Kategorie

Karanie za wykroczenia wyborcze i tryb postępowania

Sebastian Kowalski
Zdecydowana większość wykroczeń wyborczych stypizowanych w przepisach ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw jest zagrożona karą grzywny.

W większości przypadków ustawodawca poprzestał na wskazaniu, że sprawcy grozi kara grzywny – tak jest w odniesieniu do wykroczeń:

1)    niedozwolonej agitacji (art.199-199b o.w.g.),

2)    naruszenia ciszy wyborczej (art.201 o.w.g.),

3)    niedopełnienia obowiązku gromadzenia środków finansowych na rachunku bankowym (art.202f ust.1 o.w.g.),

4)    zaniechania zgłoszenia zastrzeżenia do umowy rachunku bankowego (art.202f ust.2 o.w.g.),

5)    pobrania opłatę za głosowanie przez pełnomocnika (art.202l o.w.g.).

W tych to przypadkach grzywnę wymierza się na zasadach ogólnych, wskazanych w kodeksie wykroczeń, to jest w wysokości od 20 do 5000 złotych (art.42 §1 k.w.).

W przypadku wykroczenia polegającego na przekazaniu środków finansowych lub wartości niepieniężnych jednego komitetu na rzecz innego komitetu wyborczego grzywna wynosi od 1000 do 10000 złotych (art.202d o.w.g.).

Natomiast najsurowiej karane jest wykroczenie polegające na udzieleniu pełnomocnictwa do głosowania w zamian za jakąkolwiek korzyść majątkową lub osobistą – jest ono zagrożone karą aresztu albo grzywny (art. 202m o.w.g.).

Grzywna jest karą najczęściej wymierzaną za wykroczenia. Wymierzając grzywnę, sąd bierze się pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste i rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.

Reklama

Po uprawomocnieniu się orzeczenia nakładającego grzywnę podlega ona wykonaniu w drodze egzekucji. Jeżeli egzekucja grzywny w kwocie przekraczającej 500 złotych okaże się bezskuteczna, można - po wyrażeniu zgody przez ukaranego - zamienić grzywnę na pracę społecznie użyteczną, określając jej rodzaj i czas trwania. Jeżeli jednak ukarany nie wyrazi zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej albo mimo wyrażenia zgody jej nie wykona, można orzec zastępczą karę aresztu, przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie od 20 do 150 złotych, przy czym kara zastępcza nie może przekroczyć 30 dni aresztu. Od zastępczej kary aresztu sprawca może być uwolniony w każdym czasie przez wpłacenie kwoty pieniężnej przypadającej jeszcze do uiszczenia (art.27 §1 k.w.). Jeżeli grzywna została uiszczona w części, karę zastępczą zmniejsza się w sposób odpowiadający stosunkowi kwoty zapłaconej w wysokości grzywny.

Kara aresztu jest wymierzana rzadko; wymierza się ją w dniach – od 5 do 30 dni (art.19 k.w.). Karę tę powinno się stosować wtedy dopiero, gdy wymierzenie innej kary nie spełniłoby żadnego celu karania. Najczęściej jest ona wymierzana w stosunku do sprawców zdemoralizowanych, którzy popełniają wykroczenia o bardzo dużym ładunku społecznej szkodliwości albo też popełniają wykroczenie kolejny raz.

Wykonanie kary aresztu można warunkowo zawiesić, jeżeli ze względu na okoliczności popełnienia wykroczenia, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego zachowanie się po popełnieniu wykroczenia należy przypuszczać, że pomimo niewykonania kary nie popełni on nowego podobnego przestępstwa lub wykroczenia, przy czym dobrodziejstwa tego zasadniczo nie stosuje się do sprawcy, który w ciągu 2 lat przed popełnieniem wykroczenia był już karany za podobne przestępstwo lub wykroczenie.

Warunkowe zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który nie może być krótszy niż 6 miesięcy i nie może przekroczyć roku. Okres próby biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 42 §2 k.w.).

Tryb postępowania przed sądem

Do postępowania w sprawach o wykroczenia wyborcze zawarte w ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw stosuje się przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (dalej: k.p.s.w.). Postępowanie w sprawach o wykroczenia wyborcze nie biegnie zatem jakimś szczególnym trybem w porównaniu do postępowań dotyczących popełniania innych wykroczeń.

Postępowanie sądowe wszczyna wniosek o ukaranie składany przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie (art. 57 §1 k.p.s.w.).

Reklama

Oskarżycielem publicznym jest Policja i to ten organ państwowy składa w sądzie wniosek o ukaranie (art.17 §1 k.p.s.w.). Dlatego też mając wiedzę o popełnionym wykroczeniu wyborczym to właśnie Policję powinno się o tymże zawiadamiać w pierwszej kolejności.

Niezależnie od tego w każdej sprawie wniosek o ukaranie może złożyć prokurator stając się w ten sposób oskarżycielem publicznym lub może wstąpić do postępowania wszczętego na podstawie wniosku o ukaranie wniesionego przez innego oskarżyciela (np. Policję). Kiedy prokurator bierze udział w sprawie jako oskarżyciel publiczny, wyłączony jest w tej sprawie udział innego oskarżyciela publicznego (art.18 §§1-3 k.p.s.w.).

Osoba przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie jest obwinionym (art.20 §1 k.p.s.w.).

Postępowanie przed sądem w sprawach o wykroczenia  z zasady toczy się w postępowaniu przyspieszonym (art. 89-92 k.p.s.w.) albo nakazowym (art. 93-94 k.p.s.w.), a dopiero, gdy brak ku temu przesłanek dochodzi do rozpoznaniu sprawy w  postępowaniu zwyczajnym, a więc na rozprawie (art.2 §1a k.p.s.w.).

Ponadto, w trybie zwyczajnym rozpoznaje się też sprawy po wniesieniu sprzeciwu od wyroku nakazowego (art. 94 §1 k.p.s.w. w zw. z art. 506 §3 k.p.k.). Możliwość orzekania w trybie nakazowym zależy od decyzji sądu bez względu na stanowisko oskarżyciela występującego z wnioskiem o ukaranie. Natomiast w trybie przyspieszonym orzeka się w razie spełnienia przesłanek wskazanych w  art. 90-91 k.p.s.w., które w zasadzie nie występują w sprawach o wykroczenia wyborcze.

W postępowaniu nakazowym sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, a nadto poprzestaje się na wymierzeniu grzywny (art. 93 §§1-3 k.p.s.w.).

W doktrynie słusznie podnosi się, że do trybu nakazowego powinno się sięgać wówczas, gdy sąd ma zastosować kary i środki stosunkowo łagodne, gdyż w przeciwnym razie obwiniony zapewne złoży sprzeciw od wyroku nakazowego, a to spowoduje konieczność przeprowadzenia postępowania przed sądem w trybie zwyczajnym, którego wniesienie wydłuży tylko procedowanie (T.Grzegorczyk „Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz.”, Dom Wydawniczy ABC, 2005r., komentarz do art. 93).

Odpis wyroku nakazowego doręcza się oskarżycielowi, a obwinionemu i jego obrońcy - wraz z odpisem wniosku o ukaranie (art.94 k.p.s.w. w zw. z art.505 zd.1 k.p.s.w.). Oskarżonemu i oskarżycielowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do sądu, który wydał wyrok nakazowy, w terminie 7 dni od doręczenia tego wyroku.

W razie wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Sąd rozpoznający sprawę po wniesieniu sprzeciwu nie jest związany treścią wyroku nakazowego, który utracił moc (art.94 §1 k.p.s.w. w zw. z art.506 §1, §3 i §6 k.p.k.). Natomiast wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub sprzeciw cofnięto, staje się prawomocny (art.94 §3 k.p.s.w.).

Postępowanie zwyczajne ma miejsce najczęściej w następstwie powzięcia przez sąd wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego, co wyklucza możliwość zakończenia sprawy wyrokiem nakazowym albo w następstwie skutecznego wniesienia sprzeciwu od wyroku nakazowego. W postępowaniu tym sąd z zasady rozpoznaje sprawy na rozprawie, aczkolwiek w niektórych przypadkach postępowanie kończy się na posiedzeniu (art.60 k.p.s.w.).

Udział obwinionego w rozprawie nie jest konieczny i jeśli został on zawiadomiony o rozprawie, to ta może się toczyć, chyba że sąd lub prezes sądu zdecyduje inaczej (art.65 §3 k.p.s.w.).

W razie nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego, któremu doręczono wezwanie na rozprawę, przeprowadza się rozprawę zaocznie, chociażby nie był on przesłuchany w toku czynności wyjaśniających, chyba że sąd uzna udział obwinionego za konieczny i rozprawę odroczy, po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności po przesłuchaniu świadków, którzy stawili się na rozprawę (art.71 §4 k.p.s.w.).

Obwiniony, który stawił się na rozprawie może złożyć wyjaśnienia, jeżeli przyznaje się do winy, a jego wyjaśnienia nie budzą wątpliwości, można nie przeprowadzać dalszych dowodów, w razie gdy żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia (art.72 k.p.s.w.). Do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania na rozprawie obwiniony może złożyć wniosek o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania postępowania dowodowego (art.73 k.p.s.w.). Jeżeli wniosku takiego nie złożył albo nie został on uwzględniony, sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, po czym wydaje wyrok.

mgr Sebastian Kowalski - sędzia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu,
doktorant w Katedrze Kryminologii i Prawa Karnego Gospodarczego
Uniwersytetu Wrocławskiego

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw - tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r., Nr 176, Poz. 1190 >>

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?