Internetowe zbiórki na rzecz pomocy dla Ukrainy a podatek dochodowy

Internetowe zbiórki a przychód

Co do zasady, bez względu na cel zbiórki (każde otrzymane środki pieniężne) stanowią przychód do opodatkowania. Powyższe wynika z dyspozycji art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym to przepisem przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. W literaturze podkreśla się, że otrzymane świadczenie może być uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter określony co do wysokości, definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem (zob. A. Mariański [w:] A. Krajewska, A. Nowak-Piechota, M. Wilk, J. Żurawiński, A. Mariański, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 2016).

A to oznacza, że zebrane środki pieniężne stanowić będą przychód u organizatora zbiórki w momencie ich otrzymania. Należy mieć na względzie każdorazowo charakter organizowanych zbiórek. Bowiem w przypadku bezzwrotności datków mamy do czynienia ze spełnieniem definicji przychodu podatkowego. Powyższe potwierdza przykładowo interpretacja indywidualna IS w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2015 r., Nr IPPB6/4510-32/15-4/AZ.

W związku z tym na podatniku ciąży konieczność uwzględnienia otrzymanych w wyniku zorganizowania zbiórki na realizację założonego wsparcia Ukrainie środki pieniężne w podstawie opodatkowania. Przy czym podkreślić należy, że ze względu na wyjątkową sytuację ustanowiono szczególne przepisy, tj. ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy. Jednakże ustawa nie przewiduje żadnych szczególnych rozwiązań w tym zakresie.

Internetowe zbiórki a koszt uzyskania przychodu

Natomiast odnosząc się do kwestii przekazania zebranych środków pomocowych, uwypuklić należy, że organizator zbiórki będzie miał możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków poniesionych na nabycie rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn przekazanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy:

1. organizacjom pozarządowym niebędącymi jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,
2. organizacjom pozarządowym niedziałającym w celu osiągnięcia zysku,
3. osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym działającym na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego,
4. stowarzyszeniom jednostek samorządu terytorialnego,
5. spółdzielniom socjalnym,
6. spółkom akcyjnym i spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubom sportowym będącymi spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1468, 1495 i 2251), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników,
7. jednostkom samorządu terytorialnego,
8. Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych,
9. podmiotom wykonującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Ukrainy działalność leczniczą lub działalność z zakresu ratownictwa medycznego

• o ile koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

Powyższe wynika z dyspozycji art. 74 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Odliczenia od podatku dochodowego określonych darowizn

Jednocześnie należy mieć na względzie, że ustawodawca przewidział możliwość odliczenia od podatku dochodowego określonych darowizn przekazanych w formie pieniężnej i rzeczowej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo art. 7a, po odliczeniu darowizn przekazanych na cele określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom, określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 albo w art. 7a ust. 1.

Z kolei w myśl art. 18 ust. 1k ustawy o CIT odliczenia darowizn, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie stosuje się w przypadku, gdy podatnik zaliczył wartość przekazanej darowizny do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 14. Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju, z wyjątkiem wpłat na rzecz Polskiej Organizacji Turystycznej, z tym że kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku od towarów i usług, przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

Uprawnienia organizatora zbiórki co do odliczenia darowizn

W związku z tym organizator zbiórki (podatnik) przekazując darowiznę na rzecz organizacji ww. w punktach 1-6 jest uprawniony do dokonania odliczenia od podatku dochodowego takich darowizn łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu. Bowiem darowizny przekazywane w analizowanym przypadku nie podlegają literalnie wyłączeniu wedle przepisu art. 18 ust. 1k w związku z art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT. Przy czym dla odliczenia darowizny koniecznym jest dysponowanie przez podatnika dokumentem potwierdzającym przekazanie darowizny, tj. w przypadku darowizny pieniężnej wystarczającym jest wpłata na rachunek płatniczy obdarowanego, zaś w przypadku darowizny rzeczowej należy posiadać dokumenty, z których wynika wartość darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu.

Podsumowując,

1. zebrane środki pieniężne przez organizatora zbiórki będą stanowiły przychód do opodatkowania w momencie ich otrzymania.
2. możliwe będzie zaliczenie do kosztów podatkowych organizatora zbiórki poniesionych wydatków na nabycie rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizny przekazanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, pod warunkiem, że zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:

• koszty nabycia tych rzeczy nie zostały zaliczone do kosztów podatkowych (w tym odpisów amortyzacyjnych);
• pomoc zostanie przekazana za pomocą określonych podmiotów w art. 57 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, tj. poniżej wymienionym w pkt od 1 do 9.

Zatem powyższe działania są neutralne podatkowo dla organizatora zbiórki.

WAŻNE! Dopuszczalne jest odliczenie od podatku dochodowego przekazanie takiej rzeczowej darowizny łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu. Przy czym należy mieć na względzie, że dla możliwości odliczenia darowizny koniecznym jest dysponowanie przez podatnika odpowiednim dokumentem potwierdzającym przekazanie darowizny.

Roksana Basty – Starszy konsultant podatkowy w Kancelarii Doradztwa Podatkowego dr Eweliny Skwierczyńskiej TAX-ES we Wrocławiu

https://tax-es.pl/

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; ustawa o CIT);

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy);

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 ze zm.; ustawa).