Kategorie

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Barbara Matysik
Socjolog o wieloletnim doświadczeniu zawodowym w pomocy społecznej i administracji publicznej, ekspert w obszarze integracji społecznej, zatrudnienia, autor i koordynator projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych, wieloletni nauczyciel Kolegium Pracowników Służb Społecznych, wykładowca studiów podyplomowych w obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej. Autor publikacji z zakresu pomocy społecznej i zabezpieczenia społecznego. Doświadczony trener i współautor programów szkoleń i specjalizacji dla kadr pomocy społecznej. Konsultantka wybranych ośrodków pomocy społecznej.

Dobiega finału proces legislacyjny projektu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Jej założeniem jest reforma systemu opieki nad dziećmi pozbawionymi opieki rodziców oraz pomoc rodzinom niewydolnym wychowawczo.

Główna koncepcja ustawy sprowadza się do maksymalizacji dostępnego wsparcia dla naturalnego środowiska dziecka oznaczającego jego rodzinę. Rodzina zaś definiowana jest zgodnie z brzmieniem wynikającym z ustawy o pomocy społecznej - „rodziną są osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące”.

Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej ma stanowić ostateczność po wyczerpaniu gwarantowanych przepisami możliwości pomocy rodzinie, z wyjątkiem stanów zagrożenia bezpieczeństwa dzieci czy porzucenia dziecka.

Reklama

Z kolei placówki opiekuńczo-wychowawcze (domy dziecka) mają przyjmować jedynie starsze dzieci (powyżej 10 roku życia od 2015 roku), dla których nie znalazło się miejsce w rodzinach zastępczych lub dzieci wymagające specjalistycznej opieki.

Rodzinom zastępczym na podstawie umowy ze starostą przysługuje wynagrodzenie za wypełnianie swoich obowiązków oraz prawo do urlopu w wymiarze 26 dni i uczestnictwa w szkoleniach organizowanych przez ośrodek adopcyjno-opiekuńczy.

Czytaj także: Asystent rodziny - w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej>>

Asystent rodziny

Reklama

Kluczową rolę w niesieniu pomocy rodzinom dysfunkcyjnym w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, socjalnych, niezaradności życiowej a także w prowadzeniu gospodarstwa domowego, planowaniu wydatków i innych obowiązkach rodzicielskim (np. kontakty ze szkołą, instytucjami) powierzono asystentom rodzin. Asystent rodziny nie musi posiadać wyższego wykształcenia. Wymogiem jest posiadanie wykształcenia średniego, gdyż w ustalaniu możliwości pełnienia roli zawodowej uwzględniono jego doświadczenie życiowe oraz brak karalności, w tym brak nadużyć i zaniedbań wobec rodziny własnej. Jego pracodawcą może być wójt lub podmiot, któremu gmina zleciła organizację pracy z rodziną.

Stanowiska asystenta rodziny nie można łączyć z pracą pracownika socjalnego w ośrodku pomocy społecznej. Jego opiece może podlegać nie więcej niż 20 rodzin. Postawiono mu także zadaniowy czas pracy. 

Czytaj także: SOS - brakuje rodzin zastępczych>>

Rodzinna piecza zastępcza

W sytuacji konieczności odebrania dziecka z rodziny naturalnej, powinno ono zostać powierzone rodzinnej pieczy zastępczej (rodzina zastępcza lub rodzinny dom dziecka). Rodzinna piecza zastępcza, jej organizacja i funkcjonowanie stanowi zadanie powiatu.                    

W ustawie o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej zostały wyodrębnione różne formy opieki: rodziny zastępcze spokrewnione, niespokrewnione, zawodowe (w tym pogotowia opiekuńcze i rodziny specjalistyczne) oraz rodzinne domy dziecka.

Do rodzin zastępczych może trafić maksymalnie troje dzieci, a w wyjątkowych sytuacjach (nierozdzielanie rodzeństwa, zgoda tejże rodziny) więcej.

Rodzinny dom dziecka może przyjąć i sprawować opiekę nad najwięcej ośmiorgiem dzieci, ale gdy konieczne jest umieszczenie rodzeństwa liczba ta może być wyższa.

Nadzór i opieka nad rodzinami zastępczymi należy do koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej zatrudnionego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. W jego  kompetencjach zawiera się m.in.: pomoc rodzinom zastępczym w pracy z rodziną biologiczną, praca z rodziną naturalną, zgłaszanie do ośrodków adopcyjnych dzieci z uregulowaną sytuacją prawną, wsparcie usamodzielniających się wychowanków. Wymogi kwalifikacyjne dla koordynatorem są zgodne z wymogami dla pracownika socjalnego wynikającymi z ustawy o pomocy społecznej. 

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej gwarantuje świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania w rodzinach zastępczych określone we wskaźnikach procentowych w stosunku do kwoty bazowej w zależności od typu rodziny (spokrewniona lub niespokrewniona lub rodzinnym domu dziecka). Na dzieci niepełnosprawne zapewniono odrębny dodatek do wynagrodzenia.

Wyższe świadczenia przewidziano dla zastępczych rodzin zawodowych oraz prowadzących rodzinne domy dziecka i pogotowia opiekuńcze. Zróżnicowano także wysokość świadczeń dla usamodzielniających się wychowanków w zależności od tego, czy opuszczają rodziną spokrewnioną czy też rodzinę niespokrewnioną, rodzinny dom dziecka lub dom dziecka, w których przebywali przez co najmniej 3 lata. Do odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zobowiązani zostali rodzice nawet, jeśli zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Czytaj także: Udział Policji w odebraniu dziecka>>

Placówki opieki

Ponadto ustawa wyraźnie wskazuje, że placówki instytucjonalne są przeznaczone dla dzieci powyżej 7 lub 10 roku życia (założono etapowość wprowadzania zmian), dzieci wymagających szczególnej opieki lub niedostosowanych społecznie w rozumieniu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Sytuacje umieszczania dzieci młodszych w domach dziecka są dopuszczalne w wyjątkowych okolicznościach np. z uwagi na stan zdrowia lub łącznie rodzeństwem. Placówki zaś mogą być przeznaczone dla nie więcej niż 30 wychowanków.

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zmienia także procedury adopcyjne. Marszałkowie województw są odpowiedzialni za organizację i funkcjonowanie ośrodków adopcyjno – opiekuńczych, a istota zmian polega na skróceniu procedur do minimum, by oczekiwanie dzieci na adopcję było jak najkrótsze.

Kontrowersyjnym wątkiem prac nad ustawą była kwestia zatrudnienia pracowników pedagogicznych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na podstawie Karty Nauczyciela, którą rozwiązano przewidując zatrudnienie na podstawie umowy o pracę .     

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jest obszernym aktem prawnym regulującym zasady i formy wspierania rodzin z trudnościami w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych i dzieci niedostosowanych społecznie oraz zasady sprawowania pieczy zastępczej. Jej przepisy określają również zadania administracji publicznej w zakresie wspierania rodziny i pieczy zastępczej na każdym szczeblu samorządu, zasady finansowania oraz role administracji publicznej w zakresie postępowania adopcyjnego.

Prace nad tym aktem prawnym, któremu towarzyszyły konsultacje, powołanie komisji nadzwyczajnej (podkomisji) oraz bardziej lub mniej wyartykułowane głosy poparcia i sprzeciwu trwały kilka lat. Mimo to, nadal wyrażane są różne opinie adresatów i realizatorów ustawy na temat zasadności, racjonalności oraz adekwatności jej przepisów do potrzeb, realiów społecznych i finansowych. Jednak o przyjęciu ustawy zdecyduje prezydent składając swój podpis, zaś jej wdrożenie zweryfikuje zapisy.      

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, Poz. 887)

Barbara Matysik

samorzad.infor.pl

Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.