Kategorie

Dyskryminacja w przyznawaniu świadczeń socjalnych

Joanna Skrobisz
inforCMS
W wielu regulaminach pracodawcy w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi czy przedstawicielami pracowników zamieszczają zapisy, które są niezgodne z ustawą o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych i dyskryminują niektóre grupy pracowników.

Pracodawca jako administrator środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (zfśs) jest gwarantem zarówno zgodnego z prawem gospodarowania środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, jak i zgodności z prawem treści samego regulaminu.

Staż pracy

Częstym uregulowaniem pojawiającym się w regulaminie jest uzależnienie przyznania świadczeń od osiągnięcia przez pracownika u danego pracodawcy określonego stażu pracy.

Przykład

Pracownik złożył wniosek do pracodawcy o dofinansowanie kolonii dla dziecka. Spełnia wszystkie kryteria socjalne, tj. ma dochód na jednego członka rodziny wynoszący 800 zł, występuje o świadczenie po raz pierwszy w 2009 r. Pomimo to dofinansowanie nie zostało przyznane. Jako przyczynę podano, że pracownik nie przepracował roku w zakładzie i w związku z tym nie nabył jeszcze prawa do korzystania ze świadczeń socjalnych.

Takie działanie pracodawcy jest sprzeczne z przepisami o zfśs.

Przyznanie ulgowych świadczeń oraz dopłat finansowanych ze środków funduszu może nastąpić tylko na podstawie zbadanej sytuacji materialnej, rodzinnej i życiowej osoby uprawnionej.

Dlatego też uzależnienie przyznania świadczeń od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy jest niedopuszczalne.

Niezgodność z prawem wskazanych powyżej działań pracodawcy zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 16 sierpnia 2005 r. (I PK 12/05). Sąd w tym orzeczeniu stwierdził wprost, że wydatkowanie środków zfśs z zastosowaniem kryterium stażu pracy, bez uwzględnienia kryterium socjalnego, jest niezgodne z ustawą w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Warto zauważyć, że wprowadzenie takich ograniczeń może narazić pracodawcę na odpowiedzialność – także za wykroczenie.

Wymiar zatrudnienia

Kolejnymi zapisami, które nie powinny znaleźć się w regulaminie przyznawania świadczeń socjalnych, są postanowienia uzależniające wysokość świadczeń socjalnych od wymiaru zatrudnienia. Tak samo niedopuszczalne i dyskryminujące jest przyznanie prawa do świadczeń tylko w przypadku, gdy podstawowym miejscem zatrudnienia pracownika jest dany zakład pracy, w którym funkcjonuje fundusz.

Przykład

Pracownica samotnie wychowująca dziecko w wieku szkolnym wystąpiła o przyznanie dofinansowania wypoczynku zorganizowanego we własnym zakresie dla siebie i córki. Przyznano jej to świadczenie, ale jego wysokość ograniczono do wymiaru zatrudnienia. Pracownicy, których dochód na jednego członka rodziny wynosi 1000 zł, otrzymywali dofinansowanie w wysokości 800 zł na osobę. Ponieważ pracownica zatrudniona była na 3/4 etatu, przyznano jej dofinansowanie w wysokości 1200 zł, a nie 1600 zł.

Dokumentowanie dochodów nie stanowi dyskryminacji

Reklama

Nie naruszają natomiast przepisów prawa, jak też nie można ich uznać za dyskryminujące zapisy regulaminów, które nakładają na pracownika obowiązek udokumentowania dochodów przypadających na członka rodziny, przez przedstawienie zaświadczenia o wysokości zarobków współmałżonka.

Ponieważ przyznawanie świadczeń oraz ustalanie wysokości dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, pracodawca musi uzyskać takie dane dotyczące pracownika, a nawet jego rodziny. Jest to konieczne, aby ustalić prawo do świadczeń. Pracodawca nie narusza dóbr osobistych pracownika, zobowiązując go zgodnie z postanowieniami regulaminu przyznawania zapomóg z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych do złożenia zaświadczenia o zarobkach uzyskiwanych u drugiego pracodawcy (wyrok SN z 8 maja 2002 r., I PKN 267/01).

Zasady wykonywania tego obowiązku powinny być dokładnie sprecyzowane w regulaminie funduszu świadczeń socjalnych.

WAŻNE!

W regulaminie należy ściśle określić, jakie dane należy przedstawić, albo wskazać rodzaj dokumentów, które pracownik ma obowiązek przedstawić pracodawcy w celu uzyskania świadczeń socjalnych.

Pozbawienie świadczeń członków rodziny pracownika

Osobami uprawnionymi do korzystania z funduszu są:

• pracownicy zatrudnieni w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania oraz członkowie ich rodzin,

• pracownicy przebywający na urlopach wychowawczych,

• emeryci i renciści, byli pracownicy zakładu oraz członkowie ich rodzin.

W regulaminach przyznawania świadczeń socjalnych można znaleźć zapisy pozbawiające możliwości korzystania z funduszu socjalnego przez członków rodzin pracowników i byłych pracowników, a zwłaszcza ich współmałżonków zatrudnionych w innych zakładach pracy. Zgodnie z tymi uregulowaniami ze środków funduszu socjalnego mogą korzystać wyłącznie pracownicy danego zakładu.

Przykład

Reklama

Pracownik mający na utrzymaniu niepracującą żonę i dwójkę dzieci wystąpił o dofinansowanie wypoczynku letniego dla rodziny. Pracodawca przyznał mu to świadczenie jedynie na niego, mimo że jego dochód na członka rodziny był bardzo niski. Decyzję swoją uzasadnił tym, że fundusz tworzony jest dla pracowników, a przyznając świadczenia członkom rodzin, pozbawiłby możliwości otrzymania dofinansowania przez innych zatrudnionych pracowników.

Tego typu zapisy są zarówno niezgodne z obowiązującą ustawą, jak i dyskryminujące pracowników posiadających rodziny, których dochody są stosunkowo niewielkie. Nie powinny więc znajdować się w regulaminach zfśs.

Podstawa prawna:

• ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),

• wyroki Sądu Najwyższego:

– z 16 sierpnia 2005 r. (I PK 12/05 OSNP 2006/11–12/182),

– z 8 maja 2002 r. (I PKN 267/01, OSNP 2004/6/99).

Joanna Skrobisz

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?