Kategorie

Świadczenia rodzinne w 2017 r.

Magdalena Szochner-Siemińska
Świadczenia rodzinne w 2017 r./fot. Shutterstock
Warunki, zgodnie z którymi rodzice mogą otrzymać świadczenia rodzinne są określone w odpowiednich ustawach. Co zmieni się w systemie zasiłkowym w 2017 roku? Na jakie świadczenia rodzinne mogą liczyć rodzice?

Systematycznie w polskim systemie prawnym obserwujemy wzrost wsparcia finansowego dla rodzin. Mimo że zasiłki w Polsce nadal są niższe niż w innych krajach Unii Europejskiej, widzimy wzrost świadczeń i zmiany w tym zakresie. Rok 2016 przyniósł rewolucję w kierunku wsparcia rodziców bądź opiekunów prawnych i faktycznych – wdrożono program 500+.

Już w 2015 roku nastąpił wzrost kwot wypłacanych zasiłków rodzinnych, a także kryterium dochodowego dla osób korzystających ze świadczeń, następnie wprowadzono nowy system przeliczania świadczeń rodzinnych, tzw. złotówka za złotówkę, a także świadczenie rodzicielskie dla tych, którzy do 1 stycznia 2016 r. nie mogli liczyć na zasiłek macierzyński wypłacany po urodzeniu dziecka.

Polecamy produkt: Gazeta Samorządu i Administracji

System zasiłkowy

Od czasu wdrożenia świadczenia wychowawczego polski system zasiłkowy stanowi zbiór różnorodnych świadczeń przeznaczonych dla wielu grup beneficjentów. Wdrożenie ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (dalej: ustawa 500+) nie wpłynęło na realizację dotychczas obowiązujących zasiłków, m.in. ze względu na fakt, że świadczenie wychowawcze nie liczy się do dochodu rodziny. W związku z tym wzrosły wydatki państwa na realizację systemu zasiłkowego, na który obecnie składa się:

● świadczenie wychowawcze,

zasiłek rodzinny wraz z dodatkami,

świadczenie pielęgnacyjne,

● jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka,

● świadczenie rodzicielskie,

● świadczenie z funduszu alimentacyjnego,

● stypendium szkolne,

zasiłki celowe,

● dodatek mieszkaniowy,

● dodatek energetyczny.

Funkcjonowanie kilku systemów wsparcia przeznaczonych częściowo dla tej samej grupy odbiorców powoduje rozrost systemu administracji i jednocześnie generuje wysokie koszty utrzymania. Osoby zainteresowane uzyskaniem wsparcia zobowiązane są do składania kilku niezależnych wniosków. Co ciekawe, system określony w ustawie 500+ powstał niezależnie od dotychczas funkcjonującej pomocy – dochód z tytułu świadczenia wychowawczego nie może być uwzględniany do dochodu rodziny, mimo że w praktyce w znaczący sposób wpływa na jakość jej życia. Oznacza to duże obciążenie dla budżetu, gdyż wypłata świadczenia wychowawczego nie wpłynęła na zmniejszenie liczby wniosków o zasiłek rodzinny czy też stypendium szkolne.


Dla kogo świadczenie wychowawcze, a dla kogo zasiłek rodzinny

Reklama

Świadczenie wychowawcze jest przeznaczone dla rodzin wychowujących dzieci do 18. roku życia. Jak wskazywał ustawodawca, powodem przedłożenia projektu była chęć zmniejszenia obciążeń finansowych rodzin związanych z wychowywaniem dzieci, przy jednoczesnym stymulowaniu wzrostu przyrostu naturalnego w Polsce. Świadczenia tego nie należy mylić ani ze świadczeniem rodzicielskim, ani też z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu urlopu wychowawczego, do tej pory określanego powszechnie zasiłkiem wychowawczym, ani też z samym zasiłkiem rodzinnym. Nowe świadczenie wychowawcze wypłacane od 1 kwietnia 2016 r. kierowane jest do rodzin mających na utrzymaniu dzieci, a jego celem jest przede wszystkim częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowywaniem dzieci. Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej: ustawa o świadczeniach) w art. 4 ust.1 wskazuje, że zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. W praktyce zatem cele obydwu świadczeń są równoważne – różni je jednak sama konstrukcja (zasiłek rodzinny może być wypłacany łącznie z poszczególnymi dodatkami), kryteria przyznawania (inne jest kryterium dochodowe dla świadczenia wychowawczego, a inne dla zasiłku rodzinnego) i wpływ na kryterium dochodowe uwzględniane w sytuacji ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej.

Celem nowych regulacji miało być zapewnienie powszechności dostępu świadczeń, stąd świadczenie wychowawcze na drugie i kolejne dzieci przyznawane jest bez uwzględnienia kryterium dochodowego. W przypadku zasiłku rodzinnego taka możliwość nie występuje. W konsekwencji świadczenie wychowawcze będzie przysługiwać matce, ojcu, opiekunowi prawnemu dziecka lub opiekunowi faktycznemu dziecka. Rozszerzenie katalogu na opiekunów faktycznych dziecka ma przede wszystkim zabezpieczać otrzymywanie świadczenia w sytuacjach, w których osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o jego przysposobienie. Takie rozwiązanie występuje również w przypadku świadczeń rodzinnych. Należy jednak podkreślić, że zasiłek rodzinny jest związany z faktem uczenia się, a zatem przysługuje dzieciom powyżej 18. roku życia, o ile kontynuują naukę. Tymczasem prawo do świadczenia wychowawczego jest związane bezpośrednio z ukończeniem określonego wieku, tj. 18 lat.

Należy podkreślić, że świadczenie o charakterze podobnym do świadczenia wychowawczego przysługuje również rodzinom zastępczym i osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka. Świadczenie to wprowadzone zostanie do systemu wspierania rodziny i pieczy zastępczej i będzie miało formę dodatku do otrzymywanych przez rodziny zastępcze i osoby prowadzące rodzinne domy dziecka, świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Dodatek ten nazwany został „dodatkiem wychowawczym” i wynosi tyle samo, ile wysokość świadczenia wychowawczego. Dodatek wychowawczy przysługiwać będzie na umieszczone w rodzinnej pieczy zastępczej dziecko do ukończenia przez nie 18. roku życia. W odróżnieniu od świadczenia wychowawczego prawo do dodatku na pierwsze dziecko nie będzie uzależnione od dochodu.

Świadczenie rodzicielskie

Reklama

Nowym świadczeniem określonym w ustawie o świadczeniach jest również świadczenie rodzicielskie, które przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka (z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych), rodzinie zastępczej, jak również osobie, która przysposobiła dziecko (również z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych) w związku ze sprawowaniem bezpośredniej opieki nad dzieckiem po porodzie. Świadczenie to faktycznie przeznaczone jest dla osób, które nie mają prawa do urlopu macierzyńskiego. Jednocześnie należy podkreślić, że nie ma ono wpływu na uzyskanie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, czyli tzw. becikowego. Świadczenie nie będzie przysługiwać, jeżeli co najmniej jeden z rodziców otrzymuje zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego.

Te konstrukcje pokazują, że system zasiłkowy ma na celu zachęcenie do posiadania większej liczby dzieci. Należy jednak podkreślić, że świadczenie rodzicielskie stanowi dochód i jako takie jest uwzględniane przy ustalaniu dochodu rodziny, w przeciwieństwie do świadczenia wychowawczego.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego

Niezależnie od systemu wsparcia rodzin funkcjonuje system wsparcia osób uprawnionych do alimentacji, przy zachowaniu kryterium dochodowego. Ze wsparcia mogą korzystać osoby do ukończenia 18. roku życia, a także osoby do 25. roku życia, pod warunkiem że uczą się w szkole lub studiują, o ile egzekucja alimentów na ich rzecz jest bezskuteczna za okres co najmniej dwóch miesięcy.

System ten nie ma charakteru powszechnego, a wpływa wyłącznie na osoby, co do których egzekucja alimentów jest bezskuteczna. Ustawa 500+ nie wprowadziła jednocześnie żadnych preferencji dla osób samotnie wychowujących dzieci bądź nieotrzymujących wsparcia od rodzica zobowiązanego do alimentacji.

Zasiłki stałe

Na chwilę obecną niezmienne pozostają zasady realizacji zasiłków stałych. Jednak rok 2017 niesie ze sobą kolejne zmiany w tym zakresie. Rada Ministrów przyjęła bowiem projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym od 1 stycznia 2017 r. osobie, która wystąpiła o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a następnie złożyła wniosek o zasiłek stały, świadczenie to będzie przyznawane wstecz, po uzyskaniu orzeczenia, od miesiąca złożenia wniosku o zasiłek stały, do którego trzeba będzie dołączyć potwierdzenie o jego złożeniu. Obecnie zasiłek stały jest przyznawany od dnia złożenia wniosku o taki zasiłek, wraz z wydanym już orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.

Rozwiązanie to jest konsekwencją realizacji zapisów wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2015 r., kwestionującego zgodność z konstytucją przepisu, na podstawie którego zasiłek stały był przyznawany dopiero od momentu zgłoszenia się do ośrodka pomocy społecznej z pełną dokumentacją, czyli w praktyce z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie, wprowadzając to rozwiązanie, ustawodawca ujednolica system wsparcia osób legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności. Osoby korzystające np. z zasiłku pielęgnacyjnego mają szansę na uzyskanie świadczenia od miesiąca złożenia wniosku we właściwym miejscowo zespole ds. orzekania o niepełnosprawności. Do wniosku o zasiłek stały trzeba będzie dołączyć potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Aby skorzystać z możliwości wstecznego przyznania zasiłku stałego, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy należy złożyć w ośrodku pomocy społecznej w ciągu 60 dni od daty jego otrzymania.


System zasiłkowy w ośrodkach pomocy społecznej

Należy zaznaczyć, iż realizacja wsparcia w formie wypłaty różnorodnych zasiłków należy do gminy. Zadania te zostały nałożone na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (organ właściwy). Naturalnie organ właściwy może upoważnić, i tak w praktyce czyni, kierownika ośrodka pomocy społecznej do realizacji tych zadań. W związku z rozbudową systemu zasiłkowego zmianie ulega zatem struktura ośrodków pomocy społecznej, które stają się centrami wypłaty świadczeń. Realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej stanowi tylko wycinek działań ośrodka.

Zobacz serwis: Kadry

System zasiłkowy w Polsce

Lp.

Nazwa świadczenia

Cel

Kryterium dochodowe

1.

Zasiłek rodzinny wraz z dodatkami

częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka

674 zł

w przypadku dziecka niepełnosprawnego – 764 zł

2.

Świadczenie wychowawcze

częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowywaniem dzieci

bez kryterium na drugie i kolejne dziecko w rodzinie; na pierwsze dziecko 800 zł; w przypadku dziecka niepełnosprawnego 1200 zł

3.

Fundusz alimentacyjny

pomoc dla osób uprawnionych do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji

725 zł

4.

Świadczenie rodzicielskie

umożliwienie sprawowania bezpośredniej opieki nad dzieckiem bezpośrednio po porodzie w przypadku braku prawa do urlopu macierzyńskiego

bez kryterium

5.

Świadczenie pielęgnacyjne

umożliwienie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

bez kryterium

6.

Zasiłek pielęgnacyjny

częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji

bez kryterium

7.

Stypendium szkolne

całkowite lub częściowe pokrycie kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, a także zakupu podręczników, lektur szkolnych i innych książek pomocniczych, przyborów szkolnych

514 zł

Podstawa prawna:

● ustawa z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195)

● ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 169; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1579)

ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 930; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz.1583)

● art. 4 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 1518; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz.1579).

Polecamy: Wskaźniki i stawki

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?