REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca zmianowa. Jakie są zdrowotne konsekwencje?

Dziennikarka medyczno-prawna
praca zmianowa
praca zmianowa
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Praca zmianowa – czy ma wpływ na kondycję organizmu? Okazuje się, że tak. Naukowcy ustalili, że praca w nocy, przy sztucznym oświetleniu, a także jej nieregularność zaburza zegar biologiczny człowieka i może odbić się na zdrowiu. Jakie są skutki pracy zmianowej? Czy da się ich uniknąć? 
rozwiń >

Praca zmianowa jest bardzo popularna – wykonuje ją ponad 20 proc. czynnych zawodowo Europejczyków. W Polsce według danych Eurostatu z 2015 roku –wykonywanie pracy zmianowej deklarowało 30 proc. populacji czynnej zawodowo. 

REKLAMA

Praca zmianowa a naturalny rytm organizmu 

REKLAMA

W opinii ekspertów praca zmianowa zaburza naturalny, wewnętrzny rytm organizmu. Efektem obowiązków wykonywanych nocą jest brak odpoczynku pracownika w momencie, w którym domaga się tego jego zegar biologiczny. Mimo że osoba pracująca na zmiany odsypia to po powrocie do domu, to jednak sen (tzw. sen kompensacyjny) w ciągu dnia, charakteryzuje się mniejszą wartością niż sen w nocy. Badania dowiodły, że pracownik dwuzmianowy przeznacza na sen średnio 5-7 godzin mniej, niż pracownik wykonujący swoje obowiązki stale w tych samych godzinach. Brak dostatecznej ilości snu wraz z niską jakością odpoczynku sprawia, że pracownicy zmianowi mogą odczuwać objawy świadczące o problemach zdrowotnych.

Nie bez znaczenia jest wiek. Tolerancja pracy zmianowej przez organizm zmniejsza się wraz z wiekiem. U seniorów chronotyp przesuwa się w stronę skowronka, co oznacza, że naturalnym dla nich staje się wczesne kładzenie się spać i wczesne wstawanie. Z takiego powodu praca w nocy jest uciążliwa szczególnie dla osób 45+. 

Niepokojące objawy pracy zmianowej  

Objawy, które powinny wzbudzić niepokój u pracownika zmianowego to: 

  • brak apetytu bądź ciągły głód, bóle żołądka, zaburzenia trawienia, zaparcia (jelita i żołądek, przyzwyczajają się do nocnego odpoczynku i przestają prawidłowo funkcjonować); 
  • bezsenność – spowodowana często warunkami nieprzystającymi do odpoczynku (zwiększony poziom hałasu z otoczenia, dopływ światła dziennego); 
  • przemęczenie, drażliwość – związane z kłopotami z zasypianiem czy obniżoną zdolnością do regeneracji; 
  • podwyższone ciśnienie – zachwiany rytm dobowy wpływa na odmienne funkcjonowanie serca i naczyń; 
  • nieprawidłowe wyniki badań hormonalnych – dochodzi do rozregulowania układu hormonalnego pod wpływem niestandardowych i zmiennych godzin pracy.

Praca zmianowa i choroby cywilizacyjne 

Pracujący w systemie zmianowym często uskarżają się na problemy z układem pokarmowym. Nieregularne spożywanie posiłków, potraw typu instant, napojów pobudzających – skutkuje rozwojem chorób układu pokarmowego (m.in. zgaga, wrzody).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Kolejnym z problemem jest wzrost ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego i chorób sercowo-naczyniowych. Nieprawidłowe godziny snu, nieregularne posiłki, stres czy też brak regularnej aktywności fizycznej mogą wpływać na wzrostu ciśnienia krwi i narażać serce na dodatkowe obciążenie.

Choroby nowotworowe to następny negatywny czynnik związany z pracą zmianową – nieprawidłowy rytm dobowy zakłócający produkcję hormonów oraz zaburzenia snu mogą wpływać na procesy naprawcze w organizmie i zwiększać ryzyko rozwoju niektórych rodzajów nowotworów.

Praca zmianowa to także psychiczne skutki – zachwiany rytm snu, brak stabilności i trudności w utrzymaniu harmonii między życiem zawodowym a prywatnym mogą wywołać u pracownika, zaburzenia nastroju i wiele innych związanych ze zdrowiem psychicznym problemów zdrowotnych.

U pracowników zmianowych występuje ponadto większe ryzyko otyłości. Brak regularnych posiłków, nieregularne godziny snu oraz stres – przyczyniają się do nabrania niezdrowych nawyków żywieniowych i co za tym idzie – prowadzić do nadmiernego przybierania na wadze.

Wpływ pracy zmianowej na sprawność umysłową 

Sprawność umysłowa człowieka, jak wykazali naukowcy – jest największa w ciągu dnia a najmniejsza w środku nocy. Między 14-15 ulega niewielkiemu pogorszeniu czas reakcji na dźwięk czy koordynację wzrokowo-ruchową. Wpływ na taki stan rzeczy może mieć rodzaj pracy, konkretnie towarzyszące jej zmęczenie czy znudzenie (największe między 16-18).

Nocą sprawność umysłowa znacznie się pogorsza (najgorzej jest między 1-3 w nocy). Wypełnianie obowiązków w porach, gdy natężenie procesów fizjologicznych jest obniżone a sprawność umysłowa najniższa – wywołuje skutki biologiczne wynikające z niezgodności faz rytmów czynności fizjologicznych oraz zmiany rytmów okołodobowych. Co to oznacza dla pracodawcy? Może wywoływać m.in. absencję chorobową pracownika i jego mniejszą wydajność w pracy. 

Nocna zmiana a wypadek przy pracy

Na nocnych zmianach częściej dochodzi do wypadków, których przyczyną jest tzw. błąd ludzki. Jak tłumaczą eksperci, ilość błędów popełnianych przez pracowników zmianowych ma ścisły związek z porą doby, w jakiej jest wykonywana praca. Niesie to za sobą zagrożenie dla ich zdrowia czy też gorszy związek z krzywą dobowej zdolności do pracy fizycznej jak i umysłowej. 

Eliminacja negatywnych skutków pracy zmianowej 

Nie da się całkowicie zniwelować negatywnych skutków pracy zmianowej, bo organizm nie przystosował się do wykonywania pracy fizycznej czy umysłowej z tą samą efektywnością o dowolnej porze doby. Taka praca to zawsze stres i zakłócenia w przebiegu rytmów okołodobowych. Co zatem robić? Pamiętać m.in. o odpowiedniej, zbilansowanej diecie. Ostatni posiłek jeść 2-3 godziny przed snem. Pierwszy zaś godzinę po wstaniu z łóżka. Pamiętać o aktywności fizycznej. Badać się regularnie, zwłaszcza, gdy organizm wysyła jakiekolwiek sygnały mogące świadczyć o chorobie. 

 

 Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Inforu

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Helikopter z odbiornikiem pasywnym szukają surowców krytycznych na Suwalszczyźnie. Co to są surowce krytyczne?

    Od 1 marca 2024 r. na terenie kilku gmin na Suwalszczyźnie rozpoczęły się poszukiwania złóż surowców krytycznych ze skał magmowych. Badania z wykorzystaniem helikoptera potrwają około dwóch tygodni – poinformował PAP Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy.

    Są już wypłaty podwyżek 30-33% dla nauczycieli - informuje Lublin, Kalisz, Rzeszów, Biała Podlaska, Brwinów, Hrubieszów. Samorządy nie czekały do końca kwietnia

    Rozpoczęła się długo wyczekiwana wypłata podwyżek dla nauczycieli. 1 marca wyższe wynagrodzenie otrzymali nauczyciele z Lublina i Koszalina. Również mniejsze gminy uruchamiają wyższe przelewy.

    Stopnie alarmowe na terenie całego kraju. Premier Donald Tusk podpisał zarządzenia

    Premier Donald Tusk podpisał zarządzenia wprowadzające stopnie alarmowe - 2. stopnia BRAVO i 2. stopnia BRAVO-CRP na terenie całego kraju oraz 2. stopnia BRAVO wobec polskiej infrastruktury energetycznej, mieszczącej się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

    Pobyt w szpitalu - jak się przygotować?

    Pobyt w szpitalu często wiąże się ze stresem. Czasem zmniejszyć go może odpowiednie przygotowanie i wiedza o tym, co jest potrzebne do przyjęcia do szpitala. Podpowiadamy w artykule. 

    REKLAMA

    Od 1 marca 2024 r. zmiana wysokości opłaty za wydanie duplikatu Karty Dużej Rodziny

    Jaka jest aktualna wysokość opłaty za wydanie duplikatu Karty Dużej Rodziny? Kiedy pobierana jest taka opłata?

    Infolinia dla żołnierzy i ich rodzin uruchomiona - wsparcie psychologiczne

    29 lutego 2024 roku została uruchomiona bezpłatna i ogólnodostępna infolinia dla żołnierzy WP, pracowników resortu obrony narodowej oraz ich rodzin.

    29 lutego - Światowy Dzień Chorób Rzadkich. Ile ich jest na świecie?

    Dzień Chorób Rzadkich przypada na ostatni dzień lutego, data jest nieprzypadkowa. Na całym świecie 300 mln ludzi żyje z rzadkimi chorobami. 

    Jak pozbyć się mikroplastiku z wody? Prosty sposób

    Mikroplastik jest wszechobecny, niestety trafia także do pożywienia i wody. Chociaż na ten moment nie wiadomo dokładnie, jak wpływa na ludzki organizm, to wpływ ten z pewnością nie jest pozytywny. Naukowcy znaleźli sposób na pozbycie się mikroplastiku go z wody. 

    REKLAMA

    "Szczyt rolniczy" w Warszawie. Dziś premier spotkał się z protestującymi rolnikami

    Dziś w Warszawie miał miejsce "szczyt rolniczy". Premier Donald Tusk spotkał się z przedstawicielami protestujących rolników. Tematem rozmów jest m.in. kwestia napływu produktów rolno-spożywczych z Ukrainy. Rolnicy sprzeciwiają się również unijnej polityce Zielonego Ładu.

    Ustawa o dostępności w produktach i usługach od 28 czerwca 2025 roku

    Ustawa o zapewnieniu dostępności w produktach i usługach dla osób z niepełnosprawnościami i ze szczególnymi potrzebami ma wejść w życie dnia 28 czerwca 2025 roku. O jakie produkty i usługi chodzi ustawodawcy wdrażającemu unijną dyrektywę zwaną "Europejskim Aktem o Dostępności” (EAA)?

    REKLAMA