Zgromadzenia - czym są i jak należy je zgłaszać

Wyróżniamy następujące rodzaje zgromadzeń

1. zgromadzenie zwykłe - definiowane jest jako zgrupowanie osób na otwartej przestrzeni dostępne dla nieokreślonych z imienia i nazwiska osób w określonym miejscu;
2. zgromadzenie spontaniczne - zgromadzenie, które odbywa się w związku z niemożliwymi do przewidzenia wcześniej wydarzeniami związanymi ze sferą publiczną;
3. Zgromadzenie cykliczne; Zgromadzenie organizowane przez tego samego organizatora w tym samym miejscu lub trasie, co najmniej cztery razy w roku lub jeden raz w roku w dniach świąt państwowych i narodowych a wydarzenia odbywały się ostatnio w ciągu 3 lat choćby nie w formie zgromadzenia.

Zgromadzeniem, w świetle ustawy p.o.z. nie jest zgrupowanie ludzi w kościołach ani zgromadzenie organizowane przez organy władzy publicznej.

Jak zorganizować zgromadzenie

O zamiarze zorganizowania zgromadzenia należy powiadomić organ gminny w drodze zawiadomienia. Należy to zrobić w taki sposób aby wiadomość dotarła do organu nie wcześniej niż na 30 dni i nie później niż na 6 dni przed planowaną datą zgromadzenia. Prawo organizowania zgromadzeń nie przysługuje osobom nieposiadającym pełnej zdolności do czynności prawnych.

Organ gminy po otrzymaniu zawiadomienia udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) informacje odnośnie czasu i miejsca zgromadzenia. Organ jest także odpowiedzialny za powiadomienie powiatowego komendanta policji (Warszawa- Komendant Rejonowy Policji) o zamiarze zorganizowania zgromadzenia lub gdy zachodzi taka potrzeba, innych podmiotów wskazanych w art. 8 ustawy p.o.z.

Zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia powinno być sporządzone na piśmie, za pomocą faksu, wniesione ustnie do protokołu lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W tym zawiadomieniu organizator podaje informacje na temat:

• imię i nazwisko organizatora zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z nim, a w przypadku gdy organizatorem zgromadzenia jest osoba prawna lub inna organizacja - jej nazwę i adres siedziby oraz imię i nazwisko osoby wnoszącej zawiadomienie w imieniu organizatora zgromadzenia, jej numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z tą osobą;
• imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z nim;
• cel zgromadzenia, w tym wskazanie spraw publicznych, których ma dotyczyć zgromadzenie;
• datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia zgromadzenia, przewidywany czas trwania, przewidywaną liczbę uczestników oraz ewentualną trasę przejścia ze wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia;
• informację o środkach służących zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia, o ile organizator zgromadzenia je zaplanował.

Do zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia dołącza się:

• pisemną zgodę na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia w przypadku jego wyznaczenia;
• zdjęcie organizatora zgromadzenia albo przewodniczącego zgromadzenia w przypadku jego wyznaczenia.

W przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej zamiast pisemnej zgody na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia można dołączyć elektroniczną kopię tego dokumentu.

Zakaz zorganizowania zgromadzenia

Organ gminy może wydać decyzję o zakazie zorganizowania zgromadzenia na 96 godzin przed planowaną datą. Robi to w przypadku gdy jego cel narusza pokojową wolność gromadzenia się, art. 4 ustawy p.o.z. lub przepisy karne. Zakaz może zostać także wydany gdy zorganizowanie zgromadzenia może zagrażać życiu, zdrowiu lub mieniu w znacznych rozmiarach.

Decyzja o zakazie zgromadzenia jest niezwłocznie udostępniana w BIP oraz przekazywana organizatorowi zgromadzenia oraz odpowiedniemu sądowi okręgowemu.

Odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia wnosi się bezpośrednio do sądu okręgowego właściwego ze względu na siedzibę organu gminy w terminie 24 godzin od jej udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji o zakazie zgromadzenia.

Zgromadzenie spontaniczne może zostać rozwiązane przez funkcjonariusza kierującego działaniami Policji, jeżeli:

1. jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach;
2. jego przebieg powoduje poważne zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku publicznego;
3. powoduje istotne zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego na drogach publicznych;
4. jego przebieg narusza przepisy ustawy p.o.z. albo przepisy karne;
5. zakłóca przebieg zgromadzenia organizowanego w trybie przepisów rozdziału 2 lub 3.

Rozwiązanie zgromadzenia spontanicznego przez wydanie decyzji ustnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, poprzedzonej dwukrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia spontanicznego o możliwości jego rozwiązania, a następnie ogłoszonej publicznie uczestnikom tego zgromadzenia.

Opracowano na podstawie:

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. 2015 poz. 1485 z późn. zm.)