REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny - rozdzielenie funkcji

Tomasz Błotnicki
Of Counsel jednej z warszawskich kancelarii prawniczych

REKLAMA

W dniu 31 marca 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o prokuraturze. Rozdziela ona funkcję Ministra Sprawiedliwości od Prokuratora Generalnego.

Funkcje Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości zostały połączone podczas obrad Okrągłego Stołu. Miało to zapewnić kontrolę parlamentu nad prokuraturą, która działała na zasadach z PRL, gdy prokurator generalny podporządkowany był Radzie Państwa. W związku z tym od 1990 roku funkcję tę pełnił z urzędu Minister Sprawiedliwości.

REKLAMA

REKLAMA

Po wejściu w życie znowelizowanego prawa o prokuraturze tj. od 31 marca 2010 roku, Prokurator Generalny będzie powoływany przez Prezydenta RP na sześcioletnią kadencję, bez możliwości wyboru na kolejne 6 lat. Krajowa Rada Sądownictwa i Krajowa Rada Prokuratorów, będą wskazywać 2 kandydatów - prokuratorów lub sędziów z co najmniej 10 - letnim stażem.

Powołany w ten sposób Prokurator Generalny nie może sprawować innych funkcji, oraz zabrania mu się wykonywania prac zarobkowych, poza pracą naukową. Nie może on również należeć do partii politycznej w okresie sprawowania urzędu. Co roku będzie obowiązany do przedstawiania premierowi sprawozdania z działalności prokuratury.

Prezydent będzie mógł odwołać prokuratora generalnego przed końcem jego kadencji w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo złożenie nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego. Również Sejm będzie mógł go odwołać w drodze uchwały podejmowanej większością 2/3 głosów na wniosek premiera w razie odrzucenia przedłożonego sprawozdania.

Nowelizacja znosi przede wszystkim istnienie Prokuratury Krajowej którą zastępuje Prokuratura Generalna. Podrzędnymi  będą  prokuratury apelacyjne, okręgowe i rejonowe. Omawiana ustawa zmienia sposób wykonywania nadzoru służbowego. Wprowadzana jest odpowiedzialność prokuratora nadzoru za przebieg sprawy nadzorowanej. Wzmocnieniu ulega również samodzielność prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Prokurator nadrzędny nie będzie mógł wydawać poleceń dotyczących treści czynności procesowej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kompetencje Ministra Sprawiedliwości

REKLAMA

Prokuraturę stanowi Prokurator Generalny i podlegli mu prokuratorzy (art. 1 ustawy o prokuraturze). Stanowisko Prokuratora Generalnego jest stanowiskiem najwyższym w hierarchii instancyjnej prokuratury ale równocześnie od strony funkcjonalnej powiązane jest nierozerwalnie z funkcją Ministra Sprawiedliwości (art.1 ust. 2 ustawy o prokuraturze). Ustawa o prokuraturze przyznaje bowiem Ministrowi Sprawiedliwości kompetencje wydawania aktów wykonawczych do ustawy o prokuraturze. I tak, Minister Sprawiedliwości obowiązany jest do tworzenia i znoszenia w drodze rozporządzenia prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych oraz ustalanie ich siedzib i obszarów właściwości; dotyczy to również ośrodków zamiejscowych prokuratur okręgowych lub rejonowych (art.17 ust. 5 i 6 ustawy o prokuraturze). Także w drodze rozporządzenia Minister, ustala regulamin określający tryb wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz określa wewnętrzną organizację powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, zakres działania sekretariatów i innych działów administracji.

Zgodnie z art. 17 ust. 7 ustawy o prokuraturze może zarządzić wspólne prowadzenie spraw z zakresu administracji i gospodarki finansowej sądu powszechnego i powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury przez właściwy sąd powszechny, jeżeli obie jednostki mają siedzibę w tej samej miejscowości. Ponadto Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb mianowania, zmiany warunków pracy oraz rozwiązywania stosunku pracy aplikanta, jego szczegółowe obowiązki i zasady egzaminu prokuratorskiego (art. 97).

Czytaj także: Prokurator jako podmiot na prawach strony>>

Kompetencje Prokuratora Generalnego

Kompetencje Prokuratora Generalnego, poprzez fakt, że jest on naczelnym organem prokuratury, są bardzo szerokie. Można je podzielić na działania dotyczące wewnętrznego zwierzchnictwa nad poszczególnymi prokuratorami (organizacji prokuratury) i na działania o charakterze procesowym (czyli związane z postępowaniem karnym). Podział ten będzie pokrywał się w znacznej części z klasyfikacją kompetencji Prokuratora Generalnego ze względu na kompetencje dotyczące nadzoru służbowego wewnątrz prokuratury oraz na kompetencje wynikające ze sprawowania nadzoru zewnętrznego w prokuraturze, czyli instancyjnego i procesowego.

Podstawową normą wyznaczająca zakres kompetencji Prokuratora Generalnego jest art. 10 ustawy o prokuraturze, przyznający mu kompetencje kierowania działalnością prokuratury osobiście lub przez zastępców oraz wydawania zarządzeń, wytycznych i poleceń. Wszystkie swoje czynności Prokurator Generalny może zlecić do wykonania podległym prokuratorom (substytucja), z wyjątkiem czynności zastrzeżonych przez ustawę wyłącznie do jego właściwości.

Najbardziej istotną kompetencją Prokuratora Generalnego, jako zwierzchnika prokuratury, jest prawo powoływania wszystkich prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (art. 11 ust. 1 ustawy o prokuraturze) oraz odwoływania w warunkach określonych m.in. przez art. 16 ustawy. Natomiast nie posiada on uprawnienia powoływania swoich zastępców, w tym też Prokuratora Krajowego.

Kolejną kompetencją związaną z organizacją prokuratury jest prawo określenia funkcji w prokuraturach apelacyjnych, okręgowych i rejonowych, na które powołuje prokuratorów i odwołuje z pełnienia tych funkcji prokurator apelacyjny (art. 13 ust. 40). Jest to więc rodzaj delegacji uprawnienia Prokuratora Generalnego na prokuratora apelacyjnego.

Innego nieco rodzaju kompetencją jest zwoływanie posiedzeń Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym (ciała opiniodawczego i ustalającego ogólną liczbę członków sądu dyscyplinarnego) – art. 23 i 24 ustawy o prokuraturze.

Prokurator Generalny jest przełożonym dyscyplinarnym w stosunku do wszystkich prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (art. 69), a ponadto przysługuje mu prawo wniesienia kasacji od orzeczenia sądu dyscyplinarnego wydanego w drugiej instancji, w terminie 3 miesięcy, bezpośrednio do Sądu Najwyższego (art.83 ustawy o prokuraturze). Z uprawnieniem tym wiąże się prawo Prokuratora Generalnego do wstrzymania z urzędu wykonania prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego po upływie terminu wniesienia kasacji przez strony, a przed upływem terminu 3 miesięcy (art.85 ust. 4).

Pozostałe kompetencje Prokuratora Generalnego związane ze sprawami organizacyjnymi prokuratury sprecyzowane przez ustawę o prokuraturze, to: powoływanie komisji do złożenia egzaminu prokuratorskiego przez aplikanta (art. 94 ust. 1) oraz mianowanie i zwalnianie asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratur (art.98). Natomiast uprawnieniem z pogranicza kompetencji stricte wewnętrznych i kompetencji o skutkach procesowych jest prawo Prokuratora Generalnego powierzenia asesorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury pełnienia pewnych czynności prokuratorskich na czas określony, nie przekraczający 2 lat ( art. 99 ust. 1 ustawy o prokuraturze).

Kompetencje Prokuratora Generalnego o charakterze ściśle procesowym precyzuje przede wszystkim Kodeks postępowania karnego. 

Czytaj także: Powołano wiceprokuratorów generalnych>>

Budżet Prokuratury Generalnej

Budżet Prokuratury Generalnej i pozostałych jednostek prokuratury będzie ujmowany w odrębnej części budżetowej. Prokurator generalny ustanowi swoją decyzją podległych sobie dysponentów środków budżetowych II stopnia, czyli prokuratorów apelacyjnych. Prokuratorzy apelacyjni ustanowią podległych dysponentów budżetu państwa III stopnia, czyli prokuratorów okręgowych. Prokuratorzy okręgowi będą decydowali o wydatkach nie tylko swoich macierzystych jednostek, ale także podległych im prokuratur rejonowych. 

Źródło: Ustawa o zmianie ustawy prokuraturze oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 października 2009 (Dz.U. 2009 r. nr 178, poz. 1375)

Tomasz Błotnicki

Sektor Publiczny

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Sektor Publiczny

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rodzice coraz rzadziej szczepią swoje dzieci. Najnowsze dane WHO

Alarmujące dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Wyszczepialność dzieci i młodzieży na świecie wciąż nie może odzyskać poziomu sprzed pandemii. 

Blisko 5 tys. zgłoszeń związanych ze zdarzeniami atmosferycznymi

We wtorek i środę strażacy w całym kraju mieli ręce pełne roboty. Do godz. 6 odnotowano 4998 zgłoszeń związanych z pogodą. Obrażenia odniosły cztery osoby. 

Wojsko Polskie to trzecia armia NATO pod względem liczebności

Polska ma trzecią największą co do liczebności armię w NATO - przekazał szef BBN Jacek Siewiera, powołując się na dane zebrane przez NATO. Z szacunków Sojuszu wynika, że Wojsko Polskie z ponad 216 tys. żołnierzy to trzecia armia NATO - po USA i Turcji.

Taki jest stan budżetu państwa. Są najnowsze dane

Są nowe dane dotyczące stanu budżetu państwa. Deficyt budżetu po czerwcu wyniósł 69 mld 905,9 mln zł. Tak podało w opublikowanych szacunkowych danych Ministerstwo Finansów. Co jeszcze wiadomo o wykonaniu budżetu?

REKLAMA

Skromniejsze podwyżki dla pielęgniarek i położnych? Ile zarabiają w 2024 roku?

Jakie jest obecnie wynagrodzenie zasadnicze pielęgniarek i położnych? Jakie podwyżki i zmiany zasad ustalania tych wynagrodzeń są przewidziane w obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, który jest obecnie procedowany w Sejmie RP.

Projekt "Szkoły międzypokoleniowej" ruszy jesienią, w formie pilotażu

Projekt "Szkoły międzypokoleniowej", czyli wspólna przestrzeń dla uczniów i seniorów, sprzyjająca wymianie informacji i integracji międzypokoleniowej, ruszy jesienią w formie pilotażu. Tak przekazała minister ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz.

Minister finansów: płace w budżetówce wzrosną nieznacznie więcej niż 4,1% w 2025 roku. Realna wartość wynagrodzeń ma być utrzymana

Resort finansów zaproponuje Radzie Ministrów wyższą niż 4,1 proc. waloryzację wynagrodzeń w sferze budżetowej w 2025 r. - poinformował 15 lipca 2024 r. minister finansów Andrzej Domański podczas posiedzenia Rady Dialogu Społecznego. Nie wskazał jednak żadnego konkretnego wskaźnika podwyżek dla budżetówki w przyszłym roku.

Darmowa rehabilitacja z ZUS dla nauczycieli i innych pracujących głosem. Dla kogo 24 dni w sanatorium? Jak uzyskać skierowanie?

ZUS informuje, że osoby, dla których głos jest głównym narzędziem pracy (np. nauczyciele) są narażone na zaburzenia funkcji narządu głosu i tym samym grozi im utrata zdolności do pracy. Jeżeli chcą temu zapobiec, mogą skorzystać z rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS w schorzeniach narządu głosu. Rehabilitacja lecznicza w zakresie schorzenia narządu głosu, na którą kieruje ZUS, trwa 24 dni w ośrodku rehabilitacyjnym w takich miejscowościach jak: Ciechocinek, Jelenia Góra, Ostróda, Świeradów-Zdrój, Uniejów. Jak uzyskać skierowanie do sanatorium?

REKLAMA

Wakacje 2024: dokąd najchętniej jeżdżą Polacy i jakie mają budżety?

Większość Polaków (84 proc.) planuje wyjechać na wakacje, i większość spędzi je w Polsce (64 proc.). Tak wynika z  raportu International Travel Confidence Index 2024 opracowanego na zlecenie Allianz Partners.

Rekordowa liczba pasażerów z lotniska Chopina

Ponad 2 mln odprawionych w ciągu miesiąca pasażerów. To rekord, który padł w czerwcu na lotnisku Chopina. Z szacunków wynika, ze w całym roku ta liczba będzie wynosić 20 mln. 

REKLAMA