 40 mln zł.

Obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego dotyczy, w przypadku przekroczenia jednego z wymienionych progów, samorządowych jednostek organizacyjnych zaliczanych do sektora finansów publicznych. Należą do nich następujące podmioty, jeżeli organem założycielskim lub nadzorującym jest jednostka samorządu terytorialnego:

• jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocniczych jednostek budżetowych,

• fundusze celowe,

• samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,

• instytucje kultury,

• inne samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych (z wyłączeniem przedsiębiorstw, banków i spółek prawa handlowego).

Jeżeli ujęte w budżecie jednostki samorządu terytorialnego gromadzone środki publiczne lub wydatki i rozchody tych środków przekroczą 40 mln zł, to audyt wewnętrzny trzeba prowadzić w urzędzie danej jednostki samorządu.

Jakie środki uwzględnić

Określając wartość środków publicznych, należy sprecyzować ich definicję. Środkami publicznymi są (art. 5 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, dalej: ustawa o finansach publicznych):

• dochody publiczne (m.in. z podatków, obowiązkowych składek i opłat, sprzedaży wyrobów i świadczonych usług, umów najmu i dzierżawy, odsetek od środków na rachunkach bankowych, papierów wartościowych i udzielonych pożyczek, sprzedaży majątku),

• środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej (dalej: UE) oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (dalej: EFTA), z wyłączeniem wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 sierpnia 2008 r. w sprawie wykazu środków publicznych niezaliczanych do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3a i 4 ustawy o finansach publicznych,

• inne niepodlegające zwrotowi środki pochodzące ze źródeł zagranicznych,

• przychody (m.in. ze sprzedaży papierów wartościowych, spłat pożyczek udzielonych ze środków publicznych, otrzymanych pożyczek i kredytów).

Ustalając, czy nie doszło do przekroczenia progów powodujących powstanie obowiązku prowadzenia audytu wewnętrznego, należy do środków publicznych doliczyć dochody własne jednostek budżetowych, zgromadzone na rachunkach dochodów własnych tych jednostek i finansowane nimi wydatki. Do środków ujętych w budżecie jednostek samorządu terytorialnego trzeba zaliczyć środki państwowych funduszy celowych, przekazywane jednostkom samorządu terytorialnego na wykonywanie zadań własnych i zadań zleconych z zakresu administracji rządowej (art. 49 ust. 3 i 7 ustawy o finansach publicznych).

Zatrudnienie audytora

Audyt wewnętrzny prowadzi audytor wewnętrzny zatrudniony w danej jednostce. Dopuszczalne jest jednak odstępstwo od tego wymogu – audyt może prowadzić audytor zatrudniony w jednostce nadrzędnej lub nadzorującej (art. 51 ust. 1 i 12 ustawy o finansach publicznych). Jeżeli więc np. obowiązek prowadzenia audytu dotyczy gminnej jednostki organizacyjnej, zadania w tym zakresie może wykonywać audytor zatrudniony w urzędzie gminy. Wymóg, że audytor wewnętrzny ma być zatrudniony, oznacza, że musi on pracować na podstawie stosunku pracy. Nie może to być np. umowa cywilnoprawna (np. zlecenia, o dzieło).

Rozwiązanie stosunku pracy z audytorem wewnętrznym nie może nastąpić bez zgody Ministra Finansów (art. 51 ust. 9 ustawy o finansach publicznych). Według Ministerstwa Finansów (wyjaśnienia na www.mf.gov.pl) zgoda ta nie jest wymagana przy rozwiązaniu stosunku pracy:

• z inicjatywy audytora (za wypowiedzeniem dokonanym przez audytora) lub

• za jego zgodą (w drodze porozumienia stron).

Wymóg uzyskania zgody Ministra Finansów został wprowadzony w celu zapobieżenia sytuacji, w której pracodawca, mimo należytego wykonywania zadań przez audytora, mógłby, w drodze jednostronnej czynności prawnej dokonanej z przyczyn pozamerytorycznych, doprowadzić do nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy.

Czynności związanych z audytem wewnętrznym nie musi wykonywać jeden audytor. Kierownik jednostki może utworzyć komórkę audytu wewnętrznego, w której są zatrudnieni audytorzy i inne osoby. Kierownik powinien wówczas wyznaczyć audytora koordynującego działalność takiej komórki (art. 52 ustawy o finansach publicznych). W takiej komórce mogą być więc zatrudnione, jako personel pomocniczy, osoby niespełniające wymogów obowiązujących dla audytorów wewnętrznych.

Zasady przeprowadzania kontroli przez wojewodów>>

Kto może być audytorem

Audytorem wewnętrznym może być osoba, która:

• ma obywatelstwo państwa członkowskiego UE, Szwajcarii lub państwa członkowskiego EFTA – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chyba że przepisy odrębne uzależniają zatrudnienie w danej jednostce od posiadania obywatelstwa polskiego,

• ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,

• nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

• posiada wyższe wykształcenie.

Ponadto audytor musi:

• posiadać certyfikaty: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self-Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA) albo

• ukończyć aplikację kontrolerską i złożyć egzamin kontrolerski z wynikiem pozytywnym przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli lub

• złożyć z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny na stanowisko inspektora kontroli skarbowej albo

• posiadać uprawnienia biegłego rewidenta lub

• przed 29 grudnia 2006 r. złożyć z wynikiem pozytywnym egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów (art. 58 ustawy o finansach publicznych i art. 23 ustawy z 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw).

Zasady inwentaryzacji w jednostce budżetowej>>

Zadania i uprawnienia audytora

Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych to działania obejmujące:

• niezależne badania systemów zarządzania i kontroli w tych jednostkach, w tym procedur kontroli finansowej, w wyniku których kierownik jednostki uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę ich adekwatności, efektywności i skuteczności,

• czynności doradcze, w tym składanie wniosków, mające na celu usprawnienie jednostki (art. 48 ustawy o finansach publicznych).

W związku z tym obowiązkiem audytora wewnętrznego jest rzetelne, obiektywne i niezależne:

• ustalenie stanu faktycznego w zakresie funkcjonowania jednostki,

• określenie oraz analiza przyczyn i skutków uchybień,

• przedstawienie zaleceń w sprawie usunięcia uchybień lub wprowadzenia usprawnień (art. 55 ust. 3 ustawy o finansach publicznych).

Audytor wewnętrzny ma prawo do:

• wglądu do wszelkich informacji, danych, dokumentów i innych materiałów związanych z funkcjonowaniem jednostki, w której prowadzi audyt, a także do wykonywania z nich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub wydruków, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej;

• dostępu do obiektów i pomieszczeń jednostki w zakresie niezbędnym do prowadzenia audytu.

Pracownicy jednostki, w której prowadzony jest audyt, są obowiązani, na żądanie audytora, udzielać mu informacji i wyjaśnień (§ 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzenia audytu wewnętrznego).

Audyt wewnętrzny przeprowadzany jest na podstawie rocznego planu audytu, przygotowanego przez audytora w porozumieniu z kierownikiem jednostki, w której jest zatrudniony. Jednak w uzasadnionych przypadkach audytor, w uzgodnieniu z kierownikiem, może wykonywać audyt poza planem.

Audytor wyniki przeprowadzonego audytu przedstawia w sprawozdaniu. Kierownik jednostki powinien na podstawie sprawozdania podjąć działania mające na celu usunięcie uchybień lub usprawnienie jej funkcjonowania. Jeżeli w ciągu 2 miesięcy od otrzymania sprawozdania nie podejmie działań, musi poinformować o tym audytora oraz wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa wraz z uzasadnieniem takiego stanu rzeczy.

Jarosław Żarowski

Podstawy prawne:

• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249, poz. 2104; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 79, poz. 666)

• Ustawa z 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 249, poz. 1832)

• Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 sierpnia 2008 r. w sprawie wykazu środków publicznych niezaliczanych do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3a i 4 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 980; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 3, poz. 13)

• Rozporządzenie Ministra Finansów z 10 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzenia audytu wewnętrznego (Dz.U. nr 66, poz. 406)

• Rozporządzenie Ministra Finansów z 24 czerwca 2006 r. w sprawie kwot, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych (Dz.U. nr 112, poz. 763)

Czytaj także

Autor:

Źródło:

Samorzad.infor.pl

Zdjęcia


Alimenty. Jak szybko dostać pieniądze na dziecko14.90 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Artykuł Partnerski

Compliance 2020

Eksperci portalu infor.pl

Kru.pl

Najwyższej jakości usługi rejestracji domen, hosting, certyfikaty SSL oraz bezpieczna poczta korporacyjna.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »