Udostępnienie informacji obejmujących tajemnicę państwową i ich przesłanki

Kwestie te reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. W art. 106b wskazanej ustawy wskazano, że prokurator prowadzący postępowanie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe może żądać od banku, osób zatrudnionych w banku oraz osób, za pośrednictwem których bank wykonuje czynności bankowe, udzielenia informacji stanowiących tajemnicę bankową jedynie na podstawie postanowienia wydanego na jego wniosek przez właściwy miejscowo sąd okręgowy. Po rozpatrzeniu wniosku sąd, w drodze postanowienia, wyraża zgodę na udostępnienie informacji, określając ich rodzaj i zakres, osobę lub jednostkę organizacyjną, których dotyczą, oraz podmiot zobowiązany do ich udostępnienia, albo odmawia udzielenia zgody na udostępnienie informacji. 

Zobacz: Ochrona danych osobowych w UE

Zakres informacji, których może żądać prokurator na podstawie omawianego przepisu został określony szeroko. Brak jakichkolwiek ograniczeń co do kręgu podmiotów, których winna dotyczyć informacja, ani jej przedmiotu. W konsekwencji, zasadnym jest wniosek, że prokurator może żądać wszelkich informacji objętych tajemnicą bankową. 

Mając na uwadze wyjątkowy charakter przepisu art. 106b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), stwierdzić należy, że obowiązkiem prokuratora składającego wniosek o udzielenie zgody na udostępnienie informacji stanowiących tajemnicę bankową na tej podstawie jest wykazanie, iż w sprawie zachodzi sytuacja szczególna, uzasadniająca zastosowanie przedmiotowej instytucji, a więc wskazanie, iż udzielenie zgody na tym etapie postępowania jest konieczne dla osiągnięcia celów postępowania karnego. Natomiast sąd, rozpoznając taki wniosek i mając na względzie wyjątkowy charakter tego instrumentu, winien wnikliwie te okoliczności zbadać, a więc ustalić, czy w sprawie konieczne jest stosowanie tego przepisu wyjątkowego, dotyczącego materii chronionej zakazami dowodowymi, czy też prokurator może zgromadzić niezbędne dowody bez potrzeby uchylania tajemnicy bankowej.

Od ścisłej tajemnicy bankowej, do uchylenia której potrzebna jest zgoda sądu odróżnić należy informacje jakie winien bank udzielić organom prowadzącym postępowanie na podstawie art. 105 prawa bankowego.

Zgodnie z ust. 2 bank jest zobowiązany udzielić informacji sądowi lub prokuratora w związku z toczącym się postępowaniem o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe:

- przeciwko osobie fizycznej będącej stroną umowy zawartej z bankiem, w zakresie informacji dotyczących tej osoby fizycznej,
- popełnione w związku z działaniem osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, w zakresie informacji dotyczących tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej;

Zobacz: Zobacz na Forum: Ochrona danych osobowych

Ustawodawca przewidział również możliwość uzyskania takich informacji przez Sąd w toku postępowania cywilnego – ograniczając jednak przedmiotowo zakres spraw, w których Sąd może zwrócić się o udzielnie takiej informacji.

Możliwe jest to tylko w sprawach związanych z prowadzonym postępowaniem spadkowym lub o podział majątku między małżonkami albo prowadzoną przeciwko osobie fizycznej będącej stroną umowy sprawą o alimenty lub o rentę o charakterze alimentacyjnym.