REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przygotowanie i zmiana budżetu samorządowego krok po kroku

Dorota Strusiewicz-Kotela
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Zbliża się termin przygotowania przez jednostki samorządu terytorialnego budżetu na 2010 r. Wynikająca z kryzysu gorsza sytuacja finansowa, zmusi zapewne część samorządów do zmiany tegorocznego budżetu. Warto więc przypomnieć sobie tryb i terminy ustalania i zmiany budżetów samorządowych.

Podstawę gospodarki finansowej gminy, powiatu i samorządu województwa stanowi uchwała budżetowa, określająca budżet tej jednostki na rok budżetowy. Uchwała ta zawiera ponadto plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych (art. 165 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych; dalej: ustawa o finansach publicznych).

REKLAMA

Oprócz limitów wydatków jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) na rok budżetowy, w uchwale budżetowej można określić limity wydatków na:

• wieloletnie programy inwestycyjne,

• programy i projekty realizowane ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz innych niepodlegających zwrotowi środków pochodzących ze źródeł zagranicznych,

• zadania wynikające z kontraktów wojewódzkich (zawieranych między Radą Ministrów a samorządem województwa)

Dalszy ciąg materiału pod wideo

– a także łączną kwotę wydatków budżetu na wykonanie wieloletnich umów o partnerstwie publiczno-prywatnym (art. 166 i 166a ustawy o finansach publicznych).

Projekt budżetu samorządowego

REKLAMA

Wyłączna inicjatywa uchwałodawcza, tzn. prawo do przygotowania projektu uchwały budżetowej wraz z objaśnieniami (tzn. krótkim opisem do poszczególnych pozycji dochodów i wydatków, uzasadniającym ich wielkość i celowość) należy do organu wykonawczego, czyli do zarządu powiatu lub województwa, a w przypadku gminy – odpowiednio do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (art. 179 ustawy o finansach publicznych).

Organ wykonawczy prowadzi prace nad projektem budżetu samorządowego na podstawie uchwały organu stanowiącego jst (czyli rady gminy lub powiatu albo sejmiku województwa) w sprawie procedury opracowania i uchwalania budżetu lub jego zmian, określającej m.in. terminy prac nad projektem uchwały budżetowej i szczegółowość projektu budżetu (art. 53 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; art. 53 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 63 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa).

Oprócz tego organ wykonawczy jst opracowuje prognozę łącznej kwoty długu na koniec roku budżetowego i lata następne (wynikającej z planowanych i zaciągniętych zobowiązań) oraz informację o stanie mienia komunalnego, zawierającą dane o:

• przysługujących jednostce samorządu terytorialnego prawach własności;

• innych niż własność prawach majątkowych (ograniczone prawa rzeczowe, użytkowanie wieczyste, wierzytelności, udziały w spółkach, akcjach) i posiadaniu;

• zmianach w stanie mienia komunalnego (od dnia złożenia poprzedniej informacji);

• dochodach z tytułu wykonywania prawa własności, innych praw majątkowych i posiadania;

• zdarzeniach mających wpływ na stan mienia komunalnego

– i dołącza je do projektu uchwały budżetowej (art. 180 ustawy o finansach publicznych).

REKLAMA

Projekt uchwały budżetowej (z objaśnieniami) oraz prognozę łącznej kwoty długu i informację o stanie mienia komunlanego należy następnie przedstawić regionalnej izbie obrachunkowej (w celu zaopiniowania) oraz organowi stanowiącemu jst – do 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy.

Organ stanowiący jst powinien otrzymać od organu wykonawczego opinię RIO o projekcie uchwały budżetowej i prognozie łącznej kwoty długu na koniec roku budżetowego i lata następne (pozytywną lub negatywną) – przed uchwaleniem budżetu (art. 181 ustawy o finansach publicznych).

Uchwalanie budżetu samorządowego

Wyłączną kompetencję do podjęcia uchwały budżetowej posiada organ stanowiący jst, czyli odpowiednio:

• rada gminy,

• rada powiatu albo

• sejmik województwa

– w terminie do 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy.

Od tej zasady jest wyjątek, a mianowicie w szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. klęska żywiołowa, inne zdarzenie losowe albo trudne do przewidzenia) uchwała budżetowa powinna być uchwalona nie później niż do 31 marca roku budżetowego. Do tego czasu podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest projekt uchwały budżetowej przedstawiony jej organowi stanowiącemu.

Jeśli uchwała budżetowa nie zostanie uchwalona do końca marca, RIO ustala budżet jst (jedynie w zakresie zadań własnych i zadań zleconych) – w terminie do 30 kwietnia roku budżetowego. Jest to rozwiązanie tymczasowe, obowiązujące do czasu uchwalenia uchwały budżetowej przez organ stanowiący jst (art. 182 i 183 ustawy o finansach publicznych).

Uchwała budżetowa podjęta w terminie (czyli do 31 grudnia) wchodzi w życie od 1 stycznia roku budżetowego, a w przypadku opóźnienia – od dnia jej uchwalenia (po jej ogłoszeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa).

Dochody budżetu samorządu z subwencji>>

Plany finansowe jednostek organizacyjnych

Organ wykonawczy jst przekazuje podległym jednostkom organizacyjnym (jednostkom budżetowym, zakładom budżetowym, gospodarstwom pomocniczym jednostek budżetowych) informacje niezbędne do opracowania projektów ich planów finansowych – w terminie 7 dni od przekazania projektu uchwały budżetowej organowi stanowiącemu. Na podstawie tych danych jednostki w ciągu 30 dni mają czas na opracowanie projektów planów finansowych, nie później jednak niż do 22 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy.

Po uchwaleniu uchwały budżetowej organ wykonawczy jst w ciągu 21 dni przekazuje podległym jednostkom informacje o ostatecznych kwotach dochodów i wydatków tych jednostek oraz wysokości dotacji i wpłat do budżetu. Na tej podstawie jednostki organizacyjne jst dostosowują projekty planów do uchwały budżetowej (art. 185 i 186 ustawy o finansach publicznych).

Zmiana budżetu w ciągu roku budżetowego

Wyłączne prawo do dokonywania zmian w budżecie jednostki samorządu terytorialnego posiada organ stanowiący jst, jednak dokonuje ich na wniosek organu wykonawczego, ponieważ to zarząd powiatu i województwa albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest odpowiedzialny za wykonanie budżetu (art. 179 ustawy o finansach publicznych).

Jednakże w toku wykonywania budżetu zarząd jst może samodzielnie dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jst, polegających na:

• zmianach planu dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji celowych z budżetu państwa oraz z budżetów innych jst,

• przenoszeniu wydatków z rezerw budżetowych (zgodnie z planowanym przeznaczeniem wydatków),

• zmianach w planie dochodów jst, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw,

• zmianach w planie dochodów i wydatków budżetu województwa w zakresie środków na realizację programów operacyjnych, dla których samorząd województwa jest instytucją zarządzającą lub pośredniczącą (zmiany te nie mogą powodować zmniejszenia lub zwiększenia dochodów i wydatków majątkowych budżetu samorządu województwa w zakresie środków na programy operacyjne przekazane samorządowi w formie dotacji rozwojowej).

Ponadto organ stanowiący jst może w uchwale budżetowej upoważnić organ wykonawczy do:

• dokonywania innych zmian w planie wydatków (oprócz przeniesień wydatków między działami),

• przekazania niektórych uprawnień do dokonywania przeniesień planowanych wydatków innym jednostkom organizacyjnym jst (kierownicy jednostek organizacyjnych dokonujący przeniesień planowanych wydatków mają obowiązek poinformowania o tym organu wykonawczego jst),

• przekazania uprawnień innym jednostkom organizacyjnym jst do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja w roku następnym jest niezbędna dla zapewnienia ciągłości działania jednostki i termin zapłaty upływa w roku następnym.

Organ wykonawczy jst może również dokonać zmiany przeznaczenia rezerwy celowej – pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii komisji rady lub sejmiku właściwej do spraw budżetu (art. 188 ustawy o finansach publicznych).

Wszystkie wymienione zmiany nie powodują konieczności nowelizacji uchwały budżetowej, natomiast są narzędziem pozwalającym organom wykonawczym jst na elastyczne dostosowywanie uchwalonych w budżecie wielkości wydatków na poszczególne zadania do zmieniających się w ciągu roku budżetowego realiów.

Akredytywa budżetowa>>

SŁOWNICZEK

Budżet jst – roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki.

Dochody budżetu jst – dochody majątkowe (dotacje i środki otrzymane na inwestycje, dochody za sprzedaży majątku oraz dochody z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności) oraz dochody bieżące (pozostałe dochody budżetowe).

Wydatki budżetu jst – wydatki majątkowe (wydatki na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego) oraz wydatki bieżące (pozostałe wydatki budżetowe).

Nadwyżka lub deficyt budżetu jst – różnica między dochodami a wydatkami budżetu jst.

Rezerwy celowe – tworzone w budżecie jst na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie opracowywania budżetu (maksymalnie do 5% wydatków budżetowych).

Rezerwa ogólna – tworzona w budżecie jst na jakiekolwiek cele budżetowe, maksymalnie do wysokości 1% wydatków budżetowych.

Z orzecznictwa

1. Organ stanowiący jest uprawniony do dokonywania zmian w uchwale budżetowej w trakcie roku budżetowego także w zakresie utworzonych rezerw. Uchwała taka nie narusza uprawnień organu wykonawczego do dysponowania rezerwą ogólną, lecz określa kwotę, jaką może on dysponować.

2. Wyłączne prawo do inicjatywy uchwałodawczej oznacza w szczególności, że organ stanowiący, uchwalając zmiany uchwały budżetowej na podstawie przedstawionego projektu, nie może niejako „przy okazji” zgłoszonych w projekcie zmian wprowadzać własnych poprawek w kwestiach nieobjętych tym projektem. Zmiany takie są dopuszczalne jedynie w przypadku wyrażenia na nie zgody przez organ wykonawczy. Nie oznacza to, że organ stanowiący musi podjąć uchwałę w kształcie przedstawionym przez zarząd.

Wyrok WSA w Białymstoku z 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 554/08

Dorota Strusiewicz-Kotela

Podstawy prawne:

• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249, poz. 2104; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 79, poz. 666)

• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1590; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 223, poz. 1458)

• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 92, poz. 753)

• Ustawa z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 55, poz. 577; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104)

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 52, poz. 420)

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    Zarobki żołnierzy zawodowych w 2024 roku. Wyższe stawki uposażenia zasadniczego [Tabela]. Rozporządzenie już obowiązuje. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    REKLAMA

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    Zakaz sprzedaży e-papierosów jednorazowych. I. Leszczyna: Zielone światło od Donalda Tuska dla zmiany przepisów

    W dniu 21 lutego 2024 r. Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała, że może już rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Dodała, że chciałaby jak najszybszej ścieżki, bo aż 64 procent młodych ludzi miało z nimi kontakt.

    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    REKLAMA

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA