Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ratio legis Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Ratio legis Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii./ Fot. Fotolia
Ratio legis Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii./ Fot. Fotolia
Fotolia
Do łamania lub nadużywania prawa może dojść w każdym podmiocie, niezależnie czy jest to podmiot prywatny czy publiczny, mały czy duży. Jeżeli łamanie lub nadużycie prawa nie spotka się z szybkimi i odpowiednimi działaniami zaradczymi, mogą one poważnie zagrozić podmiotowi lub interesowi publicznemu.

Złamanie lub nadużycie prawa jest często trudne do wykrycia lub udowodnienia. Wtedy zgłoszenia dokonane przez sygnalistów bardzo często mają kluczowe znaczenie w wykryciu lub udowodnieniu naruszenia prawa.

Praktycy i teoretycy są zgodni, że zapewnianie sygnalistom poczucia bezpieczeństwa w zakresie zgłaszania naruszeń może wesprzeć działania związane z egzekwowaniem prawa i poprawić ich skuteczność.

Dlatego w ostatnich latach prawodawca polski i unijny wprowadził pewne regulacje dotyczące ochrony sygnalistów i kanałów zgłaszania nieprawidłowości. Niestety regulacje te są mocno ograniczone i sektorowe (w Polsce dotyczą Banków i Instytucji Obowiązanych ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu), w wyniku czego nie obejmują wszystkich kluczowych dziedzin, co powoduje niewystarczającą ochronę sygnalistów. To natomiast prowadzi do niskiego poziomu zgłaszania naruszeń prawa, które to naruszenia mogą poważnie zaszkodzić interesowi publicznemu.

Zobacz: Bezpieczeństwo

Ustawodawca unijny stwierdził, że brak wystarczającej i spójnej ochrony na szczeblu unijnym i krajowym skutkuje niskim poziomem zgłaszania przez sygnalistów, co z kolei przekłada się na „niewykorzystane szanse” w zakresie wykrywania naruszeń prawa i zapobiegania tym naruszeniom oraz osłabia skuteczność egzekwowania tego prawa. Podjął więc inicjatywę ustawodawczą, której wynikiem jest powstanie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii.

Celem ogólnym Dyrektywy jest rozwiązanie problemu niskiego poziomu zgłaszania naruszeń prawa Unii prowadzących do poważnych szkód dla interesu publicznego w dziedzinach, w których silna ochrona sygnalistów może znacząco przyczynić się do ujawniania takich szkód, zapobiegania im oraz ich powstrzymywania.

Zobacz: RODO 

Natomiast celami szczegółowymi jest:

  1. wzmacnianie ochrony sygnalistów i zapobieganie działaniom odwetowym wobec sygnalistów,
  2. zapewnianie jasności i pewności prawa,
  3. wspieranie działań mających na celu podnoszenie świadomości oraz zwalczania czynników społeczno-kulturowych, które prowadzą do niskiego poziomu zgłaszania,
  4. zharmoninowanie ochrony sygnalistów na terenie UE w celu zaradzenia problemowi dysproporcji poziomu ochrony i zapewnienie spójnego, wysokiego poziomu ochrony w całej UE.

Dyrektywa ma pomóc głównie w egzekucji przepisów dotyczących:

  1. zamówień publicznych,
  2. usług finansowych i zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
  3. bezpieczeństwa produktów,
  4. bezpieczeństwa transportu,
  5. ochrony środowiska,
  6. bezpieczeństwa jądrowego,
  7. bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt,
  8. zdrowia publicznego,
  9. ochrony konsumentów,
  10. ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych,
  11. unijnych reguł konkurencji,
  12. naruszeń szkodzących interesom finansowym UE oraz unikania opodatkowania osób prawnych.

Dyrektywa ma przynieś korzyści gospodarcze, społeczne oraz korzyści dla środowiska. Powinna przyczynić się również do ujawniania przypadków nadużyć finansowych i korupcji w kontekście budżetu UE oraz do zapobiegania takim przypadkom 

Ustawodawca Unijny oczekuje również, że Dyrektywa będzie również pozytywny wpływ na obywateli i przedsiębiorstwa. Wprowadzenie silnej ochrony sygnalistów spowoduje poprawę warunków pracy w przypadku 40 % pracowników wchodzących w skład siły roboczej UE, którzy w przeciwnym razie byliby pozbawieni ochrony (około 60 mln pracowników). Przyczyni się to do poprawy integralności i przejrzystości sektora prywatnego i publicznego oraz do zapewnienia uczciwej konkurencji na jednolitym rynku. Chociaż korzyści nie można określić ilościowo, istnieją dowody potwierdzające, że działalność sygnalistów zapobiega niedbalstwu i zaniedbaniu obowiązków, które mają poważny wpływ m.in. na ochronę środowiska, bezpieczeństwo produktów, żywności i transportu, ochronę konsumentów i zdrowie publiczne.

Ponadto Dyrektywa wspomoże propagowanie praw podstawowych, w szczególności wolności wypowiedzi i sprawiedliwych warunków pracy, do zwiększenia wymogów w zakresie zgłaszania oraz do zapobiegania naruszeniom praw podstawowych we wdrażaniu prawa Unii.

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym (LO)?
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym? Jaki akt prawny wprowadza te przedmioty do programu nauczania w liceum?
    Gdzie znaleźć listę szkół prowadzących rekrutację uzupełniającą do liceum, technikum, zawodówki?
    Jak znaleźć liceum, technikum, szkołę zawodową prowadzącą rekrutację uzupełniającą?
    MEiN: rekrutacja uzupełniająca i odwołanie od wyniku rekrutacji do liceum, technikum, zawodówki
    Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe młodzież przyjmuje się do publicznych szkół ponadpodstawowych po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego. Wskazane w ustawie kryteria są możliwe do spełnienia przez każdego ucznia publicznej szkoły podstawowej.
    Minister rolnictwa: 4-5 zł za 1 kg cukru. 10 zł za chleb to sianie paniki. Chyba, że wzrośnie cena gazu
    Mąki nam nie zabraknie, jesteśmy bezpieczni żywnościowo - zapewnił w piątek wicepremier, minister rolnictwa Henryk Kowalczyk. Mamy odpowiednie ilości zapasów cukru - dodał.
    Wczasy pod gruszą a wakacyjny wyjazd dziecka pracownika
    Wakacje, podobnie jak święta, to czas, w którym zainteresowanie pracowników możliwością uzyskania świadczeń z ZFŚS jest wzmożone. Wiąże się to z ponoszeniem w tym okresie większych wydatków związanych z organizacją wypoczynku rodzinnego oraz dla dzieci i młodzieży. Jakie środki mogą uzyskać pracownicy na te cele? Czy możliwe jest uzyskanie świadczenia zarówno na organizację wypoczynku własnego, jak i dziecka?
    Konferencja: Atom dla samorządu. Energetyka jądrowa szansą dla transformacji energetycznej Śląska i Zagłębia [13 września 2022 r.]
    Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprasza do udziału w konferencji:
    Wykaz zajęć pedagogów, psychologów, terapeutów i doradców zawodowych [rozporządzenie z 22 lipca 2022 r.]
    Znany jest wykaz zajęć prowadzonych przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Wynika z ROZPORZĄDZENIA MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – Dz.U z 2022 r. Poz. 1610.
    Egzamin ósmoklasisty: Lista lektur w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister edukacji Przemysław Czarnek określił listę lektur wymaganych na egzaminie ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024.
    Walka z rakiem: naukowcy opracowali mapę układu odpornościowego
    Opublikowano właśnie pierwszą mapę powiązań i komunikacji między wszystkimi komórkami układu immunologicznego. Dzięki takiej wiedzy mogą powstać nowe terapie raka, chorób zakaźnych i innych schorzeń.
    Wymagania dla egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister Edukacji i nauki określił wymagania egzaminacyjne dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w 2023 r. i 2024 r. Wynikają z rozporządzenia z 15 lipca 2022 r. (Dz.U z 2022 r. poz. 1591). Zawiera ono załącznik podzielony na trzy części:
    Postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli – od niewłaściwego słowa po uwodzenie. Anonimy na nauczycieli
    Przybywa postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych wobec pedagogów. Czego dotyczą?
    Czy można zmienić deklarację CEEB, aby dostać dodatek węglowy 3000 zł?
    Po wprowadzeniu dodatku węglowego 3000 zł wzrosło zainteresowanie Polaków korygowaniem wpisów w ewidencji CEEB tak, aby do zgłoszonego np. pieca gazowego dodać piec opalany węglem. Albo zgłosić w ewidencji, że wcześniej zgłoszony taki piec jest głównym źródłem ogrzewania domu. Przed nadużyciami w tym zakresie przestrzega rzecznik Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).
    5,323 mld zł rekompensaty za zamrożenie taryfy na gaz w 2022 r. dla sprzedawcy gazu PGNiG Obrót Detaliczny
    Największy detaliczny sprzedawca gazu, PGNiG Obrót Detaliczny otrzymało 2,495 mld zł na poczet rekompensaty za zamrożenie taryfowych cen gazu - poinformowało 2 VIII 2002 r. PGNiG. Łącznie od 7 marca 2022 r. spółka otrzymała już 5,323 mld zł z tego tytułu.
    Wolne miejsca na uczelniach 2022 r. / 2023 r.
    Największym zainteresowaniem studentów cieszą się takie kierunki jak: informatyka, psychologia, prawo. Czy są jeszcze wolne miejsca?
    Wszystko o zwrocie akcyzy za paliwo rolnicze [Kompendium]
    Do 31 sierpnia 2022 r. wnioski o zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w pytaniach i odpowiedziach.
    Obniżka limitu amortyzacji samochodów osobowych ze 150 000 zł na 100 000 zł
    Od 1 stycznia 2026 r. limit amortyzacji samochodów spalinowych zostanie obniżony ze 150 000 zł na 100 000 zł. Dotyczy to samochodów mających emisję CO2 równą lub wyższą niż 50 g na kilometr.
    Prezes PKP Cargo: Damy radę przewieźć węgiel z portów przed zimą [WYWIAD]
    Przewóz tego surowca to teraz dla nas priorytet. Ale zrywanie kontraktów na transport innych towarów będzie ostatecznością. Jednocześnie poprawiamy wyniki, w 2022 r. chcemy wyjść przynajmniej na zero – mówi Dariusz Seliga, prezes PKP Cargo.
    Polacy chcą kryterium dochodowego dla dopłat do węgla, prądu i gazu [Sondaż]
    Rząd powinien dofinansować zakup nie tylko węgla, lecz także innych paliw. Jednocześnie potrzebne jest wprowadzenie kryterium dochodowego - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM.
    Prognoza: Koszt ogrzania mieszkania 55 m2 wzrośnie z 1582 zł do 2028 zł w 2023 r. Będą dopłaty dla ciepłowni? Zamrożenie cen prądu i gazu?
    Sytuacja w sektorze energetycznym ma być jednym z tematów poruszanych na wtorkowym posiedzeniu rządu; wg "Dziennika Gazety Prawnej" minister klimatu i środowiska Anna Moskwa może przedstawić na posiedzeniu projekt ustawy zakładającej dopłaty na zakup paliwa przez polskie ciepłownie.
    Limit amortyzacji od 2026 r. zależy od emisji CO2 przez samochód spalinowy [ustawa w PDF]
    Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw zmieniła limity amortyzacji dla samochodów osobowych.
    Pekao: dla nowych klientów 7% na koncie oszczędnościowym przez pół roku [1 sierpnia – 16 października 2022 r.].
    Bank Pekao wprowadził promocję polegającą na 7 proc. oprocentowaniu środków na koncie oszczędnościowym. Oferta ma obowiązywać przez pół roku od otwarcia konta. Jest przeznaczona dla nowych klientów banku.
    Rachunki za obiady w szkole wyższe o 40 zł więcej za jedno dziecko
    Dyrektorzy szkół i przedszkoli mają dla rodziców i opiekunów swoich uczniów przykrą niespodziankę od września: to rosnące rachunki za wyżywienie.
    Ustalanie granic gmin i miast, nowe miasta [projekt rozporządzenia]
    Ile gmin, powiatów i województw znajduje się na mapie administracyjnej Polski? Jakie są ich granice? Ile miejscowości posiada status miasta? Pamiętajmy, by przytaczając powyższe dane uwzględniać rok, którego one dotyczą. Jak się bowiem okazuje, liczby te nie są stałe.
    Ilu nauczycieli zetknęło się z mobbingiem? [Ankieta]
    Nastroje w oświacie są złe, co przekłada się na wzajemne relacje osób zatrudnionych w placówkach – oceniają nauczyciele. Nie każda nieprawidłowość oznacza mobbing – zastrzegają prawnicy.
    PKO BP: 20% kredytobiorców złożyło wnioski o wakacje kredytowe
    20 proc. klientów PKO BP mających kredyt hipoteczny w złotych skorzystało z wakacji kredytowych - poinformował bank. Zachęca swoich klientów do korzystania z bankowości elektronicznej.