Koordynator rodzin zastępczych w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Rodziny zastępcze niezawodowe, rodziny zastępcze zawodowe oraz rodzinne domy dziecka zostaną objęte opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, który jest wyznaczany przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, po zasięgnięciu opinii, odpowiednio rodziny zastępczej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka.

Według ustawy organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej będzie wyznaczona przez starostę jednostka organizacyjna powiatu lub podmiot, któremu powiat zlecił realizację tego zadania.

Czytaj także: Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej>>

Zlecanie przez powiat zadania w zakresie koordynacji pieczy zastępczej

Przekazanie przez powiat obowiązków powinno nastąpić na rzecz:                                     

1) organizacji pozarządowych prowadzących działalność w zakresie wspierania  rodziny, pieczy zastępczej lub pomocy społecznej;                                                                                

2) osób prawnych i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancji wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności w zakresie wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej lub pomocy społecznej.

Polecamy: INFORRB Platforma Rachunkowości Budżetowej i Prawa Pracy

Do zlecania realizacji zadań, będzie stosowana się ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zadania:

Do zadań koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, będzie należeć w szczególności:

1) udzielanie pomocy rodzinom zastępczym i prowadzącym rodzinne domy dziecka w realizacji zadań wynikających z pieczy zastępczej;

2) przygotowanie, we współpracy z asystentem rodziny i odpowiednio rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka, planu pomocy dziecku,

3) pomoc rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka w nawiązaniu wzajemnego kontaktu, w szczególności przez organizowanie grup wsparcia;

4) zapewnianie rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka dostępu do specjalistycznej pomocy dla dzieci, w tym psychologicznej, reedukacyjnej i rehabilitacyjnej; 

5) organizowanie opieki nad dzieckiem, w przypadku gdy rodzina zastępcza niezawodowa, rodzina zastępcza zawodowa albo prowadzący rodzinny dom dziecka okresowo nie może sprawować opieki, w szczególności z powodów zdrowotnych lub losowych albo zaplanowanego wypoczynku;

6) zgłaszanie do ośrodków adopcyjnych informacji o dzieciach z uregulowaną sytuacją prawną, w celu poszukiwania dla nich rodzin przysposabiających. W przypadku nie wywiązywania się z tego zadania może zostać z nim zostać rozwiązany stosunek pracy lub umowa oświadczenie usług, bez zachowania okresu wypowiedzenia.

7) udzielanie wsparcia pełnoletnim wychowankom rodzinnych form pieczy zastępczej;

8) przedstawianie corocznego sprawozdania z efektów pracy organizatorowi rodzinnej pieczy zastępczej.

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej będzie mógł mieć pod opieką łącznie nie więcej niż 15 rodzin zastępczych zawodowych, rodzin zastępczych niezawodowych lub rodzinnych domów dziecka.

Do obowiązków koordynatora należeć będzie także systematyczne podnoszenie swoich kwalifikacji w zakresie pracy z dziećmi lub rodziną, w szczególności przez udział w szkoleniach i samokształcenie. Natomiast jego prawem będzie korzystanie z poradnictwa zawodowego, mającego na celu zachowanie i wzmocnienie jego kompetencji zawodowych, oraz przeciwdziałanie zjawisku wypalenia zawodowego.

Czytaj także: Zadania powiatu w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej>>

Wymagania kwalifikacyjne koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej

Koordynatorem będzie mogła zostać osoba, która: legitymuje się wykształceniem wyższym na kierunku pedagogika, pedagogika specjalna, psychologia, praca socjalna, nauki o rodzinie.

Do wykonywania zawodu dopuszczone będą również osoby z wykształceniem wyższym na dowolnym kierunku, uzupełnionym studiami podyplomowymi w zakresie psychologii, pedagogiki, nauk o rodzinie, resocjalizacji lub kursem kwalifikacyjnym z zakresu pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej. Dodatkowo od tych osób wymagane będzie co najmniej roczne doświadczenie w pracy z dzieckiem i rodziną lub  co najmniej roczne doświadczenie jako rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka.

Również osoby ze średnim wykształceniem zostały uwzględnione jako kandydaci do pełnienia funkcji koordynatora pod warunkiem posiadania co najmniej 5-letniego doświadczenia, jako rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka.

Niezależnie od wykształcenia, od przyszłych koordynatorów wymagać się będzie by byli oni osobami z pełnią władzy rodzicielskiej tzn. posiadali ją lub też nie byli jej pozbawieni czy też zawieszeni lub ograniczeni w prawach rodzicielskich. Przy zatrudnianiu koordynatorów analizowane będzie także wypełnianie obowiązku alimentacyjnego nałożonego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd.

Kolejną przesłanką do nawiązania stosunku pracy jest brak skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Koordynatorem  rodzinnej pieczy zastępczej nie będzie mógł być pracownik powiatowego centrum pomocy rodzinie lub ośrodka pomocy społecznej.

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej jest zatrudniany przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej. Praca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej jest wykonywana w ramach stosunku pracy w systemie zadaniowego czasu pracy lub umowy oświadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Ponadto w ustawie zaznaczono, że praca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej nie może być łączona z wykonywaniem obowiązków pracownika socjalnego.

---

Okresowa ocena pracy koordynatora

Ustawa przewiduje dokonywanie okresowych ocen koordynatora. Rodzina zastępcza zawodowa, rodzina zastępcza niezawodowa lub prowadzący rodzinny dom dziecka okresowo dokonywać będzie oceny koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, pod którego opieką się znajduje. Pierwsza ocena koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej ma nastąpić nie później niż przed upływem roku od rozpoczęcia sprawowania opieki, a następnie nie rzadziej niż co 4 lata. 

W przypadku negatywnej oceny, kolejna ocena powinna nastąpić w terminie 3 miesięcy od tej oceny. W sytuacji kolejnej negatywnej oceny, rodzina zastępcza zawodowa, rodzina zastępcza niezawodowa lub prowadzący rodzinny dom dziecka może wystąpić do organizatora rodzinnej pieczy zastępczej o wyznaczenie innego koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej.

Ocenianie przez koordynatora

W katalogu zadań koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej mieścić się będzie dokonywanie ocen sytuacji dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej niezawodowej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym oraz rodzin zastępczych zawodowych, rodzinę zastępczych niezawodowych oraz prowadzącego rodzinny dom dziecka.

Celem dokonywania ocen przez koordynatora będzie:

1) ustalanie aktualnej sytuacji rodzinnej dziecka;

2) analiza stosowanych metod pracy z dzieckiem i rodziną;

3) modyfikowanie planu pomocy dziecku;                                                                                 

4) monitorowanie procedur adopcyjnych dzieci z uregulowaną sytuacją prawną umożliwiającą przysposobienie;

5) ocena zasadności dalszego pobytu dziecka w pieczy zastępczej;                                                

6) ocena stanu zdrowia dziecka i jego aktualnych potrzeb;                                                            

7) ocena możliwości umieszczenia w rodzinnej pieczy zastępczej dziecka przebywającego w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;                                                                                   

8) informowanie sądu o potrzebie umieszczenia dziecka w placówce działającej na podstawie przepisów o systemie oświaty, zakładach opieki zdrowotnej lub pomocy społecznej.

Czytaj także: Asystent rodziny - w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej>>

Częstotliwość oceniania: 

Ocena sytuacji dziecka powinna być przeprowadzana w miarę potrzeb, jednak w przypadku dzieci w wieku poniżej 3 lat – nie rzadziej niż co 3 miesiące, a w przypadku dzieci starszych – nie rzadziej niż co 6 miesięcy.

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej dokonuje pierwszej oceny rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej albo prowadzącego rodzinny dom dziecka przed upływem jednego roku od umieszczenia pierwszego dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej albo rodzinnym domu dziecka. Kolejna ocena jest dokonywana po upływie roku od dokonania pierwszej oceny, a następne nie rzadziej niż co 3 lata. W przypadku rodzin zastępczych zawodowych oraz rodzinnych domów dziecka, w celu ustalenia zasadności przedłużenia okresu obowiązywania umowy zawartej ze starostą na prowadzenie pieczy zastępczej, oceny dokonuje się także na trzy miesiące przed wygaśnięciem tej umowy

W przypadku negatywnej oceny, kolejna ocena jest dokonywana nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia dokonania tej oceny. W przypadku negatywnej kolejnej oceny, koordynator rodzinnej pieczy zastępczej kieruje do sądu wniosek o uchyleniu postanowienia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej albo rodzinnym domu dziecka.

Po dokonaniu oceny sytuacji dziecka, koordynator rodzinnej pieczy zastępczej formułuje na piśmie opinię dotyczącą zasadności dalszego pobytu dziecka w pieczy zastępczej, a następnie przekazuje ją do właściwego sądu.

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej dokonuje oceny rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka pod względem predyspozycji do pełnienia powierzonej im funkcji oraz jakości wykonywanej pracy. Oceny powinny być dokonywane w konsultacji w szczególności z asystentem rodziny pracującym z rodziną dziecka.

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej stanowić będzie nowe zadanie i stanowisko w strukturze samorządów na szczeblu powiatu po wejście w życie ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Negatywne zdanie strony samorządowej w temacie założeń, kosztów i racjonalności wprowadzania tej ustawy dotychczas było pomijane. Obecnie samorządy stają przed koniecznością przygotowania się do jej wejścia w życie. 

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, Poz. 887) wejdzie w życie 1 stycznia 2012 r.

Barbara Matysik

samorzad.infor.pl