REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności - postępowanie

Sebastian Kowalski

REKLAMA

Wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności można złożyć w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez finansowy organ postępowania przygotowawczego - w szczególności urząd skarbowy lub urząd celny.

Negocjacje

Wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego może złożyć w postępowaniu przygotowawczym zanim wniesiony zostanie akt oskarżenia (art.142 §1 k.k.s.). O tym prawie powinien być on pouczony przed pierwszym przesłuchaniem.

REKLAMA

Jeżeli sprawcą jest osoba w wieku po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, może w jego imieniu zgłosić przedstawiciel ustawowy (w szczególności rodzic). Wniosek może być złożony na piśmie albo ustnie do protokołu, a wraz z jego złożeniem należy łącznie uiścić:

REKLAMA

    1)    należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie tej należności, chyba że do chwili zgłoszenia wniosku ta wymagalna należność została w całości uiszczona;

    2)    tytułem kary grzywny kwotę odpowiadającą co najmniej jednej trzeciej minimalnego wynagrodzenia, a za wykroczenie skarbowe - kwotę odpowiadającą co najmniej jednej dziesiątej tego wynagrodzenia;

    3)    co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeżeli za czyn zabroniony, o który toczy się postępowanie, przewidziane jest obowiązkowe orzeczenie przepadku przedmiotów, sprawca składając wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest obowiązany wyrazić zgodę na ich przepadek, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów - uiścić ich równowartość pieniężną.

REKLAMA

Jeżeli zaś orzeczenie przepadku przedmiotów nie jest obowiązkowe, sprawca może ograniczyć wyrażenie zgody na przepadek, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów - uiścić równowartość pieniężną tylko niektórych przedmiotów zagrożonych przepadkiem albo złożyć wniosek o całkowite zaniechanie orzeczenia przepadku przedmiotów lub uiszczenia ich równowartości pieniężnej.

Złożenie wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez sprawcę przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wiąże organ postępowania przygotowawczego w ten sposób, że nie może on zignorować wniosku, lecz ma obowiązek podjąć stosowną decyzję w związku ze złożeniem wniosku. Gdyby ów wniosek nie odpowiadał wymaganiom formalnym, a brak jest tego rodzaju, że wniosek nie może otrzymać biegu, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wezwać osobę, od której wniosek pochodzi, do usunięcia braku w terminie 7 dni. W razie uzupełnienia braku w terminie, wniosek wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. W razie nieuzupełnienia braku w terminie, wniosek uznaje się za bezskuteczny, o czym należy pouczyć przy doręczeniu wezwania (art.143a k.k.s.).

W sytuacji, gdy organ postępowania przygotowawczego przystanie na propozycję sprawcy, wnosi do sądu - zamiast aktu oskarżenia - wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (art.145 §1 k.k.s.).

Jeżeli jednak w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej, a należność ta nie została uiszczona, organ postępowania przygotowawczego uzależnia złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności od wykonania obowiązku uiszczenia w całości wymagalnej należności publicznoprawnej (art.146 §1 k.k.s.).

Ponadto, złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności organ postępowania przygotowawczego może uzależnić:

    1)    od uiszczenia tytułem kary grzywny dodatkowej kwoty, nieprzekraczającej jednak łącznie z kwotą już wpłaconą wysokości połowy sumy odpowiadającej górnej granicy ustawowego zagrożenia za dany czyn zabroniony;

    2)    od wyrażenia zgody na przepadek przedmiotów nieobjętych wnioskiem sprawcy, a w razie niemożności ich złożenia - od uiszczenia równowartości pieniężnej tych przedmiotów;

    3)    od uiszczenia pozostałych kosztów postępowania.

Czas, rodzaj i sposób wykonania negocjowanych ze sprawcą obowiązków, finansowy organ postępowania przygotowawczego określa po wysłuchaniu sprawcy (ewentualnie jego przedstawiciela ustawowego). Jeżeli sprawca i finansowy organ postępowania przygotowawczego dojdą do porozumienia, zaś nadto ten pierwszy wypełni swoje obowiązki, organ wystąpi do sądu z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

Wniosek finansowego organu postępowania przygotowawczego powinien zawierać:

    1)    imię i nazwisko sprawcy oraz inne dane określające jego tożsamość;

    2)    dokładne określenie czynu zarzucanego sprawcy ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia, a zwłaszcza wysokości uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej;

    3)    wskazanie przepisów kodeksu, pod które zarzucany czyn podpada;

    4)    dokładne określenie wykonanych przez sprawcę obowiązków;

    5)    wskazanie sądu właściwego do udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

Wraz z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności organ postępowania przygotowawczego przesyła sądowi akta postępowania zawiadamiając jednocześnie sprawcę (jego przedstawiciela ustawowego) o złożeniu wniosku.

Gdyby jednak sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego i organ postępowania przygotowawczego nie doszli do porozumienia lub sprawca nie wypełnił swoich  obowiązków ustalonych w czasie negocjacji, organ postępowania wydaje postanowienie o odmowie wniesienia wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie do organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego (art.147 k.k.s.). W razie nieuwzględnienia zażalenia uiszczone już przez sprawcę kwoty zatrzymuje się do zakończenia postępowania jako zabezpieczenie grożących mu kar, środków karnych lub innych środków oraz kosztów postępowania.

Sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego może cofnąć wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności po upływie jednego miesiąca od jego złożenia, aż do dnia wniesienia do sądu przez finansowy organ  postępowania przygotowawczego wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (art.144 §1 k.k.s.).

Sprawca musi się jednak liczyć z tym, że ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne (art.144 §2 k.k.s.). Cofnięcie wniosku może nastąpić na piśmie lub ustnie do protokołu. Jeżeli wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności zostanie skutecznie cofnięty, to uiszczone przez sprawcę kwoty zatrzymuje się do zakończenia postępowania jako zabezpieczenie grożących mu kar, środków karnych lub innych środków oraz kosztów postępowania.

Posiedzenie sądu

Posiedzenie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności powinno być wyznaczone niezwłocznie i równie niezwłocznie sąd powinien o nim rozstrzygnąć (art.148 §1 k.k.s.).

O posiedzeniu zawiadamia się sprawcę przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego oraz jego obrońcę (jeśli został ustanowiony) ewentualnie przedstawiciela ustawowego. Ponadto o posiedzeniu zawiadamia się finansowy organ postępowania przygotowawczego lub jego przedstawiciela, w szczególności tego, który złożył wniosek.

Jeżeli  prezes sądu (upoważniony sędzia) lub sąd tak zarządzi stawiennictwo przedstawiciela finansowego organu postępowania przygotowawczego jest obowiązkowe. W każdym innym przypadku niestawiennictwo osoby uprawnionej do udziału w posiedzeniu, która została prawidłowo zawiadomiona o posiedzeniu nie tamuje tegoż. Tak też jest najczęściej, że w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności orzeka sąd na posiedzeniu bez udziału stron.

Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że wniosek jest zasadny – wydaje wyrok, którym uwzględnia wniosek. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, niezwłocznie zwraca sprawę finansowemu organowi postępowania przygotowawczego. W tym wypadku, tak jak w dwóch wcześniej już wskazanych (postanowienie organu postępowania przygotowawczego o odmowie wniesienia wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, skuteczne cofnięcie wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności) uiszczone przez sprawcę kwoty zatrzymuje się do zakończenia postępowania jako zabezpieczenie grożących mu kar, środków karnych lub innych środków oraz kosztów postępowania.

Wyrok o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest z urzędu doręczany stronom (a także obrońcy, jeśli został ustanowiony).

Z uwagi na to, że wyrok taki jest wydawany na posiedzeniu – treść wyroku udostępnia się publicznie poprzez złożenie jego odpisu na okres 7 dni w sekretariacie sądu, o czym czyni się wzmiankę w protokole posiedzenia (art.418a k.p.k. w zw. z art.113 §1 k.k.s.). Dla zaskarżenia wyroku o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności konieczne jest złożenie – w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku – wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku (art.422 §1 k.p.k. w zw. z art.113 §1 k.k.s.; por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2008r., II KK 152/08.

Jedynie dla sprawcy przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, który jest pozbawiony wolności, a nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku termin 7 dni do złożenia  wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty doręczenia mu wyroku (art.422 §2 k.p.k. w zw. z art.113 §1 k.k.s.).

Otrzymując odpis pisemnego uzasadnienia wyroku o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, podmiot który tego uzasadnienia żądał zostaje pouczony o sposobie i terminie wniesienia apelacji (chyba że jest profesjonalistą).

W razie zaskarżenia wyroku o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, sąd II instancji orzeka na posiedzeniu jednoosobowo. Możliwości zmiany lub uchylenia takiego wyroku są bardzo ograniczone. Wyrok taki ulega zawsze uchyleniu w wyjątkowych przypadkach, to jest wówczas gdy kiedy zachodzą tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art.439 k.p.k. (mającym zastosowanie na podstawie art.113 §1 k.k.s.).

W przypadku, gdyby utrzymanie wyroku w mocy było rażąco niesprawiedliwe, podlega ono zmianie na korzyść oskarżonego albo uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia  i podniesionych w apelacji zarzutów (art.440 k.p.k. w zw. z art.113 §1 k.k.s.). Ponadto wyrok o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności ulega uchyleniu lub zmianie tylko w przypadku, gdy sąd I instancji orzekł:

1) tytułem kary grzywny kwotę inną niż uiszczona przez sprawcę;

2) przepadek przedmiotów lub uiszczenie ich równowartości pieniężnej w zakresie nieobjętym zgodą sprawcy.

Czytaj także: Odpowiedzialność płatnika za nieterminowe złożenie deklaracji>>

Zaniechanie ukarania sprawcy

Ratio legis instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności sprowadza się do przyspieszenia postępowania tam, gdzie sam sprawca chce ponieść odpowiedzialność i rezygnuje z długiego procesu, co - obok uzyskanych od sprawcy kwot grzywny i kosztów - stanowi ewidentną korzyść wymiaru sprawiedliwości i budżetu państwa (T. Grzegorczyk, „Kodeks karny skarbowy. Komentarz.”, Warszawa 2001r., s.472).

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, oprócz uproszczenia postępowania, pozwala również uniknąć sprawcy statusu skazanego. Zgodnie bowiem z art.18 §§2-3 k.k.s. prawomocny wyrok o zezwoleniu na poddanie się odpowiedzialności nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego, a uiszczenie określonej kwoty tytułem kary grzywny za przestępstwo skarbowe w drodze poddania się odpowiedzialności nie stanowi recydywy skarbowej (zob. też: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 stycznia 2008r., P 35/06, OTK-A 1/2008, poz.1).

Wyrok udzielający zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności nie jest zatem wyrokiem skazującym. Ma to w szczególności istotne znaczenie z punktu widzenia tych przepisów, które uzależniają zatrudnienie lub pełnienie określonej funkcji od niekaralności za przestępstwa skarbowe. Tak np. zgodnie z nowymi regulacjami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pośrednikiem pracy, doradcą zawodowym, specjalistą do spraw rozwoju zawodowego, specjalistą do spraw programów, liderem klubu pracy, doradcą EURES oraz asystentem EURES może zostać osoba nieskazana dotąd prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Popełnienie nawet umyślnego przestępstwa skarbowego przez sprawcę, który w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania uzyskał zezwolenie sądu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności powoduje, że pomimo popełnienia tegoż przestępstwa skarbowego pozostaje on osobę nieskazaną.

mgr Sebastian Kowalski - sędzia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu,
doktorant w Katedrze Kryminologii i Prawa Karnego Gospodarczego
Uniwersytetu Wrocławskiego

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ustawa o dostępności w produktach i usługach od 28 czerwca 2025 roku

    Ustawa o zapewnieniu dostępności w produktach i usługach dla osób z niepełnosprawnościami i ze szczególnymi potrzebami ma wejść w życie dnia 28 czerwca 2025 roku. O jakie produkty i usługi chodzi ustawodawcy wdrażającemu unijną dyrektywę zwaną "Europejskim Aktem o Dostępności” (EAA)?

    Ekoschematy 2024 - rozporządzenie wprowadza zmiany od 15 marca

    Ekoschematy 2024 - oświadczenie zastąpi zdjęcia geotagowane. Jest projekt rozporządzenia dotyczącego zmian w dopłatach dla rolników w ramach ekoschematów. Zmiany wejdą w życie 15 marca 2024 roku.

    Co to jest transport sanitarny? Dla kogo jest bezpłatny?

    Pacjent, który nie może się samodzielnie poruszać, a chce udać się do przychodni lub szpitala, może skorzystać z transportu sanitarnego. Jak to się odbywa?

    Podwyżki o 30%-33% z kłopotem dla nauczycieli. Samorządy chcą pieniędzy na dodatki. MEN wyda interpretację?

    Samorządowcy pytają ministerstwo edukacji o zasady wypłaty wyrównań dla nauczycieli. Czy min. edukacji Barbara Nowacka wyjaśni zasady postępowania?

    REKLAMA

    Wywiad Ukrainy: Rosja nasila operację dezinformacyjną Majdan-3; punkt kulminacyjny w marcu-maju 2024 roku

    Rosja nasila operację informacyjną Majdan-3 w celu wywołania konfliktów wewnętrznych w Ukrainie oraz krajach ją popierających, by następnie uderzyć i pokonać wojska ukraińskie na wschodzie – ostrzegł prezydencki komitet ds. wywiadu w Kijowie.

    Znasz portal Diety NFZ? Korzysta z niego już prawie 870 tys. osób

    Portal diety.nfz.gov.pl to baza bezpłatnych przepisów na zdrowe i proste w przygotowaniu dania do samodzielnego przygotowania. Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że z planów żywieniowych korzysta już blisko 870 tys. osób. 

    Min. rolnictwa Cz. Siekierski: Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane

    Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski w dniu 27 lutego 2024 r. w czasie posiedzenia unijnej Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), powiedział: – Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane. Komisja Europejska musi zrozumieć protestujących rolników. Rolnicy mówią: nic o nas, bez nas. List przewodniczącego Norberta Linsa pokazuje, że Parlament Europejski też oczekuje szybkich działań.

    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    REKLAMA

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    REKLAMA