Co oznacza ogłoszenie stanu klęski żywiołowej?

"W tej chwili robimy wszystko, co jest konieczne, bez wprowadzenia takiego stanu. Na miejscu zgromadzone są odpowiednie służby - strażacy, policja, wojsko, które nie tylko walczą z powodzią, wzmacniając, uszczelniając wały czy chroniąc budynki, ale przede wszystkim ratują ludzi, ewakuując ich z terenów zagrożonych" - powiedziała PAP pytana o to rzeczniczka MSWiA Małgorzata Woźniak.

Jak dodała, sytuację na miejscu oceniają zarówno premier Donald Tusk, jak i minister SWiA Jerzy Miller. To po jej przeanalizowaniu zapadnie decyzja, czy będzie konieczne wprowadzenia stanu klęski żywiołowej.

Kwestie związane z jego wprowadzeniem reguluje ustawa z 2002 r. Zgodnie z nią taką decyzją można objąć obszar, na którym wystąpiła klęska żywiołowa (rozumiana jako klęska naturalna czy np. awaria techniczna) lub na którym wystąpiły lub mogą wystąpić jej skutki.

Stan taki w drodze rozporządzenia wprowadza Rada Ministrów na czas, który w jej ocenie jest niezbędny do zapobieżenia lub usunięcia skutków klęski, i nie dłuższy niż 30 dni. Można go wydłużyć, ale zgodę na to - zgodnie z prawem - musi wyrazić Sejm.

W czasie trwania stanu klęski żywiołowej działaniami związanymi z zapobieganiem lub usuwaniem jej skutków kierują: wójt (burmistrz, prezydent miasta) - jeżeli problem dotyczy gminy; starosta, jeśli chodzi o więcej niż jedną gminę; wojewoda - jeżeli stan klęski wprowadzono na obszarze więcej niż jednego powiatu - lub minister (w którego kompetencjach należy zapobieganie lub usuwanie skutków klęski), jeśli chodzi o kilka województw.

Wprowadzenia tego nadzwyczajnego stanu może się też wiązać z ograniczeniami wolności i praw mieszkańców, objętych nim terenów. Mogą one polegać na zawieszeniu działalności określonych przedsiębiorców, całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określone artykuły, obowiązku poddania się badaniom lekarskim, leczeniu, szczepieniom ochronnym, kwarantannie, obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych, a także na przymusowych rozbiórkach i wyburzeniach budynków i ewakuacji.

Władze mogą też - jeśli wymagać będzie tego sytuacja - wprowadzić obowiązek np. włączenia się mieszkańców w akcje ratownicze, związane z udzielaniem pierwszej pomocy, zabezpieczaniem zagrożonych zwierząt, źródeł wody pitnej czy zabytków. Mogą też - jeśli zajdzie taka konieczność - wprowadzić ograniczenia związane z kwestiami łączności czy np. transportu.

Zgodnie z konstytucją w czasie stanu nadzwyczajnego oraz w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie może być też skrócona kadencja Sejmu, przeprowadzane referendum ogólnokrajowe, wybory do Sejmu, Senatu, organów samorządu terytorialnego oraz wybory prezydenta.