Postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego

Wniosek o przyznanie dodatku

Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej do jego otrzymania. Tak jak w każdej sprawie administracyjnej, także i w tym wypadku wnioskodawca może działać przez pełnomocnika. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym wyklucza się możliwość działania w charakterze pełnomocników domowników i członków najbliższej rodziny wnioskodawcy na podstawie tzw. pełnomocnictwa dorozumianego. Wniosek powinien spełniać wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a. tj. zawierać wskazanie osoby od której pochodzi, jej adres, żądanie oraz wymogi sformułowane w przepisach szczególnych (tj. przepisach Ustawy oraz Rozporządzenia określającego wzór wniosku i deklaracji).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy, do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy dołączyć deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz „inne niezbędne dokumenty”. Właściciel domu jednorodzinnego jest obowiązany dołączyć do wniosku zaświadczenie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na budowę, potwierdzające powierzchnię użytkową, w tym łączną powierzchnię pokoi i kuchni, oraz wyposażenie techniczne domu, a także rachunki za energię cieplną i wodę oraz odbiór nieczystości stałych i płynnych.

Warto podkreślić, że na etapie składania wniosku o dodatek mieszkaniowy wnioskodawca deklaruje osiągane dochody, ale nie ma obowiązku ich dokumentowania. W konsekwencji organ nie ma  prawa uzależniać wszczęcia postępowania od przedłożenia takiej dokumentacji. Oznacza to, że nie może, powołując się na nieudokumentowanie osiąganych przez wnioskodawcę dochodów, pozostawić wniosku bez rozpoznania w oparciu o art. 64 ust. 2 k.p.a. (tak: Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2007 r., IISAB/Bk 30/07, LEX 454031) Gdyby tak postąpił, wnioskodawcy przysługiwałoby zażalenie na bezczynność do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego.

Wywiad środowiskowy

W postępowaniu wyjaśniającym w sprawie przyznania dodatku, organ podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) Istotnym elementem postępowania jest wywiad środowiskowy. Ustawa nie nakłada wprawdzie na organy obowiązku przeprowadzania go w każdej sprawie, jednak zasada prawdy obiektywnej przemawia za tym aby organy możliwie często z tej możliwości korzystały. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy prawdziwość danych zawartych w załączonej do wniosku deklaracji budzi wątpliwości organu.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 Ustawy, wywiad środowiskowy ma na celu dokładne ustalenie faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy oraz faktycznej liczby osób wspólnie stale z nim zamieszkujących i gospodarujących. Przeprowadza go pracownik upoważniony przez organ. Może on zażądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o stanie majątkowym. Wzór oświadczenia określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu.

Zgodnie z powołanym rozporządzeniem, wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wywiad środowiskowy jest szczególną postacią dowodu z oględzin, w rezultacie czego stosuje się do niego art. 79 § 2 k.p.a., zgodnie z którym na siedem dni przed terminem jego przeprowadzenia organ ma obowiązek powiadomić stronę o dacie i miejscu planowanych czynności. Podany stronie termin musi być konkretny- nie wolno organowi w szczególności poprzestać na poinformowaniu strony o tym, że wywiad zostanie lub może zostać przeprowadzony w ciągu 14 dni od złożenia wniosku. Niedopełnienie przez organ w/w obowiązku nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji (wyrok WSA w Łodzi  z dnia 4 grudnia 2007 r., III SA/Łd 568/07, niepubl.).

 Komu przysługuje dodatek mieszkaniowy>>

Termin wydania decyzji

Zgodnie z art. 7 ust. 7 Ustawy, decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku oraz doręczona wnioskodawcy i zarządcy lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. Powołany przepis wyłącza w postępowaniu o przyznanie dodatku zastosowanie art. 35 § 3 k.p.a., który w sprawach szczególnie skomplikowanych dopuszcza prowadzenie postępowania przez dwa miesiące. Wskazany termin ma charakter instrukcyjny, a jego celem jest wyłącznie zdyscyplinowanie organów administracji publicznej. Należy przyjąć, iż jest to maksymalny termin w jakim decyzja w przedmiocie dodatku powinna być wydana. Na organie administracji zawsze bowiem ciąży z mocy art. 35 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a. obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy. Po upływie wskazanego terminu, wnioskodawcy przysługuje prawo złożenia do samorządowego kolegium odwoławczego zażalenia na bezczynność organu.

Postępowanie przetargowe w sprawie nieruchomości>>

Kiedy odmówić przyznania dodatku

Organ odmówi przyznania dodatku gdy wnioskodawca nie spełni ustawowych kryteriów w zakresie osiąganych dochodów na jednego członka gospodarstwa domowego i powierzchni normatywnej lokalu. Co istotne, w takim przypadku organ ma obowiązek wydać decyzję merytoryczną „o odmowie”, a nie decyzję umarzającą postępowanie.

Decyzję o odmowie przyznania dodatku organ podejmuje również gdy w efekcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego stwierdzi rażącą dysproporcję pomiędzy deklarowanymi przez wnioskodawcę dochodami a jego faktycznym stanem majątkowym lub, że faktyczna liczba wspólnie zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż deklarowana (art. 7 ust. 3 Ustawy). Również odmowa złożenia przez wnioskodawcę i członków jego gospodarstwa domowego oświadczenia o stanie majątkowym stanowi, stosownie do art. 7 ust. 4 Ustawy, podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku.

Wydaje się, że w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności wnioskodawcy w lokalu, w którym ma być przeprowadzony wywiad środowiskowy, o którego miejscu i terminie wnioskodawca został zawiadomiony, jest równoznaczne z odmową złożenia oświadczenia majątkowego. Jako takie, zgodnie z powołanym przepisem, powinno skutkować odmową przyznania dodatku.

Agata Legat jest prawnikiem w Kancelarii

Dr Krystian Ziemski & Partners

Kancelaria Prawna w Poznaniu

samorzad.infor.pl