Kategorie

Okręgi jednomandatowe nie od razu

Łs
Rozpoczęła się debata nad zmianami w samorządowym prawie wyborczym. Najważniejszymi postulatami są bez wątpienia propozycje wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do rad gmin, powiatów i sejmików województw, a także bezpośrednie wybory starostów.

Reklama

Zastosowanie większościowego systemu wyborczego opartego na wyborze przedstawicieli w okręgach jednomandatowych nie jest postulatem nowym. Zwolennicy tego rozwiązania argumentują, że wyborca będzie wybierał wówczas konkretną osobę, a nie partię polityczną. Na przykładzie demokracji anglosaskich, a w szczególności systemu brytyjskiego - podkreślają niewielkie rozdrobnienie i łatwość wyłaniania większości rządzącej w wybranych tą drogą organach.

Wprowadzenie okręgów jednomandatowych w wyborach samorządowych w Polsce stanowi zapewne plan minimum projektodawców, wobec trudności przeprowadzenia podobnej zmiany w wyborach parlamentarnych (konieczność zmiany konstytucji). Mimo to propozycja, by nowym systemem objąć wybory samorządowe wszystkich szczebli, wydaje się w polskich warunkach zbyt radykalna i ryzykowna. Niezmiernie trudno przewidzieć skutki tak poważnej zmiany wobec niewielkich doświadczeń w zastosowaniu okręgów jednomandatowych w wyborach do ciał kolegialnych w Polsce. Warto wspomnieć, że dotychczas wybory według tej formuły (wzorowanej na ordynacji brytyjskiej) przeprowadzano jedynie w radach dzielnic niektórych polskich miast (np. Krakowa). Rady takie oczywiście nie podlegają rygorom ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw. Jak wskazują badania opinii publicznej - polscy wyborcy dość długo przyswajają wszelkie zmiany w regulacjach wyborczych. Mogą wystąpić negatywne skutki wyborów większościowych, jakim jest np. niedoreprezentowanie dużych grup obywateli. Odgrywające tak ważną rolę, organy samorządowe nie powinny zostać poddane tak poważnemu eksperymentowi. Należałoby raczej przyjąć postulat wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych jako potencjalny kierunek zmian i stopniowo, ewolucyjnie do niego dążyć, przyzwyczajając wyborców do nowej formuły i zbierając doświadczenia. Pierwszym krokiem mogłoby być rozszerzenie zasady wyborów większościowych w wyborach do rad gmin o liczebności do 100 tys. mieszkańców (dotychczas wybory takie przeprowadza się jedynie w gminach posiadających mniej niż 20 tys. mieszkańców). Sprzyja temu formuła nowoczesnych kampanii wyborczych i rozwój mediów, pozwalające obywatelom na coraz łatwiejsze poznanie oferty poszczególnych kandydatów. Dopiero kolejnym krokiem mógłby być wybór tych rad w jednomandatowych okręgach wyborczych.

 

Reklama

Bezpośredni wybór starosty jest propozycją ciekawą. Pozytywne doświadczenia z funkcjonowania organów samorządowych wybieranych w wyborach bezpośrednich (wójta, burmistrza, prezydenta) i wyraźna akceptacja społeczna takiego trybu (w tym zauważalnie wyższa frekwencja) z pewnością uzasadniają dalszą jego ewolucję. Zwolennicy nowego rozwiązania słusznie wskazują również na potencjalne wzmocnienie pozycji starostów i skuteczniejsze sprawowanie władzy wykonawczej. Warto również podkreślić, że kampania wyborcza na stanowisko starosty pozwoli zainteresować obywateli problematyką zadań oraz kompetencji samorządu na szczeblu powiatowym.

Proponowanym zmianom w samorządowym prawie wyborczym powinny towarzyszyć również projekty nowelizacji przepisów dotyczących finansowania samorządowych kampanii wyborczych - dostosowujące je do nowych realiów. Należy również zapewnić obywatelom rzetelną i kompleksową informację o zbliżających się wyborach. Wzorem m.in. Holandii można to osiągnąć, wprowadzając zapis o obowiązku przesyłania obywatelom na kilka tygodni przed wyborami pocztowych zawiadomień, zawierających m.in. adres lokalu wyborczego, godziny jego otwarcia, a także sposób i zasady oddawania głosów.

 

JAROSŁAW ZBIERANEK,

prawnik, politolog z Instytutu Spraw Publicznych

ŁS

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina. Jakie są zasady konkursów? Jakie nagrody można wygrać?

    Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników informacji o szczepieniu?

    Wyłączenia zaszczepionych z limitu osób na wydarzeniach a RODO. Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19?

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych to bezzwrotne dofinansowania inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. To program, który jest zbudowany wokół głównych założeń Polskiego Ładu.

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022. Projekt ustawy budżetowej na rok 2022 przewiduje podniesienie płacy minimalnej do 3000 zł brutto. Mimo to, wynagrodzenia w sferze budżetowej mają być zamrożone i wyniosą tyle samo co w roku 2021. Jak sytuacja wpłynie na samorządy?

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy, styl życia [RAPORT]

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy. Jak zmieniło się nasze życie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy? Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Ile mieszkań czynszowych budują najbogatsze miasta w Polsce? [RAPORT]

    Budowa mieszkań to kosztowne przedsięwzięcie, na które wiele miast nie może sobie pozwolić. Ale są i takie, które radzą sobie całkiem nieźle. Sprawdziliśmy, czy ich władze myślą o potrzebach mieszkaniowych mniej zamożnych mieszkańców?

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych. Minister zdrowia Adam Niedzielski zdecydował, by z 70 placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, w których udział teleporad wyniósł ponad 90 proc. nie przedłużyć umów. Minister wskazał, że główną barierą dla pacjentów w dostępie do lekarzy POZ jest w tej chwili nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych.

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.