| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Większe uprawnienia dla samorządów

Większe uprawnienia dla samorządów

Przekazanie szkoły przez samorządy innym podmiotom bez konieczności jej likwidacji, mniejsze uprawnienia dla kuratorów oraz większy wpływ na obsadę stanowisk dyrektorów szkół prowadzonych przez samorządy - to tylko kilka najważniejszych zmian w nowelizacji ustawy o systemie oświaty.


Jednostki samorządu terytorialnego przed uchwaleniem ustawy z 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja ustawy o systemie oświaty) mogły przekazać szkołę np. stowarzyszeniom rodziców. Dotyczyło to przede wszystkim placówek na terenach wiejskich, których samorządy nie chcą utrzymywać z uwagi na małą liczbę uczniów, a rodzice sprzeciwiają się ich likwidacji. Przed nowelizacją trzeba w takiej sytuacji najpierw przeprowadzić likwidację szkoły prowadzonej przez jednostkę samorządu, a potem utworzyć w jej miejscu nową placówkę.

Przekazywanie szkół

Teraz w przypadku małych szkół przekazanie będzie możliwe z ominięciem procedury likwidacyjnej. Nowe zasady dotyczą placówek liczących nie więcej niż 70 uczniów. Samorząd będzie mógł dokonać przekazania prowadzenia szkoły, w drodze umowy, osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego (np. stowarzyszeniu, fundacji) lub osobie fizycznej. Przekazanie w ten sposób może nastąpić, jeśli:

• odpowiednią uchwałę podejmie rada gminy, rada powiatu lub sejmik województwa,

• pozytywną opinię (zgodę) wyda organ sprawujący nadzór pedagogiczny, tj. kurator oświaty (w przypadku szkół artystycznych - Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego),

• samorząd powiadomi z 6-miesięcznym wyprzedzeniem pracowników szkoły i działające w niej związki zawodowe o terminie planowanego przekazania, jego przyczynach i skutkach dla pracowników oraz nowych warunkach pracy i płacy.

Umowa o przekazaniu musi określać:

• w przypadku szkoły podstawowej lub gimnazjum - wskazanie, czy ustala się dla danej placówki obwód szkolny (czy jest to tzw. szkoła rejonowa), a jeżeli nie ustala się obwodu - warunki przyjmowania uczniów,

• tryb przejmowania z powrotem szkoły przez samorząd,

• warunki korzystania z mienia przejętej szkoły,

• tryb kontroli przestrzegania umowy,

• warunki i tryb rozwiązania umowy za wypowiedzeniem.

Szkoła przejęta w tym trybie musi pozostać placówką publiczną. Nie będzie więc można pobierać czesnego.

Nowy organ prowadzący nie będzie mógł zlikwidować szkoły. Jeżeli zechce odstąpić od prowadzenia placówki, samorząd musi ją z powrotem przejąć. Obowiązkiem samorządu będzie też ponowne przejęcie prowadzenia placówki, m.in. gdy na polecenie organu sprawującego nadzór pedagogiczny nie zostanie:

1) przygotowany program poprawy efektywności kształcenia lub wychowania bądź

2) usunięte uchybienia w działalności szkoły.

Placówka od początku działalności dostanie dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Nauczyciele w placówkach przekazywanych na podstawie umowy staną się pracownikami nowych jednostek. Będą im proponowane nowe warunki pracy i płacy, gdyż nauczyciele szkół, które nie są prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego lub organy administracji rządowej, nie mają zagwarantowanych szeregu uprawnień wynikających z ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (np. nauczyciele dyplomowani i mianowani tylko w szkołach samorządowych i rządowych są zatrudniani na podstawie mianowania, a nie umowy o pracę).

Uproszczona zostanie też procedura tworzenia publicznych szkół lub placówek oświatowych przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną, poza trybem przekazania szkoły przez samorząd. Do założenia takiej placówki nie będzie już wymagana zgoda organu nadzoru pedagogicznego.

Powoływanie i odwoływanie dyrektorów

Jednostki samorządu terytorialnego uzyskają większy wpływ na obsadę stanowisk dyrektorów w prowadzonych przez nie szkołach i innych placówkach oświatowych.

Zmianie ulegnie skład komisji powoływanych do przeprowadzenia konkursu na dyrektora.

W komisjach w szkołach prowadzonych przez samorządy ma być:

• trzech przedstawicieli samorządu, wyznaczonych przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zarząd powiatu lub zarząd województwa,

• dwóch przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny,

• po jednym przedstawicielu rady pedagogicznej, rady rodziców i zakładowych organizacji związkowych.

Przedstawiciele samorządu i nadzoru pedagogicznego nie będą mogli nigdy stanowić mniej niż połowę członków komisji. Jeżeli działałoby w danej placówce dużo związków zawodowych delegujących przedstawicieli do komisji, to liczba przedstawicieli samorządu i nadzoru pedagogicznego ulegać ma zwiększeniu tak, aby stanowili co najmniej połowę komisji.

Organ nadzoru pedagogicznego zostanie pozbawiony prawa do wniesienia umotywowanego zastrzeżenia w stosunku do kandydata, który wygrał konkurs. Takie zastrzeżenie stanowiło dotąd podstawę do niepowierzenia zwycięscy konkursu stanowiska dyrektora.

Nadzór pedagogiczny zostanie też pozbawiony prawa do wniesienia zastrzeżenia do kandydata na dyrektora niewyłonionego w drodze konkursu. Bez konkursu stanowisko dyrektora nadal będzie obsadzane, gdy:

• do konkursu nie zgłosił się żaden kandydat lub

• w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata.

Zniesiony zostanie wymóg uzyskiwania zgody organu sprawującego nadzór pedagogiczny na to, aby dyrektorem mogła zostać osoba niebędąca nauczycielem. Nadzór ma wyrażać w takich przypadkach niewiążącą opinię.

Samorządy uzyskają prawo do skrócenia tego okresu w uzasadnionych przypadkach bez zgody nadzoru pedagogicznego. Stanowiska dyrektora nadal nie będzie można powierzać na krócej niż jeden rok szkolny.

Z 6 do 10 miesięcy zostanie wydłużony czas, na jaki samorząd będzie mógł powierzyć w swojej szkole pełnienie obowiązków dyrektora wicedyrektorowi, a jeśli w danej placówce nie ma dyrektora - pracującemu w niej nauczycielowi.

W przypadkach szczególnie uzasadnionych wójt, (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa będzie mógł odwołać dyrektora już bez uzyskiwania pozytywnej opinii kuratora oświaty. Organ nadzoru pedagogicznego będzie wydawał jedynie niewiążącą opinię i powinien to uczynić w ciągu 5 dni roboczych od złożenia wniosku przez samorząd. Niewydanie opinii w tym terminie będzie równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej.

Szkoła samorządowa - decyduje samorząd

Zniesiony zostanie wymóg uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty przy ustalaniu sieci szkół. Decyzje podejmą samodzielnie w odniesieniu do planów sieci:

• publicznych szkół i gimnazjów prowadzonych przez gminę - rady gmin,

• szkół ponadgimnazjalnych i specjalnych - rady powiatu.

Nie będzie potrzebna zgoda organu sprawującego nadzór pedagogiczny do likwidacji szkoły lub innej placówki oświatowej prowadzonej przez samorząd. Wystarczy niewiążąca opinia kuratorium. Nadal jednak samorząd będzie zobowiązany:

• co najmniej 6 miesięcy przed likwidacją powiadomić o planach kuratora oświaty i rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów),

• zapewnić uczniom możliwość kontynuacji nauki w szkole tego samego typu, a także o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego (w przypadku liceów profilowanych) albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie (w przypadku szkół zawodowych).

Wymóg uzyskania pozytywnej opinii organu nadzoru pedagogicznego zostanie zniesiony też w przypadku likwidacji profili kształcenia ogólnozawodowego lub zawodu, w jakim szkoła kształci.

Przy łączeniu placówek oświatowych w zespoły pozytywna opinia kuratora oświaty będzie wymagana tylko na połączenie szkoły podstawowej z gimnazjum. Dotąd taki obowiązek istniał też m.in. przy łączeniu przedszkola ze szkołą podstawową.

Kurator oświaty nie będzie opiniował arkuszy organizacji szkół i innych placówek oświatowych, przygotowywanych przez dyrektorów szkół i zatwierdzanych przez organ prowadzący.

Osoby prowadzące zajęcia szkolne, które nie mają statusu nauczyciela, będą mogły otrzymać wynagrodzenie maksimum w wysokości przewidzianej dla nauczycieli dyplomowanych. Dotąd ich wynagrodzenia nie mogły przekroczyć wynagrodzenia nauczycieli kontraktowych. Ponadto do zajęć z zakresu kształcenia zawodowego dyrektor szkoły będzie mógł zatrudnić takie osoby, o ile uzna, że mają przygotowanie zawodowe odpowiednie do prowadzenia zajęć, bez zgody organu nadzoru pedagogicznego. Potrzebna będzie zaś w szkołach samorządowych zgoda wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa. Ma to zachęcić osoby posiadające specjalistyczną wiedzę i doświadczenie z pracy poza szkołą do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego.

Zmiany idące w kierunku zwiększenia uprawnień samorządów i mniejszych zadań dla kuratorów oświaty są uzasadnione przez rząd, który je zaproponował, przede wszystkim potrzebą jasnego oddzielenia kompetencji i odpowiedzialności poszczególnych instytucji, zwiększenia odpowiedzialności samorządów za edukację, skoncentrowania kuratorów oświaty na nadzorze nad jakością kształcenia, ograniczenia zbędnej biurokracji. Nadrzędnym celem tych zmian ma być poprawa jakości kształcenia. Są też jednak głosy, że decentralizacja zadań oświatowych jest nadmierna i trudno będzie w takiej sytuacji mówić o odpowiedzialności państwa za kształt systemu oświaty.

Nadzór nad dotacjami

Jednostki samorządu terytorialnego uzyskają uprawnienia do kontroli wydawania dotacji przekazywanych z ich budżetów szkołom i innym placówkom oświatowym:

• publicznym, prowadzonym przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego i osoby fizyczne

• niepublicznym.

Dotacje można będzie przeznaczać jedynie na dofinansowanie realizacji zadań placówek, które je otrzymują, w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i to wyłącznie na bieżące wydatki. Samorządy uzyskają prawo do sprawdzania, czy dotacje rzeczywiście są wykorzystywane na takie cele. W związku z tym osoby upoważnione przez samorząd będą miały prawo:

• wstępu do kontrolowanych placówek,

• wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i przebiegu nauczania.

Rady gmin, rady powiatów i sejmiki województw ustalą tryb i zakres kontroli wykorzystania dotacji.

Zmiany te mają służyć eliminowaniu nadużyć polegających na pobieraniu przez szkoły, przede wszystkim dla dorosłych, dotacji za de facto fikcyjnych uczniów. Zdarzają się szkoły utrzymujące na listach uczniów osoby, które kiedyś się do nich zapisały, ale faktycznie nie uczęszczają na zajęcia, co umożliwia otrzymywanie na nie dotacji.

Czytaj także

Autor:

Źródło:

Samorzad.infor.pl

Zdjęcia


Alimenty. Jak szybko dostać pieniądze na dziecko14.90 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Lirefay

Liferay tworzy oprogramowanie, które pomaga przedsiębiorstwom kreować doświadczenia cyfrowe poprzez komputery, urządzenia mobilne i inne punkty kontaktu. 

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »