Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny

Polskie prawo – tak jak tego wymaga dyrektywa – daje poszkodowanemu prawo wystąpienia z roszczeniem bezpośrednio do UFG, a także wyposaża UFG w roszczenie regresowe do odpowiedzialnego cywilnie sprawcy (art. 19 ust. 2 oraz art. 110 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Poszkodowany w wypadku, może uzyskać odszkodowanie z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przypadkach określonych w ustawie o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. 

Kto i kiedy może otrzymać świadczenie?
Do zadań Funduszu należy zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, za szkody powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1) na osobie, gdy szkoda została wyrządzona w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich tożsamości;
2) w mieniu, w przypadku szkody, w której równocześnie u któregokolwiek uczestnika zdarzenia nastąpiła śmierć, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwający dłużej niż 14 dni, a szkoda została wyrządzona w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich tożsamości.
3) w mieniu i na osobie, gdy:

• posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych,

• posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, zarejestrowanego za granicą na terytorium państwa, którego biuro narodowe jest sygnatariuszem Jednolitego Porozumienia między Biurami Narodowymi - Regulaminu Wewnętrznego, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, a pojazd mechaniczny był pozbawiony znaków rejestracyjnych, bądź znaki te nie były, w momencie zdarzenia, przydzielone temu pojazdowi przez właściwe władze,

•  rolnik, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym wyrządzili szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia, a rolnik nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC rolników.

Do zadań Funduszu należy także zaspokajanie roszczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody, wyrządzone przez posiadacza zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, a nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, w przypadku wyrządzenia szkody w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, jeżeli państwem członkowskim umiejscowienia ryzyka jest Rzeczpospolita Polska.

Państwem członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka, jest państwo, w którym pojazd mechaniczny ma być zarejestrowany, w przypadku gdy pojazd mechaniczny został nabyty w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż to, w którym ma być zarejestrowany, ale nie dłużej niż przez okres 30 dni od dnia objęcia pojazdu mechanicznego w posiadanie przez jego nabywcę.

Procedura dochodzenia roszczeń
Procedura dochodzenia roszczeń od UFG kształtuje się na podstawie Ustawy o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, która stanowi, że uprawniony do odszkodowania zgłasza swoje roszczenia do Funduszu przez którykolwiek zakład ubezpieczeń wykonujący działalność ubezpieczeniową w grupach obejmujących ubezpieczenia obowiązkowe.

Zakład ubezpieczeń nie może odmówić przyjęcia zgłoszenia szkody.

Ponadto zakład ubezpieczeń, po otrzymaniu zgłoszenia roszczenia, przeprowadza postępowanie w zakresie ustalenia zasadności i wysokości dochodzonych roszczeń i niezwłocznie przesyła zebraną dokumentację do Funduszu, powiadamiając o tym osobę zgłaszającą roszczenie.

Ustawodawca przyjął zasadę, że UFG jest zobowiązany do zaspokojenia roszczenia w takim samym terminie, jak termin spełnienia świadczenia przez zakłady ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia, tj. w ciągu 30 dni od dnia otrzymania akt szkody od zakładu ubezpieczeń lub syndyka upadłościowego (art. 109 ust. 1 i 2).

Ustawodawca ustanowił także prawo regresu UFG od sprawców szkody i osób, które nie dopełniły obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC obowiązkowego, o zwrot spełnionych świadczeń. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się odstąpienie od dochodzenia zwrotu części lub całości świadczenia. Ustawa wprowadza dla dochodzenia roszczeń regresowych przez UFG szczególny termin przedawnienia, tj. nie wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia spełnienia przez UFG świadczenia.
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, jest jednym z najistotniejszych instrumentów mających wesprzeć poszkodowanych w dochodzeniu roszczeń w przypadkach gdy szkodę spowoduje sprawca niezidentyfikowany lub nieubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej.

• Druga Dyrektywa Komunikacyjna (Dyrektywa Rady 84/5/EEC z dnia 30 grudnia 1983 r. w sprawie ujednolicenia przepisów państw członkowskich dotyczących ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu użytkowania pojazdów samochodowych, „Official Journal” No. L 008, 11/01/1984 P 0017−0020)

• Ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U.2003.124.1151)