Sołtysa może wybrać tylko zebranie wiejskie

Rada Gminy Krasnopol stwierdziła uchwałą wybór sołtysa w związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez komisję rewizyjną Rady Gminy. Za podstawę prawną do podjęcia uchwały rada gminy wskazała przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten stanowi, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Wojewoda podlaski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Krasnopol w sprawie stwierdzenia wyboru sołtysa sołectwa Krasnopol. Przeprowadzona przez organ nadzoru analiza wykazała, że uchwała podjęta została z rażącym naruszeniem prawa. W toku prowadzonego postępowania nadzorczego przewodniczący rady oraz wójt gminy Krasnopol w piśmie z 2 kwietnia 2007 r. udzielili wyjaśnienia, z którego m.in. wynika, iż cytowany wyżej przepis zakłada domniemanie właściwości rady we wszystkich sprawach pozostających w zakresie gminy, o ile inne ustawy nie stanowią inaczej. Zdaniem autorów pisma poza gestią rady znajdują się tylko te sprawy, które z mocy przepisów szczególnych należą do właściwości innych organów gminy (wójta).

W ocenie organu nadzoru, jeżeli przepis ustawy o samorządzie gminnym lub ustawy szczególnej stanowi inaczej, niedopuszczalne jest podjęcie działania przez radę gminy na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Prowadzi to bowiem do naruszenia przepisu wyznaczającego jej kompetencję.

Przepis art. 36 ust. 2 wymienionej ustawy stanowi, że sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Ustawa, zdaniem organu nadzoru, kompetencje do wyboru sołtysa przypisała zebraniu wiejskiemu, stąd też nie może wchodzić w grę zasada domniemania właściwości rady gminy do stwierdzenia tego wyboru. W tym stanie prawnym wojewoda podlaski uznał, że przepisy wskazane w podstawie prawnej zakwestionowanej uchwały nie upoważniają Rady Gminy Krasnopol do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wyboru sołtysa.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody podlaskiego z 30 kwietnia 2007 r.

SYGN. AKT NK.II.J.S/0911-69/07