reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Co zmienia się w zamówieniach publicznych

Co zmienia się w zamówieniach publicznych

Nowelizacja prawa zamówień publicznych wprowadza wiele korzystnych zmian dla przedsiębiorców biorących udział w postępowaniu o zamówienie publiczne. Dotyczą one m.in. możliwości wnoszenia odwołań, uzupełniania dokumentów, zlecania prac podwykonawcom. Ustawa wprowadza też pewne obostrzenia.  


Nowelizacja prawa zamówień publicznych z 4 września 2008 r. zacznie obowiązywać od 24 października. Dzięki niej wykonawcy uzyskają prawo do wnoszenia odwołań w postępowaniach o mniejszej wartości. Urzędnicy uzyskają natomiast możliwość poprawiania drobnych błędów w ofertach przetargowych.

Przedłużanie ofert

Wykonawcy będą mogli samodzielnie, bez wezwania zamawiającego, przedłużyć termin związania swą ofertą. Dotąd konieczny był wniosek urzędnika w tym zakresie, a samodzielne przedłużenie oferty traktowano często za bezskuteczne. W efekcie zdarzało się, że zamawiający celowo nie wzywali wykonawców do przedłużenia ważności oferty, dążąc do unieważnienia postępowania. Przedsiębiorcy zaczęli się bronić - przedłużając swe oferty bez wezwania zamawiających. Jednak arbitrzy, do których trafiały spory w tej kwestii, nie mieli jednego zdania w tej sprawie. Interwencja ustawodawcy była więc konieczna.

W celu zapewnienia ochrony wykonawcom utrzymane zostanie ograniczenie możliwości przedłużenia terminu związania ofertą z inicjatywy zamawiającego. Urzędnik będzie mógł tylko raz, co najmniej na trzy dni przed upływem terminu związania ofertą, zwrócić się do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu o oznaczony okres. Przy czym nie może być on dłuższy niż 60 dni. Przedłużenie okresu związania ofertą będzie dopuszczalne tylko z jednoczesnym przedłużeniem okresu ważności wadium albo, jeżeli nie jest to możliwie, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres związania ofertą.

Wątpliwości przy błędach

Urzędnicy będą mieli więcej swobody przy poprawianiu oczywistych omyłek w ofertach wykonawców. Uchylony zostanie bowiem dotychczasowy zamknięty katalog sposobu poprawiania omyłek rachunkowych z art. 88 prawa zamówień publicznych (p.z.p.). Ustawodawca liczy, że ta zmiana spowoduje, że mniej ofert będzie odrzucanych. Dotąd często zdarzało się, że najkorzystniejsza cenowo oferta musiała zostać odrzucona tylko dlatego, że przepisy nie pozwalały poprawić w niej błędu, który wykraczał poza katalog omyłek ściśle wskazanych w prawie zamówień publicznych.

Zmiany w zakresie poprawiania błędów w ofertach mogą nie spełnić swej roli. Większa swoboda zamawiających przy poprawianiu ofert może spowodować także więcej sporów między wykonawcami o to, czy poprawki ingerują lub nie w treść oferty. Największe kłopoty pojawią się przy ocenie omyłek polegających na niezgodności oferty ze specyfikacją, które nie powodują istotnych zmian w treści oferty. Przepisy nie wskazują bowiem, które poprawki należy traktować jako powodujące istotne zmiany w treści oferty, a które nie.

Aby uniknąć sporów, przy poprawianiu ofert wielu urzędników zdecyduje się na samodzielne doprecyzowanie w specyfikacji istotnych warunków zamówienia przykładowych okoliczności, w których dopuszczalne będzie poprawianie błędów w ofertach. Większość z nich będzie wzorować się na uchylonym przez nowelę katalogu omyłek uprawniających do dokonania poprawek, ewentualnie uzupełniając go o kilka innych sytuacji uprawniających do zmian w ofertach.

Wykonawca będzie miał trzy dni na wyrażenie zgody na poprawienie omyłki (dawniej siedem dni).

Uzupełnienie pełnomocnictwa

Dla przedsiębiorców istotne znaczenie będą miały zmiany w zakresie uzupełniania przez nich oświadczeń, dokumentów oraz pełnomocnictw. Dotąd zamawiający musiał wzywać firmy tylko do uzupełnienia dokumentów i oświadczeń potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu (tzw. dokumenty podmiotowe) oraz potwierdzających, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania zamawiającego (przedmiotowe). Dzięki noweli zakres wezwania wykonawców do uzupełnienia dokumentacji zostanie rozszerzony także o pełnomocnictwo do złożenia oferty. Dotychczas problem umocowania osób podpisujących ofertę nie był wprost przesądzony w prawie zamówień publicznych. Niektórzy eksperci twierdzili, że uzupełnienie pełnomocnictwa jest niemożliwe i nie można w tym zakresie odwoływać się do regulacji cywilistycznych. Część prawników wskazywała jednak, że wykonawca może potwierdzić ofertą złożoną przez nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, jednak zamawiający musi na to wyrazić zgodę. Niestety, w praktyce urzędnicy nie godzili się na potwierdzenie, więc nie można było wykorzystać przepisów prawa cywilnego.

Po wejściu w życie nowelizacji, w sytuacji gdy wykonawca złoży nieprawidłowe pełnomocnictwo lub nie złoży go wcale, urzędnik będzie miał obowiązek wezwać go do uzupełnienia tego braku. Dzięki temu oferta nie zostanie wyeliminowana z przetargu. Aby uniknąć problemów, wykonawca powinien zadbać, aby pełnomocnictwo było wystawione przed datą składania ofert.

Wsteczna data

Niekorzystny dla wykonawców będzie wprowadzony nowelą wymóg złożenia na wezwanie zamawiającego oświadczeń i dokumentów potwierdzających spełnianie przez firmę warunków udziału w postępowaniu oraz spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo termin składania ofert. Dotąd wystarczało, że uzupełnione dokumenty potwierdzały spełnianie warunków na dzień wyznaczony przez urzędnika na uzupełnienie.

Zamawiający będzie mógł odstąpić od obowiązku wezwania do uzupełnienia dokumentacji tylko wówczas, gdy mimo uzupełnienia dokumentów oferta podległaby odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.

Utrata wadium

Po wejściu w życie nowelizacji celowe nieuzupełnienie dokumentów i pełnomocnictwa będzie oznaczało dla wykonawcy utratę wadium wraz z odsetkami. Aby uniknąć takiego skutku, przedsiębiorca, który nie uzupełni na wezwanie zamawiającego dokumentacji, będzie musiał wykazać, że nieuzupełnienie wynikało z przyczyn nieleżących po jego stronie, a więc np. z przyczyn leżących po stronie organu administracji.

Sankcje za celowe nieuzupełnienie dokumentów mają ograniczyć zjawisko zmów przetargowych. Dotychczas zdarzało się, ze nieuczciwi wykonawcy przez celowe nieuzupełnienie dokumentów wpływali na wynik przetargu. Działające w porozumieniu firmy ustalały, że ta z nich, która zaoferowała najtańszą ofertę, odmówi uzupełnienia brakujących dokumentów. Wówczas była wykluczana i zwracano jej wadium. Na jej miejsce wchodził kolejny ustalony wykonawca z droższą ofertą.

Nowelizacja wprowadza także zmiany w zakresie wysokości wadium. Zamawiający będzie musiał żądać wadium, tak jak teraz, gdy wartość zamówienia jest co najmniej równa tzw. progom unijnym. Do progów unijnych sam będzie decydował, czy to konieczne. Wysokość wadium nie będzie mogła być większa niż 3 proc. wartości zamówienia. Natomiast zniknie dotychczasowa dolna granica wadium 0,5 proc.

Podwykonawcy i wykonawcy

Teraz o zamówienie publiczne mogą ubiegać się wykonawcy, którzy dysponują potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia. Dzięki nowelizacji o kontrakt będą mogły ubiegać się także wykonawcy, którzy przedstawią pisemne zobowiązanie innych podmiotów do udostępnienia im potencjału technicznego i osób zdolnych do wykonania zamówienia. Pozwoli to spełnić warunki udziału w postępowaniu tym wykonawcom, którzy nie dysponują samodzielnie potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia.

Całkowicie rozszerzony zostanie również zakres korzystania przez wykonawców z podwykonawstwa. Zasadą będzie to, że wykonawca może powierzyć wykonanie zamówienia podwykonawcom, z wyjątkiem przypadku, gdy ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia zamawiający zastrzeże w specyfikacji, że część lub całość zamówienia nie może być powierzona podwykonawcom. Dotychczas zamawiający mógł wprowadzać ograniczenie w tym zakresie, np. dotyczące tego, które części zamówienia nie będą mogły być powierzone podwykonawcom.

Wykluczanie wykonawców

Zmienią się zasady wykluczania z przetargów nierzetelnych wykonawców, którzy uczestniczą w kolejnych postępowaniach, mimo że już wcześniej nie wywiązali się ze zobowiązań wobec innych zamawiających. Dotąd urzędnik miał obowiązek wykluczyć wykonawcę, jeżeli wystąpiło niewykonanie lub nienależyte wykonanie innego zamówienia w ciągu trzech lat przed wszczęciem postępowania oraz niewykonanie bądź nienależyte wykonanie tego zamówienia spowodowało wyrządzenie szkody, która nie została dobrowolnie naprawiona do dnia wszczęcia postępowania. Ponadto konieczne było wykazanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zamówienia przez wykonawcę było następstwem okoliczności, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność. W przypadku szkody wyrządzonej innemu zamawiającemu urzędnicy musieli sięgać po pisemne oświadczenia innych zamawiających, protokoły odbioru prac lub opinie biegłych. Natomiast nie było wymagane powołanie się na dowód, taki jak prawomocny wyrok stwierdzającego nienależyte wykonanie zamówienia. Po wejściu w życie nowelizacji urzędnik będzie mógł wykluczyć z przetargu wykonawcę tylko wówczas, gdy będzie miał na to dowód w postaci orzeczenia.

Nierzetelni wykonawcy trafią na czarną listę prowadzoną przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. O tym, czy firma znajdzie się na liście, będzie decydować to, czy szkoda została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu wydanym w okresie trzech lat przed wszczęciem postępowania, a nie upływ określonego terminu od momentu wyrządzenia szkody.

W efekcie może dojść do absurdalnych sytuacji. Z przetargu nie zostaną wykluczeni wykonawcy, którzy ewidentnie wyrządzili szkodę, ale jeszcze nie została ona stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Po nowelizacji zamawiający nie będzie bowiem mógł udowodnić nierzetelności firmy poprzez inne dowody, np. oświadczenie innego zamawiającego. Natomiast wykonawca, który nie wykonał prawidłowo zamówienia w odległej przeszłości, np. dziesięć lat przed toczącym się postępowaniem, straci szansę na uzyskanie zamówienia, jeśli prawomocny wyrok w jego sprawie zapadnie w okresie trzech lat przed wszczęciem przetargu. Problem może się także pojawić, jeśli sąd oddali powództwo odszkodowawcze zamawiającego, wskazując jednak, że zaistniała szkoda, która nie była rezultatem np. złych warunków atmosferycznych. Wówczas wykonawca może zostać wykluczony z przetargu.

reklama

Czytaj także

Autor:

Źródło:

GP

Zdjęcia


Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców59.00 zł
reklama

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

Compliance 2021

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Gekko Taxens

Jesteśmy zespołem konsultantów biznesowych, czołowych ekspertów w swoich dziedzinach. Specjalizujemy się w kompleksowym doradztwie podatkowym, prawnym oraz consultingu operacyjnym.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama