Kategorie

Przy określaniu zakresu i form nadzoru prezydenta miasta nad jednostkami pomocy społecznej ważne są zapisy statutów tych jednostek

 

PYTANIE

Jak wygląda sprawowanie nadzoru przez prezydenta miasta nad statutową działalnością miejskich jednostek organizacyjnych pomocy społecznej przy braku ustawowej definicji nadzoru? Jakie są możliwości ingerowania w zarządzanie i organizację jednostki?

ODPOWIEDŹ

Nadzór nad jednostkami pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu sprawowany jest co do zasady przez prezydenta miasta za pośrednictwem miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Zakres możliwej ingerencji określają zaś fragmentarycznie ustawa o pomocy społecznej oraz statuty poszczególnych jednostek.

 

UZASADNIENIE

Reklama

Kwestia zakresu i formy nadzoru prezydenta miasta na prawach powiatu nad jednostkami pomocy społecznej jest materią złożoną i nie została bezpośrednio uregulowana w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Do jej naświetlenia konieczne jest także odwołanie się do orzecznictwa i piśmiennictwa.

Reklama

Zakres bezpośrednich uprawnień nadzorczych prezydenta miasta na prawach powiatu może budzić wiele wątpliwości. Na wstępie należy zauważyć, że prezydent miasta na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym pełni funkcję starosty i zarządu powiatu. Zatem wszystkie regulacje dotyczące kompetencji powyższych organów będą odnosiły się do prezydenta miasta na prawach powiatu. Co więcej, ze względu na specyficzną formę ustroju miasta na prawach powiatu, prezydent posiada kompetencje zarówno organu wykonawczego gminy, jak i te, które na terenie powiatu przysługiwałyby funkcjonującemu tam zarządowi powiatu, a miasto realizuje zarówno zadania określone ustawą o samorządzie gminnym, jak i uregulowane ustawą o samorządzie powiatowym. Sprawy z zakresu pomocy społecznej o charakterze ponadgminnym należą do zadań powiatu (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym). W celu ich realizacji w trybie art. 6 mogą być tworzone powiatowe jednostki organizacyjne. Jednak powiatowe centrum pomocy rodzinie czy ośrodki pomocy społecznej są jednostkami organizacyjnymi powiatu działającymi na podstawie odrębnej ustawy. Zatem przy określeniu relacji prezydenta miasta i tych jednostek w pierwszej kolejności będzie miała zastosowanie ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a przy braku regulacji danej dziedziny - ustawa o samorządzie powiatowym, a także samorządzie gminnym. Zadania pomocy społecznej w powiecie, zgodnie z treścią art. 112 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wykonują powiatowe centra pomocy rodzinie, które w miastach na prawach powiatu przybierają postać miejskich ośrodków pomocy społecznej. Co ciekawe, w ustawie znalazł się zapis o wykonywaniu przez prezydenta miasta (starostę) nadzoru nad działalnością rodzinnej opieki zastępczej, ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, jednostek specjalistycznego poradnictwa, ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej i placówek opiekuńczo-wychowawczych. Nadzór taki byłby jednak sprawowany nie bezpośrednio, lecz przez swoisty stopień pośredni, bo za pośrednictwem miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Wypada nadmienić, że ustawa o pomocy społecznej przekazuje pewne zagadnienia do bezpośredniej kompetencji organu wykonawczego powiatu (art. 54, 59, 60, 65, 72, 73, 75, 76, 78, 79, 81, 86, 89-91). W sprawach indywidualnych z zakresu pomocy społecznej należących do zadań miasta na prawach powiatu decyzje wydaje prezydent miasta, który może upoważnić do tego kierownika miejskiego ośrodka pomocy społecznej.

Wracając do pojęcia nadzoru pośredniego zastosowanego w art. 112 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, za nadzór doktryna uważa możliwość władczego wkraczania w działalność jednostki nadzorowanej w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Już w uzasadnieniu uchwały Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 1994 r. stwierdzono, że za nadzór należy uważać określone procedury dające organom administracyjnym prawo ustalania stanu faktycznego i korygowania działalności organu nadzorowanego (sygn. akt W 1/94, opubl. OTK z 1994 r., poz. 47). Elementem nadzoru jest możliwość kontroli organu nadzorowanego. Jeżeli kontrola ta wykaże pewne nieścisłości, to możliwe jest zastosowanie odpowiednich instrumentów prawnych - środków nadzoru. W literaturze przedmiotu istnieje kilka zaproponowanych podziałów środków nadzoru, które jednocześnie określają możliwości ingerencji w zarządzanie i organizację nadzorowanej jednostki. Jeden z nich przewiduje środki: informacyjno-doradcze, korygujące i personalne. Choć systematyka ta została stworzona w celu opisu zasad nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, to może mieć też zastosowanie do opisanej wyżej sytuacji. W ustawie o pomocy społecznej bardzo wyraźne są środki personalne. Mianowicie to prezydent miasta na prawach powiatu, na podstawie art. 112 ust. 7 ustawy, zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych po zasięgnięciu opinii kierownika MOPS. Możliwe jest też zawsze cofnięcie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych dla kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Mogłoby to zostać połączone z uchyleniem lub zmianą decyzji wydanej na podstawie upoważnienia w trybie art. 154-155 Kodeksu postępowania administracyjnego, choć zagadnienie to wymaga odrębnych wyjaśnień. Takie uchylenie lub zmiana decyzji byłaby przejawem nadzorczego środka korygującego według przyjętej wyżej systematyki. Z kolei środki informacyjno-doradcze wynikają bezpośrednio z ustawy o pomocy społecznej, która w art. 110 ust. 2 przewiduje, że ośrodki pomocy społecznej kierują się ustaleniami prezydenta miasta. Oczywiście, z samej idei nadzoru wynikają także uprawnienia kontrolne przysługujące prezydentowi miasta. Może on zatem żądać niezbędnych wyjaśnień w sprawach dotyczących zadań wykonywanych przez jednostki pomocy społecznej.

W literaturze przedmiotu pojawia się teza, że stosowanie środków nadzoru jest dopuszczalne tylko wtedy, jeśli konkretne przepisy dopuszczają w razie wystąpienia określonych stanów faktycznych zastosowanie indywidualnie oznaczonego środka nadzoru. W sytuacji, kiedy ustawodawca nie przewiduje takich środków o charakterze indywidualnym, bardzo duże znaczenie dla określenia zasad i środków ingerencji mają statuty jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. One przy stosunkowo skąpych regulacjach ustawowych powinny wskazywać zasady nadzoru prezydenta miasta na prawach powiatu nad jednostką pomocy społecznej.

Kazimierz Pawlik

PODSTAWA PRAWNA:

• Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 z późn. zm.)

• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.)

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

Radca prawny, adiunkt na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie , dawniej pracownik administracji publicznej, obecnie prowadzi w Krakowie i w Radomiu własną kancelarię radcowską zajmującą się reprezentacją w postępowaniach administracyjnych. Specjalizuje się w zagadnieniach dostępu do informacji publicznej (z tego zakresu obroniona praca doktorska w 2016 r.), planowaniu przestrzennym i prawie budowlanym. Współautor książki Dyplom z Internetu (2015 r.) oraz komentarza do Ustawy o samorządzie gminnym (2015 r.) i autor przeszło trzystu artykułów, głównie z zakresu prawa samorządowego, publikowanych m.in. w „Gazecie Samorządu i Administracji”, „Wspólnocie Mieszkaniowej”, „Inwestorze”, „Sekretarzu i Organizacji Urzędu” oraz „Skarbniku i Finansach Publicznych” czy „Inwestycjach Sektora Publicznego”.
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?