Kategorie

Jakie są kompetencje kierowników instytucji kultury

Magdalena Kasprzak
Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Przepisy dotyczące funkcjonowania instytucji kultury nie precyzują jasno, jak daleko sięgają uprawnienia jej kierownika. Mówią jedynie, że osoba ta zarządza instytucją kultury i reprezentuje ją na zewnątrz. Dlatego konieczne jest określenie szczegółów kompetencji dyrektora w statucie lub w regulaminie instytucji.

Zakres kompetencji dyrektora instytucji kultury zależy przede wszystkim od charakteru samej instytucji. Poza podstawowymi obowiązkami wynikającymi z bycia pracodawcą, dyrektor skupia się przede wszystkim na celach statutowych instytucji kultury, którą kieruje. To od rodzaju instytucji, a dokładniej charakteru jej działalności kulturalnej zależy, jakie obowiązki będą spoczywać na jej dyrektorze lub kierowniku. Podstawowym aktem regulującym kwestie organizacji i działalności instytucji kultury jest ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (dalej: ustawa o działalności kulturalnej).

Zakres działania instytucji kultury

Instytucje kultury, a zwłaszcza muzea, ośrodki badań i dokumentacji, biura wystaw artystycznych, galerie i centra sztuki, Filmoteka Narodowa, biblioteki, domy i ośrodki kultury, świetlice i kluby, ogniska artystyczne, domy pracy twórczej - prowadzą działalność w zakresie upowszechniania kultury.

Do podstawowych zadań tych instytucji należy w szczególności:

• edukacja kulturalna i wychowanie przez sztukę,

• sprawowanie opieki nad zabytkami,

• tworzenie warunków dla rozwoju amatorskiego ruchu artystycznego oraz zainteresowania wiedzą i sztuką,

• tworzenie warunków dla rozwoju folkloru, a także rękodzieła ludowego i artystycznego,

• rozpoznawanie, rozbudzanie i zaspokajanie potrzeb oraz zainteresowań kulturalnych (art. 32 ustawy o działalności kulturalnej).

Instytucje kultury, których organizatorem są jednostki samorządu terytorialnego, mogą prowadzić ponadto działalność instruktażowo-metodyczną dla pracowników instytucji kultury, ale tylko w zakresie swoich podstawowych zadań.

Kompetencje dyrektorów takich instytucji mieszczą się w zakresie podstawowych obowiązków wynikających z formy organizacyjno-prawnej danego podmiotu.

Statutowe obowiązki dyrektora instytucji kultury

Obowiązki i kompetencje kierowników instytucji kultury nie zostały w jasny sposób określone przepisami ustawy o działalności kulturalnej. Jedyna regulacja zawarta w przepisach dotycząca kompetencji mówi, że dyrektor instytucji kultury przede wszystkim zarządza instytucją i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 17 ustawy o działalności kulturalnej). Tym samym sprawuje nadzór nad działalnością podstawową instytucji kultury, którą kieruje.

W przypadku instytucji kultury podstawowe kwestie związane z zasadami funkcjonowania takich podmiotów precyzuje statut instytucji. Określa on:

• wewnętrzną organizację,

• cele istnienia,

• tryb działania i podobne zagadnienia ustrojowe danego podmiotu.

Regulamin organizacyjny też dopuszczalny

Zdarzają się przypadki, w których statut nie zawiera wszystkich niezbędnych informacji do szczegółowego określenia kompetencji dyrektora instytucji kultury. Statut taki nie może być jednak (jak wspomniałam już wcześniej) całkowicie pozbawiony takich regulacji. Są one wymagane chociaż w podstawowym zakresie.

Obowiązki mogą być dzielone

Niezależnie od tego, czy kompetencje dyrektora/kierownika instytucji kultury będą wynikać z zapisów statutu, czy dodatkowego regulaminu, w którymś z tych dokumentów powinny znaleźć się informacje dotyczące np. podziału obowiązków. Dotyczy to sytuacji, w których dyrektor instytucji kultury wykonuje zadania statutowe instytucji za pośrednictwem swoich podwładnych.

PRZYKŁAD

Czy w statucie naszego centrum kultury i sztuki obowiązki dyrektora powinny być określone szczegółowo, czy też wystarczy odniesienie do przepisów ustawy o działalności kulturalnej.

Przyjmuje się, że postanowienia zawarte w statucie instytucji kultury dokładnie określają organizację, cele i sposób funkcjonowania instytucji. Tym samym powinny też w miarę dokładnie wskazywać, jakie zadania ciążą na poszczególnych organach instytucji, w tym również na jej dyrektorze.

Na przykład postanowienia zawarte w statucie mogą być sformułowane następująco:

1) „dyrektor bezpośrednio, a w sprawach finansowych przy udziale głównego księgowego, sprawuje nadzór oraz kontrolę nad całokształtem pracy instytucji kultury >X<” lub

2) „dyrektor ponosi odpowiedzialność za prawidłowe funkcjonowanie i działalność instytucji >X<”, lub

3) do kompetencji dyrektora instytucji X należy w szczególności:

• opracowywanie planów działalności merytorycznej,

• merytoryczna opieka nad placówkami w terenie,

• ustanawianie pełnomocników oraz określanie granic ich umocowania,

• składanie oświadczeń woli w imieniu instytucji X,

• nadawanie regulaminu organizacyjnego,

• wydawanie wewnętrznych aktów prawnych regulujących działalność,

• prowadzenie kompleksowej polityki personalnej,

• współpraca z instytucjami kultury, władzami samorządowymi, stowarzyszeniami, fundacjami i organizacjami społecznymi.

Oczywiście możliwe i dopuszczalne jest określenie kompetencji dyrektora instytucji kultury w sposób nieco mniej szczegółowy.

Przykładowo, dyrektor miejskiego ośrodka kultury (dalej: MOK):

• kieruje instytucją przy pomocy podległych mu działów i komórek organizacyjnych;

• reprezentuje MOK wobec organów władzy, instytucji, osób prawnych i prywatnych, działa w imieniu firmy, podległych mu jednostek i pracowników;

• w celu realizacji merytorycznych i organizacyjnych zadań instytucji podejmuje decyzje, wydaje polecenia, zarządzenia pisemne i inne;

• jest uprawniony do podpisania pism, składania oświadczeń i podpisywania umów w imieniu MOK;

• dysponuje pozostającymi we władaniu jednostki środkami finansowymi. Zaciąga zobowiązania rzeczowe i finansowe wynikające z zakresu działania MOK.

Z przepisów ustawy o działalności kulturalnej wynikają jedynie bardzo ogólne i jednocześnie podstawowe kompetencje dyrektorów instytucji kultury zarządzających takimi podmiotami. Poza tym nie wszystkie instytucje prowadzą swoją działalność w taki sam sposób, czy mają takie same potrzeby, dlatego też właściwe byłoby określenie kompetencji dyrektora instytucji kultury w odniesieniu do tego konkretnego podmiotu, którym kieruje.

PRZYKŁAD

W statucie naszej biblioteki kompetencje i obowiązki dyrektora nie zostały wyczerpująco określone. Czy właściwe jest zatem szczegółowe określenie ich np. w regulaminie wewnętrznym biblioteki?

Reklama

Żaden przepis nie wskazuje jednoznacznie na obowiązek zawarcia wyczerpującej regulacji obowiązków dyrektora lub innych pracowników. Podstawowym celem statutu jest bowiem określenie celów i organizacji samej instytucji. Przez pojęcie organizacji należy tutaj rozumieć strukturę organizacyjną instytucji, czyli np. wykaz kadry tzw. zarządzającej z podziałem na zakres kontroli, jaką sprawują.

Tak ogólne regulacje nie wskażą jednak, jakie dokładnie kompetencje będą mieli poszczególni pracownicy oraz sam dyrektor. Konieczny jest wówczas dodatkowy dokument w postaci np. regulaminu organizacyjnego instytucji, w którym kwestie te zostaną wyjaśnione w sposób dokładny.

Przykładowo, w statucie gminnej biblioteki publicznej może znaleźć się zapis:

Kompetencje kierownika biblioteki:

• „stoi na czele biblioteki” lub,

• „kieruje działalnością biblioteki i reprezentuje ją na zewnątrz”.

W przypadku tak ogólnych informacji konieczny jest zatem akt pomocniczy, czyli regulamin organizacyjny. Statut powinien zawierać do niego odesłanie oraz zapis, zgodnie z którym - w regulaminie organizacyjnym ustala się szczegółową organizację wewnętrzną biblioteki oraz zakres podejmowanych działań.

PRZYKŁAD

W naszym Teatrze Muzycznym kompetencje dyrektora teatru pokrywają się po części z kompetencjami kierowników działów. Czy potrzebne są dodatkowe zapisy w naszym statucie na ten temat?

Podział obowiązków w instytucjach kultury ma związek z wewnętrzną organizacją przyjętą w takich podmiotach. A jak wynika z samego charakteru statutu, powinny się w nim znaleźć informacje na ten temat.

Dlatego też zapisy w statucie teatru muzycznego mogłyby wyglądać następująco:

1) „Do zakresu czynności dyrektora naczelnego Teatru Muzycznego należy w szczególności:

• ogólne kierownictwo w sprawach artystycznych, repertuarowych, administracyjnych, organizacyjnych i gospodarczych,

• reprezentowanie Teatru Muzycznego na zewnątrz,

• ustalanie regulaminu organizacyjnego Teatru Muzycznego,

• sporządzanie planu finansowego Teatru,

• ustalanie regulaminu pracy,

• wydawanie instrukcji i zarządzeń wewnętrznych.

2) Dyrektor naczelny kieruje działalnością Teatru Muzycznego przy pomocy:

• dyrektora artystycznego,

• wicedyrektora ds. administracyjno-ekonomicznych”.

Magdalena Kasprzak

Podstawa prawna:

• Ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 13, poz. 123; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. nr 227, poz. 1658)

 

 

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina. Jakie są zasady konkursów? Jakie nagrody można wygrać?

    Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników informacji o szczepieniu?

    Wyłączenia zaszczepionych z limitu osób na wydarzeniach a RODO. Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19?

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych to bezzwrotne dofinansowania inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. To program, który jest zbudowany wokół głównych założeń Polskiego Ładu.

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022. Projekt ustawy budżetowej na rok 2022 przewiduje podniesienie płacy minimalnej do 3000 zł brutto. Mimo to, wynagrodzenia w sferze budżetowej mają być zamrożone i wyniosą tyle samo co w roku 2021. Jak sytuacja wpłynie na samorządy?

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy, styl życia [RAPORT]

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy. Jak zmieniło się nasze życie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy? Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Ile mieszkań czynszowych budują najbogatsze miasta w Polsce? [RAPORT]

    Budowa mieszkań to kosztowne przedsięwzięcie, na które wiele miast nie może sobie pozwolić. Ale są i takie, które radzą sobie całkiem nieźle. Sprawdziliśmy, czy ich władze myślą o potrzebach mieszkaniowych mniej zamożnych mieszkańców?

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych. Minister zdrowia Adam Niedzielski zdecydował, by z 70 placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, w których udział teleporad wyniósł ponad 90 proc. nie przedłużyć umów. Minister wskazał, że główną barierą dla pacjentów w dostępie do lekarzy POZ jest w tej chwili nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych.

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.